Sau nhiều năm dịch chuyển dây chuyền sản xuất khỏi Trung Quốc nhằm đa dạng hóa chuỗi cung ứng, một số hãng PC lớn đang bắt đầu đảo chiều chiến lược. HP và ASUS được cho là đã chuyển một phần hoạt động sản xuất máy tính từ Thái Lan và Việt Nam trở lại Trung Quốc, trong bối cảnh giá RAM, SSD và nhiều linh kiện khác tăng mạnh do nhu cầu từ lĩnh vực AI.
Theo Nikkei Asia, Acer cũng đang điều chỉnh lại hoạt động sản xuất, trong khi Dell được cho là đang cân nhắc động thái tương tự. Nguyên nhân chính đến từ áp lực chi phí linh kiện ngày càng lớn, khiến các nhà sản xuất PC gặp khó khăn trong việc duy trì biên lợi nhuận vốn đã không cao.
Theo TrendForce, CPU, DRAM và SSD chiếm khoảng 68% tổng chi phí linh kiện (BOM) của một chiếc laptop phổ thông trong quý III/2026, tăng đáng kể so với mức 45% trong quý I/2025. Trong khi đó, dữ liệu từ Omdia cho thấy riêng bộ nhớ và lưu trữ đã tăng tỷ trọng từ khoảng 15% lên 40% giá thành một chiếc PC.
Đáng chú ý, các đơn hàng chuyển về Trung Quốc không chủ yếu được giao cho những đối tác truyền thống của ngành như Quanta, Compal, Inventec hay Foxconn. Những doanh nghiệp này đang tập trung năng lực sản xuất cho máy chủ AI, lĩnh vực có biên lợi nhuận cao hơn. Thay vào đó, các nhà lắp ráp Trung Quốc như Luxshare, Huaqin Technology và Longcheer Technology đang có cơ hội giành thêm đơn hàng nhờ mức giá cạnh tranh.
Một lợi thế khác của các nhà sản xuất Trung Quốc là khả năng tiếp cận nguồn cung bộ nhớ nội địa. HP, ASUS và Acer được cho là đã thử nghiệm RAM từ CXMT vào khoảng giữa năm 2026, sau đó bắt đầu đưa một lượng nhỏ sản phẩm sử dụng loại bộ nhớ này ra thị trường, chủ yếu tại những quốc gia ngoài Mỹ.
TrendForce cho biết các nhà lắp ráp Trung Quốc thậm chí sẵn sàng miễn phí kỹ thuật và chế tạo công cụ sản xuất để giành đơn hàng. Bên cạnh đó, Trung Quốc vẫn có lợi thế về nguồn cung linh kiện ngoại vi và các bộ phận cấu trúc mà nhiều quốc gia khác chưa thể đáp ứng tương đương.
Việc các hãng PC tìm đến đối tác mới cũng phản ánh sự thay đổi cán cân trong ngành sản xuất. Theo TrendForce, máy chủ chiếm hơn 80% doanh thu của Quanta trong quý II/2026. Hồi tháng 9, doanh nghiệp này được cho là từng tạm dừng sản xuất laptop HP trong khoảng một tuần do bất đồng về giá, chỉ tiếp tục sau khi lãnh đạo cấp cao của HP đồng ý điều chỉnh chi phí. Tuy nhiên, cả hai công ty đều chưa xác nhận thông tin này.
Sự thay đổi cũng gây ảnh hưởng đến những nhà cung cấp đã đầu tư mở rộng sản xuất tại Đông Nam Á. Một quản lý trong ngành linh kiện PC cho biết công ty của mình đã xây dựng hai dây chuyền mới tại Thái Lan để phục vụ khách hàng, nhưng sau đó chứng kiến lượng đơn hàng đáng kể được chuyển ngược về Trung Quốc. Hai dây chuyền này hiện vẫn chưa có lãi và doanh nghiệp chưa biết khi nào đơn hàng sẽ quay trở lại.
Theo dự báo của TrendForce, tỷ trọng laptop được sản xuất bên ngoài Trung Quốc sẽ giảm từ 24% năm 2025 xuống còn 21% trong năm 2026, thậm chí có thể xuống dưới 20% vào năm 2027. Điều này đồng nghĩa tỷ trọng sản xuất tại Trung Quốc sẽ tăng từ khoảng 76% lên 79% trong năm nay.
Dù vậy, chưa có thông tin xác nhận những chiếc PC được sản xuất trở lại Trung Quốc sẽ phục vụ thị trường nào. Trước đây, chiến lược China+1 được thúc đẩy một phần nhằm hạn chế tác động từ thuế quan của Mỹ. ASUS từng cho biết vào tháng 8/2025 rằng hãng đã chuyển hơn 90% sản lượng bo mạch chủ và PC dành cho thị trường Mỹ sang Thái Lan, Việt Nam và Indonesia. Vì vậy, không loại trừ khả năng các hãng đang phân chia địa điểm sản xuất theo từng thị trường, nhưng hiện chưa có bằng chứng xác nhận điều này.
Áp lực chi phí diễn ra trong bối cảnh thị trường PC toàn cầu cũng suy yếu. Theo IDC, lượng PC xuất xưởng trong quý III/2026 giảm 20,1% so với cùng kỳ, xuống còn 62,7 triệu chiếc. HP ghi nhận mức sụt giảm mạnh nhất trong nhóm 5 nhà sản xuất hàng đầu với 30,9%, trong khi ASUS giảm 8,6%.
Triển vọng nguồn cung bộ nhớ cũng chưa cho thấy dấu hiệu cải thiện nhanh chóng. SK hynix dự báo nhu cầu sẽ tiếp tục vượt nguồn cung cho đến năm 2030. Giám đốc tài chính Intel, David Zinsner, cũng cho biết hãng không lạc quan về tình hình bộ nhớ trong năm tới.
Chủ tịch kiêm CEO Acer, Jason Chen, dự đoán giá bán trung bình của PC có thể tăng từ 5% đến 20% trong quý IV/2026. Tuy nhiên, ông cho rằng tình trạng thiếu hụt khó có thể kéo dài đến năm 2030 và giá bán có thể bắt đầu hạ nhiệt từ giữa năm 2027.
Trong ngắn hạn, việc đưa dây chuyền sản xuất trở lại Trung Quốc nhiều khả năng nhằm giúp các hãng PC kiểm soát chi phí và bảo vệ biên lợi nhuận, thay vì tạo điều kiện giảm giá bán sản phẩm. Sau nhiều năm nỗ lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng, Trung Quốc một lần nữa trở thành lựa chọn quan trọng khi các nhà sản xuất phải tìm cách ứng phó với chi phí linh kiện ngày càng đắt đỏ.
M.Đức
