Thời điểm hiện tại, khi lịch đã bước sang tháng 2, cũng là lúc nhiều gia đình miền Bắc bắt đầu chú ý nhiều hơn tới các bản tin độ ẩm, mưa phùn và sương mù. Trên thực tế, đây chính là giai đoạn nồm ẩm có khả năng xuất hiện sớm, lặp lại kịch bản quen thuộc của nhiều năm gần đây.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, nồm ẩm là hiện tượng đặc trưng của miền Bắc, thường xảy ra vào cuối mùa đông – đầu mùa xuân, phổ biến từ tháng 2 đến tháng 4 dương lịch. Trong đó, cuối tháng 2 và tháng 3 là giai đoạn độ ẩm không khí thường xuyên ở mức rất cao, nhiều ngày vượt 85–90%, tạo điều kiện cho hơi nước ngưng tụ trên bề mặt sàn nhà, tường và đồ vật.
Ảnh minh hoạ
Trích phân tích từ các bản tin thời tiết mùa xuân của Trung tâm Dự báo KTTV Quốc gia, nguyên nhân chính của nồm ẩm là do không khí lạnh suy yếu, trong khi khối không khí ấm, ẩm từ biển Đông xâm nhập vào đất liền. Khi không khí ẩm gặp nền nhà, tường còn lạnh sau mùa đông, hiện tượng “đổ mồ hôi” sẽ xuất hiện.
Nhìn lại những năm gần đây, nồm ẩm có xu hướng xuất hiện khá sớm và theo từng đợt ngắn. Thông tin từ các bản tin thời tiết đăng tải trên VnExpress cho thấy, năm 2023, miền Bắc ghi nhận nhiều đợt nồm rõ rệt ngay từ giữa tháng 2, kèm mưa phùn và sương mù kéo dài. Sang năm 2024, hiện tượng này tiếp tục lặp lại vào cuối tháng 2 – đầu tháng 3, đan xen với các đợt không khí lạnh tăng cường ngắn ngày.
Đầu năm 2025, các bản tin dự báo cũng cảnh báo nồm xuất hiện sớm, đặc biệt tại khu vực Hà Nội và đồng bằng Bắc Bộ, theo thông tin tổng hợp từ Trung tâm Dự báo KTTV Quốc gia.
Nồm ẩm xuất hiện khi thời tiết có mưa phùn kèm sương mù kéo dài (Ảnh minh hoạ)
Trao đổi trên các chuyên mục thời tiết, ông Nguyễn Văn Hưởng – chuyên gia thuộc Trung tâm Dự báo KTTV Quốc gia – từng cho biết: nồm ẩm chỉ hình thành rõ khi mùa đông đủ lạnh, khiến nền nhà và đồ vật tích lạnh. Nhận định này được trích dẫn lại trên VietnamPlus, cho thấy nếu mùa đông ấm hơn trung bình nhiều năm, hiện tượng nồm có thể yếu hoặc không kéo dài.
Chuẩn bị sớm trước khi mùa nồm “ghé thăm”
Theo các chuyên gia, nồm ẩm không phải hiện tượng bất thường, nhưng nếu không chuẩn bị trước, sinh hoạt gia đình và sức khỏe có thể bị ảnh hưởng rõ rệt. Thông tin từ Báo Sức khỏe & Đời sống (cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế) cho biết, môi trường ẩm ướt kéo dài là điều kiện thuận lợi cho nấm mốc, vi khuẩn phát triển, làm tăng nguy cơ viêm đường hô hấp, dị ứng, nấm da và đau nhức xương khớp, nhất là với người cao tuổi và trẻ nhỏ.
Vì vậy, các gia đình được khuyến cáo chủ động chuẩn bị ngay từ đầu tháng 2, thay vì chờ tới khi nhà đã ẩm ướt. Theo khuyến nghị của Trung tâm Dự báo KTTV Quốc gia, người dân nên theo dõi sát các bản tin dự báo độ ẩm, hạn chế mở cửa khi độ ẩm ngoài trời cao hơn trong nhà, đặc biệt vào sáng sớm và tối muộn – thời điểm sương mù, mưa phùn thường xuất hiện.
Nhiều chuyên gia khuyên nên chuẩn bị sẵn máy hút ẩm hoặc điều hòa ở chế độ Dry, sử dụng khi độ ẩm vượt ngưỡng 80%. Ngoài ra, các biện pháp hút ẩm tự nhiên như than hoạt tính, vôi sống, baking soda đặt ở góc nhà, tủ quần áo được đánh giá là hỗ trợ giảm ẩm hiệu quả, dễ áp dụng.
Chuẩn bị máy hút ẩm hoặc điều hoà có chế độ Dry để sử dụng trong mùa nồm ẩm (Ảnh minh hoạ)
Sai lầm phổ biến cần tránh trong mùa nồm
Bên cạnh việc chuẩn bị, các chuyên gia cũng cảnh báo một số sai lầm nhiều gia đình thường mắc phải. Đầu tiên là việc mở toang cửa để “cho nhà thoáng” trong những ngày nồm. Hành động này thực chất khiến hơi ẩm từ bên ngoài tràn vào nhiều hơn, làm tình trạng ẩm ướt nghiêm trọng thêm.
Một thói quen khác là lau nhà liên tục bằng nước. Thông tin từ các chuyên gia vệ sinh gia đình cho biết, lau nước chỉ làm tăng độ ẩm trong không gian kín; thay vào đó, nên lau bằng giẻ khô hoặc khăn đã vắt thật ráo. Bật quạt mạnh trong nhà kín cũng không giúp làm khô không khí, mà chỉ khiến hơi ẩm lan nhanh hơn.
Các chuyên gia khí tượng nhấn mạnh, nồm ẩm thường kết thúc nhanh khi có không khí lạnh tăng cường hoặc trời chuyển nắng hanh, nhưng điều quan trọng nhất vẫn là chuẩn bị sớm và đúng cách. Khi đã bước sang tháng 2 – giai đoạn “báo hiệu” của mùa nồm – việc chủ động phòng ngừa sẽ giúp các gia đình giảm đáng kể bất tiện và bảo vệ sức khỏe trong những tháng thời tiết ẩm ướt kéo dài.
