Từ lợi thế rừng tràm và nguồn hoa tự nhiên dồi dào, một cơ sở sản xuất mật ong tại xã Ái Tử, tỉnh Quảng Trị đã phát triển thành công sản phẩm mật ong mang thương hiệu Trường Sơn, không chỉ tiêu thụ trong nước mà còn xuất khẩu sang nhiều thị trường quốc tế như Mỹ và các nước châu Âu.
Mỗi năm, cơ sở sản xuất, kinh doanh mật ong rừng tràm Triệu Ái do anh Nguyễn Văn Quyết làm chủ đạt doanh thu khoảng 20 tỷ đồng với sản phẩm mật ong mang thương hiệu Trường Sơn, trở thành mô hình tiêu biểu trong phát triển sản phẩm OCOP gắn với xuất khẩu.
Khai thác lợi thế tự nhiên
Xã Ái Tử có diện tích lớn rừng keo, tràm – nguồn mật hoa tự nhiên thuận lợi cho nghề nuôi ong. Tận dụng lợi thế này, cơ sở mật ong rừng Trường Sơn đã phát triển mô hình nuôi ong kết hợp thu mua mật từ nhiều hộ nuôi ong ở các địa phương khác để chế biến và tiêu thụ.
Bên cạnh nguồn mật tại chỗ, các đàn ong còn được di chuyển theo mùa hoa tại nhiều vùng khác nhau như Tây Nguyên hay các tỉnh phía Bắc nhằm đảm bảo nguồn mật ổn định và đa dạng. Nhờ đó, sản phẩm mật ong có hương vị đặc trưng theo từng mùa hoa như mật ong hoa tràm, hoa cà phê, hoa nhãn hay hoa vải.
Hiện nay, ngoài mật ong nguyên chất, cơ sở còn phát triển thêm nhiều sản phẩm từ ong như phấn hoa, sữa ong chúa và sáp ong, góp phần nâng cao giá trị chuỗi sản phẩm.
Để nâng cao chất lượng và đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế, cơ sở đã đầu tư gần 2 tỷ đồng cho hệ thống máy móc và dây chuyền chế biến hiện đại.
Sau khi thu hoạch, mật ong được quay bằng máy ly tâm, sau đó trải qua quy trình lọc thô và lọc tinh nhằm loại bỏ tạp chất. Một công đoạn quan trọng là xử lý hạ thủy phần để đưa độ ẩm của mật ong xuống dưới 20–21%. Việc kiểm soát độ ẩm giúp ổn định chất lượng, hạn chế lên men và kéo dài thời gian bảo quản mà không cần sử dụng hóa chất.
Trước khi xuất khẩu, sản phẩm còn được kiểm nghiệm tại các đơn vị chuyên môn nhằm đảm bảo đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường nhập khẩu.
Nhờ quy trình sản xuất bài bản, mật ong Trường Sơn đã được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao năm 2025 trong chương trình One Commune One Product.
Mở rộng thị trường quốc tế
Không chỉ tiêu thụ trong nước, mật ong Trường Sơn còn được xuất khẩu sang nhiều thị trường khó tính. Thông qua việc hợp tác với các doanh nghiệp xuất khẩu, sản phẩm mật ong được cung ứng dưới dạng nguyên liệu hoặc đóng chai theo đơn đặt hàng của đối tác nước ngoài.
Trước năm 2021, mỗi năm lượng mật ong xuất khẩu đạt hàng nghìn tấn. Dù những năm gần đây sản lượng có giảm do các rào cản thương mại, cơ sở vẫn duy trì hoạt động ổn định với doanh thu khoảng 20 tỷ đồng mỗi năm.
Hiện giá mật ong xuất khẩu dao động từ 20.000 – 30.000 đồng/kg, trong khi giá bán lẻ trong nước khoảng 90.000 – 100.000 đồng/kg. Một số dòng mật ong organic có giá khoảng 150.000 đồng/kg. Các sản phẩm phụ như sáp ong cũng được tiêu thụ với giá khoảng 130.000 đồng/kg.
Sản phẩm mật ong Trường Sơn được đánh giá là một trong những mô hình tiêu biểu trong việc khai thác lợi thế địa phương để phát triển sản phẩm đặc trưng. Không chỉ góp phần nâng cao giá trị nông sản, cơ sở còn tạo việc làm cho lao động tại địa phương với mức thu nhập ổn định.
Theo đại diện Phòng Kinh tế xã Ái Tử, mô hình phát triển sản phẩm mật ong gắn với xuất khẩu cho thấy tiềm năng lớn của các sản phẩm OCOP nếu được đầu tư bài bản về chất lượng và thị trường.
Trong thời gian tới, cơ sở đặt mục tiêu tiếp tục cải tiến quy trình sản xuất, nâng cấp bao bì và mở rộng thị trường nhằm nâng hạng sản phẩm từ OCOP 3 sao lên 4 – 5 sao.
Ngọc Minh
