Bắc Bộ phủ lần đầu mở cửa đón công chúng
Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2024 diễn ra từ ngày 9 - 17/11/2024, Nhà khách Chính phủ hay Bắc Bộ Phủ là di tích nổi bật của Hà Nội lần đầu tiên mở cửa đón khách tham quan.
Bên ngoài Bắc Bộ phủ. Ảnh: Tổ quốc
Bắc Bộ phủ, nay là Nhà khách Chính phủ (12 Ngô Quyền, phường Tràng Tiền, quận Hoàn Kiếm) được xây dựng vào năm 1918 với phong cách kiến trúc Pháp cổ.
Tòa nhà Bắc Bộ Phủ, trong dịp này, được chuyển mình thành một không gian sáng tạo đặc sắc. Dự án nghệ thuật "Dòng" tại công trình kiến trúc này, đem đến cơ hội cho người dân khám phá công trình là biểu tượng của tinh thần yêu nước của người dân Hà Nội xưa. Tên dự án cũng gợi lên sự liên tưởng đến dòng chảy hào hùng của lịch sử Thủ đô.
Dự án "Dòng" bao gồm hai cụm công trình kiến trúc đặt tại Bắc Bộ Phủ và Vườn hoa Diên Hồng, do nhà điêu khắc Phạm Thái Bình, TS. KTS Trương Ngọc Lân, KTS. Nguyễn Hồng Quang sáng tạo.
Công chúng tham quan triển lãm Bắc Bộ phủ. Ảnh: TPO
Khu vực bên ngoài Bắc Bộ Phủ là nơi trưng bày triển lãm "Hiện", gồm 43 tấm kính tạo thành một vòng cung dẫn lối cho khách tham quan. Những tấm kính này cho phép người xem chiêm ngưỡng các mảng màu sắc tươi mới và nhìn thấy các tác phẩm điêu khắc đặc sắc bên trong triển lãm.
Các tác phẩm được thể hiện dưới nhiều hình dạng khác nhau, cho phép người xem cảm nhận sự chuyển động và biến đổi của khối lượng cũng như hiệu ứng từ chất liệu. Mỗi tác phẩm là một ngôn ngữ tạo hình riêng biệt, nhưng tất cả đều chung một tinh thần tôn vinh quá khứ, yêu mến hiện tại, và hướng tới tương lai mạnh mẽ.
Triển lãm nghệ thuật tại Bắc Bộ phủ. Ảnh: Người đưa tin
Một điểm nhấn đặc biệt của dự án là những vết đạn trên hàng rào sắt trước Nhà khách Chính Phủ (Bắc Bộ Phủ) được làm rõ nét hơn. Đây là dấu tích trận chiến ngày 20/12/1946 giữa đại đội Vệ quốc đoàn bảo vệ Bắc Bộ Phủ và quân đội Pháp.
Những vết đạn được tái hiện lại. Ảnh: TPO
Đại diện dự án cho biết, việc nhấn mạnh các vết đạn này giúp du khách dễ dàng hình dung về lịch sử hào hùng của cha ông. Bên cạnh những vết sơn, các nhà thiết kế còn tạo hình những viên đạn trong suốt để làm nổi bật thêm dấu tích lịch sử hào hùng đầy ý nghĩa này.
Dấu ấn lịch sử của Thủ đô
Vào cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, người Pháp đã khởi công xây dựng hàng loạt khu phố mới cùng nhiều công trình văn hóa, dân sinh, quân sự tại Hà Nội, nhằm khẳng định dấu ấn của chính quyền thực dân tại các nước thuộc địa. Năm 1918, họ xây dựng dinh thự Thống sứ Bắc Kỳ tại ngã tư giữa đại lộ Henri Rivière (nay là phố Ngô Quyền) và phố Chavassieux (nay là phố Lê Thạch).
Nơi này có ba tầng. Tầng hầm là kho chứa và các phòng phục vụ. Tầng một có các phòng khách lớn, nhỏ, phòng tiếp tân, phòng đợi, phòng làm việc, phòng ăn và khu giải trí. Tầng hai là phòng họp lớn của hội đồng Bắc Kỳ và các phòng nghi lễ với đầy đủ tiện nghi.
Bắc Bộ phủ hiện chỉ mở một phần tầng một để khách tham quan và tìm hiểu thông tin của công trình thông qua những tấm áp phích trên tường. Ảnh: Người đưa tin
Ngày 9/3/1945, khi Nhật đảo chính Pháp, dinh Thống sứ Bắc Kỳ được đổi tên thành phủ Khâm sai Bắc Kỳ. Đến ngày 19/8/1945, trong cuộc Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám tại Hà Nội, lực lượng Việt Minh và nhân dân đã chiếm giữ tòa nhà này.
Sau Cách mạng Tháng Tám đến khi Toàn quốc kháng chiến vào năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã làm việc tại đây, và tòa nhà được đổi tên thành Bắc Bộ Phủ.
Vào ngày mở đầu Toàn quốc kháng chiến, một trận đánh ác liệt đã diễn ra tại đây giữa một đại đội Vệ quốc đoàn bảo vệ Bắc Bộ Phủ với quân Pháp. Năm 1954, khi chiến tranh Đông Dương kết thúc, Bắc Bộ Phủ được tu sửa và trở thành Nhà khách Chính phủ, hiện do Vụ Lễ tân (Bộ Ngoại giao) quản lý.
Bắc Bộ Phủ cùng với Văn phòng Phủ Thống sứ (hiện là trụ sở Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội), khách sạn Metropole Hà Nội và vườn hoa Chavassieux (nay là vườn Diên Hồng) tạo nên một quần thể có giá trị về kiến trúc, lịch sử, văn hóa và cảnh quan của Hà Nội.
Những không gian bên trong tòa nhà Bắc Bộ Phủ lần đầu được giới thiệu tới công chúng và du khách tham quan. Ảnh: Tổ quốc
Năm 2005, công trình được công nhận là Di tích lịch sử cách mạng. Hiện nay, Nhà khách Chính phủ vẫn là nơi diễn ra nhiều sự kiện quan trọng của Thủ đô, đón tiếp nhiều đoàn khách quốc tế.
Suốt hơn một thế kỷ, Bắc Bộ Phủ - Nhà khách Chính phủ đã là “chứng nhân” cho bao thăng trầm lịch sử của Hà Nội. Việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản này gắn với du lịch là vô cùng cần thiết, để nơi đây mãi là dấu ấn khó quên trong lòng người dân Thủ đô và du khách.
Thái Hà
