Việt-Xô bắt tay, tìm thấy "kho báu lỏng" lớn nhất thềm lục địa Việt Nam
Cách bờ biển Vũng Tàu khoảng 145km về phía Đông Nam, giữa sóng nước mênh mông của thềm lục địa phía Nam, tồn tại một "mỏ dầu huyền thoại" đã thay đổi tương lai ngành năng lượng Việt Nam nói riêng và khiến thế giới phải ngỡ ngàng.
Đó chính là mỏ Bạch Hổ trữ lượng khoảng 300 triệu tấn – trở thành mỏ dầu lớn nhất và quan trọng nhất trong lịch sử ngành dầu khí nước nhà.
Ảnh gốc: Petrovietnam
Gần 5 thập kỷ sau ngày phát hiện từ thập niên 1980, mỏ dầu Bạch Hổ đến nay vẫn là một trong những câu chuyện khiến thế giới phải bất ngờ bởi sự độc đáo và đáng giá của nó.
01. Sinh ra từ cấu trúc địa chất hiếm gặp trên thế giới
Trong tài liệu địa chất kinh điển, dầu mỏ thường được tìm thấy trong các tầng đá trầm tích – nơi các xác sinh vật cổ xưa bị nén chặt qua hàng triệu năm. Thế nhưng, Bạch Hổ lại mang trong mình một cấu trúc "ngược đời": Dầu nằm trong đá nền Granite (Granite Basement) nứt nẻ.
Vài năm sau khi thành lập năm 1981, Xí nghiệp Liên doanh Dầu khí Việt - Xô (đến năm 2011 được đổi tên thành Liên doanh Việt - Nga Vietsovpetro, là thành viên của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam - Petrovietnam) đã có khám phá chấn động ngành dầu khí toàn cầu nói chung và Việt Nam nói riêng: Túi dầu khổng lồ tập trung ở tầng đá nền/đá móng Granite, một hiện tượng địa chất rất hiếm gặp trên thế giới.
Sau nghìn ngày các chuyên gia Việt Nam và Liên Xô thăm dò, ngày 26/6/1986 trở thành cột mốc đáng nhớ của Việt Nam khi mỏ dầu Bạch Hổ chính thức được khai thác - dòng dầu đầu tiên đã được tàu Krưm chuyển về đất liền.
02. Bỏ hay không bỏ?
Niềm vui đến với các chuyên gia Vietsovpetro không trọn vẹn. Bốn tháng sau ngày khai thác, sản lượng dầu Bạch Hổ tụt mạnh từ 100 tấn/ngày xuống còn 20 tấn/ngày - Dầu đang tắt dần? Chuyên gia hai nước đứng giữa lựa chọn: Bỏ hay không bỏ mỏ Bạch Hổ này.
Petrovietnam về sau nhận định, cái tên Bạch Hổ, thậm chí là Vietsovpetro đứng trước khả năng bị xóa sổ nếu như không có niềm tin vững chắc của cố Tổng Bí thư Đỗ Mười đối với tương lai dầu mỏ Việt Nam. Ông cũng là người có niềm tin mạnh mẽ vào sự hợp tác với Liên Xô.
Ngày 5/9/1988 chứng kiến thời điểm Vietsovpetro trút được nỗi lo tựa ngàn tấn trên vai: Dầu tại mỏ Bạch Hổ phun mạnh với lưu lượng 407 tấn/ngày. Thành tựu này có được sau 74 ngày đội ngũ chuyên gia hai nước ra quyết định táo bạo thử vỉa lại tầng móng ở giếng BH-1 đang cạn kiệt dầu.
Giếng BH-1 của Bạch Hổ lập tức được đưa vào khai thác ngày 11/9/1988. Thành tựu này khẳng định niềm tin của lãnh đạo Việt Nam, vào tài năng và sự táo bạo của những người “tìm lửa và giữ lửa” thời thập niên 1980 của thế kỷ trước.
Tổng cộng, Vietsovpetro đã xây dựng trên 70 công trình biển trong hành trình "tìm lửa" trong suốt 45 năm qua.
Niềm tin của cố Tổng Bí thư Đỗ Mười thêm phần được củng cố khi Vietsovpetro từ khi thành lập đến nay đã phát hiện 9 mỏ dầu; khai thác tổng hơn 250 triệu tấn dầu thô; thu và vận chuyển về bờ hơn 38 tỷ mét khối khí. Tổng doanh thu bán dầu khí từ trước đến nay đạt trên 89 tỷ USD, nộp ngân sách nhà nước 59,3 tỷ USD.
03. Đi vào các văn liệu dầu khí thế giới
Theo nhận định của TS. Ngô Thường San (Chủ tịch danh dự Hội Dầu khí Việt Nam, nguyên Tổng Giám đốc Tổng công ty Dầu khí Việt Nam) trên Petrovietnam:
"Không chỉ thành công trong việc phát hiện dầu ở tầng đá nền Granite nứt nẻ, Việt Nam còn tổ chức khai thác mỏ Bạch Hổ có hiệu quả với sản lượng rất cao. Chỉ trong thời gian ngắn đã đưa sản lượng đỉnh lên đến gần 12 triệu tấn/năm - Đó là sản lượng kỷ lục mà trên thế giới, các mỏ dầu khí trong đá nền, đặc biệt trong đá nền Granit chưa có kỷ lục nào như thế".
Anh hùng Lao động Ngô Thường San (1938) - một trong những gương mặt tiêu biểu của ngành dầu khí Việt Nam. Ảnh: Petrovietnam
Những thành công bước đầu này đã trở thành những tư liệu rất quý đóng góp cho khoa học dầu khí ở châu Á và thế giới.
Cái tên “Bạch Hổ” (White Tiger Oil Field) nhờ thế đã đi vào các văn liệu dầu khí thế giới và trở thành một thành tựu có giá trị to lớn về khoa học và kinh tế, làm thay đổi rất lớn về đối tượng thăm dò dầu khí truyền thống; đồng thời định danh Việt Nam trên bản đồ dầu khí thế giới.
04. Chất lượng dầu được quốc tế săn đón
Không phải ngẫu nhiên mà dầu thô từ mỏ Bạch Hổ luôn được các thị trường khó tính nhất như Nhật Bản, Singapore hay Mỹ ưu tiên lựa chọn. Giá trị của "vàng đen" Bạch Hổ nằm ở những đặc tính lý hóa ưu việt:
Hàm lượng lưu huỳnh cực thấp: Dầu Bạch Hổ thuộc loại dầu "ngọt" (Sweet crude oil). Lưu huỳnh thấp giúp giảm chi phí lọc dầu và ít gây ô nhiễm môi trường, phù hợp với các tiêu chuẩn khắt khe về khí thải.
Ảnh minh họa về các loại dầu thô: Loại dầu nặng/nhẹ - dầu chua/ngọt.
Chứa nhiều parafin (sáp): Dầu ở đây có đặc điểm là hàm lượng sáp cao, khiến dầu dễ bị đông đặc ở nhiệt độ thường. Tuy nhiên, chính đặc điểm này lại tạo ra các sản phẩm phụ giá trị cao trong công nghiệp hóa dầu.
Tỷ trọng nhẹ: Dầu thô Bạch Hổ có tỷ trọng thấp, giúp tỷ lệ tinh chế ra các loại xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay đạt hiệu suất rất cao so với các loại dầu nặng khác trên thế giới.
05. Đầu tư gần nửa tỷ USD cho 2025-2028
Sau gần 40 năm khai thác, mỏ Bạch Hổ đã bước vào giai đoạn cuối của vòng đời (giai đoạn khai thác tận thu). Sản lượng chắc chắn sẽ giảm dần theo thời gian. Tuy nhiên, câu chuyện về Bạch Hổ vẫn chưa kết thúc.
Asiabusinessoutlook năm 2025 cho biết, liên doanh Việt-Nga Vietsovpetro dự kiến đầu tư 12,5 nghìn tỷ đồng (khoảng 483,6 triệu USD) để mở rộng mỏ dầu Bạch Hổ.
Theo báo cáo đánh giá tác động môi trường (EIA) của Vietsovpetro, khoản đầu tư này sẽ tập trung vào việc thúc đẩy khai thác tài nguyên và ổn định sản lượng trong giai đoạn 2025-2028.
Hoạt động khoan sẽ nhận được phần lớn vốn đầu tư—khoảng 419,7 triệu USD—trong khi khoảng 64 triệu USD sẽ được phân bổ cho việc lắp đặt và nâng cấp giàn khoan.
Bạch Hổ không chỉ là một mỏ dầu, nó là biểu tượng của sự tự cường. Mỏ dầu lớn nhất Việt Nam đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch sử là "đòn bẩy" đưa kinh tế Việt Nam cất cánh, và những bài học từ mỏ dầu đặc biệt này sẽ còn nguyên giá trị trong hành trình “tìm lửa và giữ lửa” về sau.
Nguồn: Petrovietnam, Vietsovpetro, Asiabusinessoutlook
Trang Ly
