Hàng loạt đồ án tốt nghiệp xuất sắc đã đưa ra lời giải cho câu hỏi: Làm thế nào để các loại hình nghệ thuật truyền thống như múa rối nước, Chèo, Tuồng hay các di sản phi vật thể được UNESCO công nhận trở thành hoạt động “muốn xem” của Gen Z?
Dáng Hình Di Sản: Dùng công nghệ 3D và AI đưa di sản thành sản phẩm thương mại
Nhằm đưa di sản văn hóa đến gần hơn với giới trẻ, nhóm sinh viên K17 chuyên ngành Digital Marketing (Phùng Phương Anh, Lê Trung Kiên, Lê Hoàng Trung, Nguyễn Phương Thảo, Tạ Thị Thu Hường) đã tạo nên dự án “Dáng hình di sản”. Dự án lựa chọn tái hiện 5 loại hình di sản phi vật thể được UNESCO công nhận: hát Xoan, ca trù, Thực hành Then, Xòe Thái và quan họ Bắc Ninh.
Dự án gây ấn tượng nhờ kết hợp công nghệ in 3D và video AI: Mô hình & QR Code: Mỗi sản phẩm đều tích hợp mã QR dẫn tới website chứa video, âm thanh và thông tin chi tiết; Hình ảnh nhân vật: Sử dụng công cụ VEO 3 để tạo video AI với nhân vật phong cách chibi trẻ trung, phù hợp thị hiếu trẻ; Tính chuẩn xác: Chi tiết trang phục, động tác biểu diễn và bối cảnh văn hóa đều được nghiên cứu, khảo sát thực tế và kiểm chứng kỹ lưỡng cùng các chuyên gia địa phương.
Tháng 3/2026, nhóm thử nghiệm thương mại hóa sản phẩm. Sau hơn 1 tháng, dự án bán được 54 hộp sản phẩm, đạt doanh thu hơn 35 triệu đồng. Khách hàng không chỉ là giới trẻ yêu văn hóa mà còn gồm các bảo tàng, cửa hàng lưu niệm và đơn vị giáo dục.
Trong tương lai, nhóm dự kiến mở rộng sang các loại hình văn hóa miền Trung và miền Nam (đờn ca tài tử, dân ca ví giặm, bài chòi, nhã nhạc cung đình Huế) và tiếp cận khách du lịch quốc tế. Thành công này có sự đồng hành sát sao của giảng viên Đặng Trần Hiếu cùng môi trường gắn liền thực tiễn tại FPTU, nơi khuyến khích sinh viên tự do sáng tạo và biến ý tưởng thành giá trị phục vụ cho cộng đồng.
Rối Tễu Nhờ: Biến rối nước thành trải nghiệm "sống" bằng chiến dịch truyền thông tích hợp (IMC)
Nhận thấy khán giả tại các nhà hát múa rối nước hiện nay chủ yếu là khách quốc tế, trong khi người trẻ Việt Nam dần vắng bóng, nhóm sinh viên Truyền thông đa phương tiện K17 & K18 (Hoàng Quốc Đạt, Nguyễn Quang Trường, Nguyễn Lan Phương, Mai Lan Phương, Phạm Bùi Thảo Vy) đã thực hiện dự án Rối Tễu Nhờ.
Tên gọi “Rối Tễu Nhờ” là cách chơi chữ độc đáo (đọc lái thành “Nhớ Tễu rồi”). Hình tượng chú Tễu được giữ nguyên giá trị biểu trưng nhưng đặt vào ngữ cảnh đời sống Gen Z để tăng độ tương tác. Dự án triển khai như một chiến dịch IMC với hệ sinh thái nội dung: Nhóm sử dụng Facebook làm kênh truyền tải bài viết chuyên sâu, kết hợp TikTok để lan tỏa video ngắn giải trí, meme và ngôn ngữ mạng xã hội.
Đặc biệt, nhóm còn sản xuất các series nội dung (Tễu Tâm Tình, Tễu Tỉ Tê), podcast (Vén mành tre, Nghe chuyện rối) và tổ chức sự kiện offline như những điểm chạm thực tế. Nổi bật là sự kiện "Thủy Đình Vọng Ảnh" tại sảnh trung tâm thương mại Hà Nội, đưa sân khấu rối nước thu nhỏ ra không gian mở. Sự kiện thu hút lượng người tham gia vượt dự kiến, lọt top 10 sự kiện tiêu biểu trong tuần theo thống kê của Kompa.ai.
Trải qua rào cản về kinh phí và áp lực vận hành thực tế (quá tải khán giả, không gian mở...), nhóm đã rút ra nhiều bài học về quản trị rủi ro. Sau 4 tháng triển khai (01/2026 - 04/2026), dự án đạt hơn 365.000 lượt xem trên Facebook, hơn 28.000 lượt truy cập và hơn 3.200 lượt theo dõi, vượt toàn bộ mục tiêu đề ra.
Âm Vang Rối Nước: Mô hình trải nghiệm 5 trạm đa giác quan
Cùng khai thác nghệ thuật rối nước, nhóm sinh viên Truyền thông đa phương tiện K17 (Phan Linh Bằng, Lê Minh Dũng, Phan Nguyễn Trà My, Nguyễn Văn Trường An, Vương Gia Huy) chọn tiếp cận theo góc nhìn của những “công dân kỹ thuật số” qua dự án "Âm vang rối nước" với chiến lược 4 cấp độ: Biết - Hiểu - Tin - Yêu.
Nhóm đã làm mới các video tư liệu bằng nhịp dựng nhanh và đồ họa hiện đại. Đồng thời, với phần trải nghiệm thực tế tại Cung Văn hóa Lao động TP.HCM, nhóm sinh viên đã thiết kế 5 trạm workshop tương tác (Trạm sắc màu - tô túi tote; Trạm khéo tay - gấp đầu trâu bằng lá đa, xếp mô hình thuyền; Trạm sáng tạo - trang trí mặt nạ Tứ linh...). Chương trình kết hợp trình diễn của các nghệ sĩ Nhà hát Rồng Vàng, giúp công chúng cảm nhận trọn vẹn sự sống động của quân rối gỗ trên mặt nước.
Dự án thể hiện tư duy phản biện sắc bén: Di sản không thể vận hành theo lối mòn cũ hay công nghiệp hóa máy móc mà phải được đặt trong hệ sinh thái của lối sống hiện đại. Đồ án nhận được sự đánh giá cao từ cố vấn chuyên môn NCS.TS. Tạ Ngọc Linh và nghệ sĩ múa rối Trần Được (Phó Trưởng đoàn Múa rối Rồng Phương Nam) nhờ tính trách nhiệm xã hội và khả năng nuôi dưỡng tình yêu di sản từ gốc rễ.
Neo Chèo: Hai thế hệ sinh viên viết tiếp hành trình kế thừa di sản Chèo
Để nghệ thuật Chèo không bị đóng khung trong bảo tàng, hai thế hệ sinh viên Truyền thông Đa phương tiện FPTU Hà Nội đã nối tiếp nhau thực hiện chiến dịch quảng bá di sản này: Neo Chèo (Khóa K17 - Lê Cao Thiện, Đỗ Hương Thảo, Đỗ Phương Linh, Trần Đức Anh, Đỗ Trung Kiên): Đặt nền móng cho ý tưởng “Neo” – kết nối nghệ thuật truyền thống với giới trẻ. Neo Chèo 2 (Khóa K18 - Lê Thị Thùy Tiên, Hồ Nhật Linh, Phạm Thị Thương, Kiều Đình Nhật, Trần Quốc Anh): Kế thừa và mở rộng đối tượng mục tiêu đến học sinh THCS (Gen Alpha, 11-14 tuổi).
Với dự án Neo Chèo 2 diễn ra từ tháng 5 đến tháng 8/2026, nhóm đã xây dựng chiến dịch 4 giai đoạn (Gieo - Chạm - Trải - Neo), dựa trên hệ thống 5 nhân vật Chèo kinh điển (Hề, Kép, Đào, Lão, Mụ). Nhóm chọn nhân vật Hề làm VJ chính để dẫn dắt các em học sinh vào thế giới Chèo một cách vui nhộn, tự nhiên.
Chỉ sau 3 tháng, dự án đã ghi nhận kết quả ấn tượng khi có gần 1 triệu lượt xem và hơn 86.000 lượt tương tác trên các nền tảng mạng xã hội. Hơn 6.600 lượt tham gia trực tiếp các hoạt động offline; 79.337 lượt tiếp cận qua camera AI tại TTM Vincom. Sự kiện "Tích Chèo Reo Vui" nhận phản hồi đặc biệt tích cực từ học sinh và thu hút sự chú ý của nhiều đơn vị truyền thông, báo chí.
Lê Thị Thùy Tiên, phụ trách dự án Neo Chèo 2 chia sẻ: Sự đồng hành của FPTU từ định hướng học thuật, quy trình chuyên môn đến hỗ trợ thủ tục pháp lý là bệ phóng giúp nhóm đưa ý tưởng học đường tiếp cận công chúng chuyên nghiệp.
Tuồng Tân Tích: Kể lại tích xưa bằng hơi thở mới và sức mạnh nguồn lực FPTU
Tuồng là môn nghệ thuật sân khấu cổ truyền uyên bác nhưng dễ tạo khoảng cách với giới trẻ. Để xóa bỏ rào cản này, nhóm sinh viên K17 (Nguyễn Viết Sơn, Nguyễn Quế Chi, Nguyễn Đăng Thị Thủy Tiên, Đặng Thị Huyền Trang, Trần Ngọc Đức) đã triển khai dự án "Tuồng Tân Tích".
Nhóm đã làm việc trực tiếp với Nhà hát Tuồng Việt Nam, học hỏi từ các nghệ sĩ ưu tú (NSƯT Lộc Huyền, NSƯT Mạnh Linh) và nghiên cứu các vở diễn kinh điển (Sơn Hậu, Tình mẹ, Đào Tam Xuân đề cờ...). Chiến dịch được triển khai qua nhiều hoạt động: xuất chuỗi bài viết hiện đại trên MXH và phát hành podcast “Tuồng kể” - nơi bạn trẻ chia sẻ cảm xúc với nghệ thuật cổ truyền; Talkshow & Biểu diễn “Lời Tuồng – Tiếng trẻ”: Thu hút 400 sinh viên tham dự. Chương trình kết hợp biểu diễn, workshop hóa trang/nhập vai và phiên thảo luận về truyền thông nghệ thuật truyền thống trong thời đại số dưới góc nhìn Gen Z.
Chỉ sau một thời gian ngắn, dự án đã mang lại hiệu quả truyền thông vượt trội: Mạng xã hội: Đạt 84.000+ lượt tiếp cận trên Facebook, 517.000+ lượt xem TikTok, 36.000+ lượt xem YouTube. Podcast: Đạt hơn 100.000 lượt nghe (gấp đôi mục tiêu). Tổng kết: Đồ án thu về 864.000 lượt xem, hơn 508.000 lượt tiếp cận và gần 10.000 lượt theo dõi mới.
Dự án cũng nhận được sự hỗ trợ lớn từ nhà trường với khoản tài trợ 20 triệu đồng kinh phí triển khai, cùng sự định hướng khoa học từ giảng viên hướng dẫn Hoàng Mai Anh, giúp nhóm kiên trì theo đuổi mục tiêu lan tỏa văn hóa dân tộc.
Các đồ án tốt nghiệp trên là minh chứng rõ nét: Khi sinh viên được đặt trong môi trường giáo dục khuyến khích sáng tạo và gắn kết với văn hóa dân tộc, di sản sẽ được lan tỏa mạnh mẽ. Tại FPTU, các yếu tố cốt lõi như tư duy nghiên cứu, học phần khởi nghiệp, đào tạo liên ngành và mạng lưới chuyên gia cố vấn đã tạo nên lợi thế cạnh tranh lớn, giúp sinh viên “đánh thức” di sản thành các sản phẩm thương mại có sức hút, sống động trong dòng chảy thời đại.
Minh Châu (Nguồn: Trường ĐH FPT)
