Vị trí của cơ sở sản xuất tên lửa
Thế Giới & Việt Nam dẫn thông tin từ NDTV cho biết, ngày 2/1, Không quân Israel (IAF) đã công bố giải mật chi tiết về một chiến dịch có rủi ro cao nhưng đã thành công. Theo đó, chiến dịch này có mật danh là "Operation in Many Ways" (tạm dịch Chiến dịch nhiều cách), được tiến hành vào ngày 8/9/2024, khi chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad vẫn chưa bị lật đổ.
Được đặt tên là “Deep Layer” (tạm dịch là Lớp Sâu), cơ sở nằm gần khu vực Masyaf ở phía Tây Syria, một khu vực được coi là “đại bản doanh” của hệ thống phòng không Syria.
Các quan chức Israel tuyên bố rằng địa điểm này, một dự án chủ chốt trong chương trình sản xuất tên lửa của Iran, nhằm mục đích cung cấp tên lửa chính xác cho Hezbollah ở Lebanon và cho chính quyền ông Assad ở Syria. Theo các quan chức, chiến dịch đã được thực hiện mà không gây thương vong cho lực lượng Israel.
Đơn vị Shaldag của Không quân Israel chuẩn bị không kích vào cơ sở sản xuất tên lửa ở Syria hôm 8/9/2024. Ảnh: IDF
IAF thông tin, Iran bắt đầu xây dựng cơ sở “Deep Layer” vào cuối năm 2017, sau cuộc không kích của Israel vào một địa điểm sản xuất động cơ tên lửa trên mặt đất tại Trung tâm Nghiên cứu và khoa học (CERS) ở Jamraya, miền Nam Syria. Cuộc tấn công này đã khiến Iran phải chuyển hoạt động xuống lòng đất nhằm bảo vệ năng lực sản xuất tên lửa của mình khỏi các cuộc không kích trong tương lai.
Tới năm 2021, cơ sở ngầm được đào sâu từ 70-130m trong lòng núi đã bắt đầu hoạt động, với công suất sản xuất tên lửa đạt gần quy mô toàn diện. Cơ sở này có hình dáng móng ngựa với ba lối vào chính: một dành cho nguyên liệu, một cho tên lửa đã hoàn thiện và một cho hậu cần và các khu vực văn phòng.
Phía trong có 16 phòng sản xuất, bao gồm khu pha trộn nhiên liệu tên lửa, khu làm thân tên lửa và khu sơn. Không gian văn phòng làm việc kết nối với khu vực sản xuất bên trong.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) ước tính sản lượng hàng năm của cơ sở này có thể dao động từ 100 - 300 tên lửa, bao gồm tên lửa tầm xa tầm bắn lên tới 300 km, tên lửa dẫn đường chính xác tầm bắn 130 km và tên lửa tầm ngắn có tầm bắn từ 40-70 km.
Nằm ở vị trí chiến lược chỉ cách biên giới Israel 200 km về phía Bắc và cách bờ biển phía Tây Syria 45 km, cơ sở này giúp Iran tránh các cuộc tấn công của Israel vào đoàn xe chở vũ khí trên bộ cho Hezbollah, cho phép lực lượng Hezbollah nhận tên lửa trực tiếp từ biên giới Syria.
Báo Tin Tức dẫn thông tin từ Times of Israel cho hay, ý tưởng về việc đột kích và phá hủy cơ sở này manh nha từ nhiều năm trước, tuy nhiên chỉ khi xung đột đa mặt trận hiện tại bắt đầu, các quan chức cấp cao Israel mới bắt đầu cân nhắc nó như một khả năng nghiêm túc.
Đơn vị Shaldag tinh nhuệ nổi tiếng với các hoạt động thâm nhập tầm xa và Đơn vị 669 chuyên về tìm kiếm và cứu nạn chiến đấu, đã được Israel lựa chọn cho nhiệm vụ này.
Hai tháng trước khi cuộc đột kích được thực hiện, thành viên hai đơn vị trải qua đào tạo bằng cách diễn tập trên nhiều mô hình và kịch bản khác nhau để đảm bảo rằng nếu mọi thứ diễn ra không đúng theo kế hoạch, sẽ luôn có phương án dự phòng.
Ngày 8/9/2024 được chọn để triển khai chiến dịch đột kích bởi nhiều lý do, trong số đó có điều kiện thời tiết quang đãng cho trực thăng IAF chở quân. Đội đặc nhiệm đã lập bản đồ bố trí cơ sở, xác định khả năng phòng không của Syria và phân tích các mối đe dọa tiềm tàng trên mặt đất dựa trên các thông tin tình báo.
Quá trình đột kích, phá hủy cơ sở sản xuất tên lửa
Tối 8/9/2024, 100 thành viên của Đơn vị Shaldag và 20 thành viên khác của Đơn vị 669 đã lên 4 trực thăng vận tải hạng nặng CH-53 “Yasur”, khởi hành từ một căn cứ không quân ở Israel đến Syria. Ngoài ra, 2 trực thăng tấn công, 5 thiết bị bay không người lái và 14 máy bay do thám đi cùng yểm trợ. 30 chiếc máy bay khác đã chờ sẵn ở Israel trong trường hợp xảy ra biến động không theo kế hoạch.
Thời điểm đó, khu vực Masyaf có mật độ phòng không cao thứ hai ở Syria, chỉ sau Damascus, với hàng chục radar và hệ thống phòng thủ có thể phát hiện và tấn công máy bay Israel. Một số radar đó đã bị phá hủy trong các cuộc không kích trước đó của IAF ở Syria và vẫn chưa được sửa chữa cho đến ngày 8/9/2024.
Lực lượng đặc nhiệm Israel tham gia chiến dịch phá hủy cơ sở sản xuất tên lửa. Ảnh: IDF
Trực thăng chỉ mất 18 phút để bay từ bờ biển tới cơ sở sản xuất tên lửa và không bị phát hiện. Cùng thời điểm này, chiến đấu cơ và thiết bị bay không người lái của IAF và chiến hạm Hải quân Israel tấn công lớn nhắm vào CERS và một số địa điểm khác ở Syria.
Các cuộc tấn công này nhằm mục đích che giấu sự tiếp cận của trực thăng và đánh lừa quân đội Syria tin rằng đây là một cuộc tấn công thông thường của Israel. Israel đã thực hiện hàng trăm cuộc tấn công như vậy trong nhiều năm, bao gồm cả tại Masyaf. Bên cạnh đó, cuộc tấn công này cũng nhằm lôi kéo binh sĩ Syria khỏi CERS.
Sau 50 phút, đội biệt kích đầu tiên đã xuyên qua chiếc cửa sử dụng cho hậu cần và tiếp cận các văn phòng bên trong. Họ sử dụng xe nâng bên trong cơ sở để mở các lối vào. IDF dự đoán rằng cơ sở tại Syria có những thiết bị như vậy và đã cử một số binh sĩ biệt kích tham gia chiến dịch học lấy chứng chỉ xe nâng từ trước đó.
Cùng lúc này, một đội biệt kích mang theo thuốc nổ tiến vào, di chuyển bằng xe địa hình để rút ngắn thời gian. 50 binh sĩ biệt kích di chuyển dọc địa điểm sản xuất của cơ sở và gắn bom vào mọi thiết bị. Trong khi đó, 50 người khác đợi ở ngoài để yểm trợ. Khi đó, chiến đấu cơ vẫn tấn công để ngăn chặn binh sĩ Syria tiếp cận.
Sau khi lực lượng biệt kích Israel lắp đặt khoảng 300 kg thuốc nổ và để một kíp nổ từ xa ở lối vào địa điểm, tất cả đều được sơ tán. Các trực thăng bay đến đón những người lính sau 2,5 giờ.
Trực thăng sau đó bay khỏi cơ sở sản xuất tên lửa trở lại biển, rồi đến Israel. Một số thiết bị của họ, bao gồm cả xe địa hình, bị bỏ lại. Hàng trăm binh sĩ Syria đã đến CERS khoảng một giờ sau khi quân đội Israel rời đi.
IDF đánh giá rằng khoảng 30 binh sĩ Syria thiệt mạng trong toàn bộ chiến dịch, trong khi đó phương tiện truyền thông Syria đưa tin có 14 người thiệt mạng vào 43 người bị thương.
Israel tuyên bố chiến dịch nói trên là một đòn giáng mạnh vào nỗ lực của Iran trong việc trang bị tên lửa cho Hezbollah và các lực lượng khác trong khu vực. Theo nhận định của giới phân tích nước này, chiến dịch thể hiện khả năng phối hợp vượt trội của quân đội Israel trong các nhiệm vụ tầm xa, đồng thời gửi thông điệp mạnh mẽ đến Iran và các lực lượng đồng minh trong khu vực.
Tuy nhiên, Syria và Iran đã lên án hành động này, gọi đây là “sự xâm phạm trắng trợn” chủ quyền của Syria. Phía Nga cũng bày tỏ lo ngại về căng thẳng leo thang trong khu vực.
