Tháng 4/2025, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc triệu tập khoảng 60 doanh nghiệp sản xuất ô tô. Nội dung cuộc họp không bàn về chất lượng xe, mà về cách các hãng gọi tên công nghệ trên xe của mình. Kết quả là một danh sách từ ngữ bị loại khỏi tài liệu quảng cáo, và mỗi từ trong đó tương ứng với một khoảng cách giữa lời chào hàng và cấp độ kỹ thuật thật.
Chuỗi quy định kéo dài 17 tháng
Diễn biến bắt đầu từ tháng 2/2025, khi Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin cùng Tổng cục Quản lý Giám sát Thị trường yêu cầu các doanh nghiệp chuẩn hóa hoạt động quảng bá, thử nghiệm đầy đủ hệ thống hỗ trợ lái tổ hợp và các bản cập nhật qua mạng, đồng thời kiện toàn cơ chế báo cáo tai nạn.
Tháng 8/2025, dự thảo lấy ý kiến của hai cơ quan viết vấn đề rõ hơn: doanh nghiệp không được ám chỉ hệ thống hỗ trợ lái tổ hợp có năng lực tự lái, không được dùng tên chức năng không đúng với thực tế, và không được quảng cáo sai, phóng đại hoặc gây hiểu lầm.
Ngày 27/6/2026, tiêu chuẩn quốc gia bắt buộc GB 47955-2026 về yêu cầu an toàn cho hệ thống hỗ trợ lái tổ hợp chính thức được công bố, thi hành từ ngày 1/1/2027. Đây là tiêu chuẩn bắt buộc đầu tiên nhắm vào hệ thống cấp L2, do khoảng 40 doanh nghiệp tham gia soạn thảo, trong đó có Huawei, Xiaomi, BYD và Tesla.
Dưới đây là những cụm từ nằm trong danh sách bị loại, theo các bản tin về hội nghị tháng 4/2025.
"Tự lái", "tự chủ lái", "hỗ trợ lái cao cấp"
Ba cụm này bị thay bằng một cách gọi duy nhất là hỗ trợ lái tổ hợp.
Lý do nằm ở cấp độ kỹ thuật. Tính đến tháng 4/2026, chỉ một số ít doanh nghiệp trong nước được cấp phép L3 ở cấp quốc gia, và xe thuộc diện này tạm thời chỉ vận hành theo kênh doanh nghiệp, chưa mở bán cho cá nhân. Toàn bộ xe đang bán ra thị trường vẫn thuộc cấp L2, tức người lái phải giám sát liên tục và chịu trách nhiệm chính trong mọi tình huống.
Cách diễn giải rằng phần cứng đã được lắp sẵn và sẽ nâng lên L3 bằng một bản cập nhật qua mạng trong tương lai cũng không có cơ sở, vì quy định hiện hành không cho phép nâng cấp từ L2 lên L3 theo cách đó.
"Rời tay rời mắt"
Cụm này phải đổi thành người lái rời vô lăng hoặc rời tầm nhìn.
Khác biệt không nằm ở độ dài câu chữ. Cách gọi cũ mô tả một trạng thái được phép, còn cách gọi mới mô tả một hành vi của người lái, kèm theo trách nhiệm đi cùng hành vi đó. Trước khi quy định này ra đời, một số buổi ra mắt sản phẩm đã trình diễn cảnh ngồi trong xe ăn uống hoặc ngủ khi hệ thống đang hoạt động.
"Tiếp quản"
Từ này chỉ được dùng cho cấp L3 và bị cấm ở cấp L2.
Lý do nằm ở chỗ tiếp quản hàm ý xe đang lái và người chỉ nhận lại quyền điều khiển khi cần. Ở cấp L2, người lái vốn chưa bao giờ giao quyền đó đi.
Khoảng cách giữa hai cách hiểu quy ra bằng giây. Trong vụ Xiaomi SU7 trên cao tốc, dữ liệu do chính hãng công bố ghi nhận chỉ 2 đến 4 giây trôi qua từ khi hệ thống phát cảnh báo chướng ngại đến lúc va chạm, trong khi tiêu chuẩn khuyến nghị GB/T 44721-2024 nêu thời gian để người lái tiếp quản không dưới 10 giây.
"Đỗ xe hộ", "gọi xe bằng một nút"
Nhóm tên gọi chức năng này bị cấm dùng để quảng bá cho những tính năng chưa hoàn thiện. Công nghệ tương ứng phải làm lại thủ tục đăng ký và phê duyệt trước khi được đưa ra thị trường.
Đây là nhóm liên quan trực tiếp tới cách một số hãng vận hành sản phẩm, tức đẩy tính năng ra thị trường qua nhiều đợt cập nhật qua mạng mỗi tháng, rồi hoàn thiện dần trên xe đã bán.
Chế tài đi kèm
Theo Luật Quảng cáo Trung Quốc, quảng cáo sai sự thật có thể bị phạt từ 5 đến 10 lần chi phí quảng cáo, trường hợp nghiêm trọng bị thu hồi giấy phép kinh doanh. Nếu quảng cáo sai dẫn tới tai nạn gây thương vong, người chịu trách nhiệm có thể đối mặt mức án tới 2 năm tù.
Mức chế tài này cho thấy cơ quan quản lý không xác định đây là vấn đề của riêng khâu tiếp thị.
Phần công nghệ cũng là phần bị khiếu nại nhiều nhất
Số liệu khiếu nại đi cùng hướng với quy định.
Báo cáo phân tích quý 2/2026 của nền tảng tiếp nhận khiếu nại chất lượng xe Chezhiwang ghi nhận 78.103 khiếu nại hợp lệ, tăng 58,3% so với quý trước và 83,4% so với cùng kỳ, mức cao nhất trong lịch sử nền tảng. Trong cơ cấu khiếu nại, lỗi nâng cấp hệ thống qua mạng đứng đầu bảng ở nhóm lỗi dịch vụ, còn nhóm khiếu nại mang nội dung không đúng như quảng cáo thì gắn phần lớn với hệ thống hỗ trợ lái.
Tháng 3/2026, hai cơ quan trên ban hành quy định mới về nâng cấp qua mạng, cấm nâng cấp ép buộc âm thầm và cấm hành vi khóa bớt tính năng sau khi xe đã bán. Ngày 29/5/2026, đợt rà soát toàn diện nguy cơ an toàn xe năng lượng mới được phát động, buộc mọi hãng xe và doanh nghiệp pin tự kiểm tra toàn bộ dòng sản phẩm và báo cáo trước ngày 1/8/2026. Trong 5 mảng thuộc phạm vi rà soát, lần đầu tiên an toàn của chức năng lái thông minh được đưa vào diện giám sát trọng điểm.
Chủ xe ở Anh chấm điểm bằng cách khác
Khảo sát Driver Power 2026 do Auto Express thực hiện và công bố tháng 6/2026, năm thứ 25 của khảo sát, chấm điểm dựa trên phản hồi của hàng nghìn chủ xe trên 10 hạng mục sở hữu.
Trong bảng xếp hạng 30 nhà sản xuất, MG đứng thứ 29, tức áp chót. Mercedes-Benz dẫn đầu với 88,96%, Dacia đứng cuối. Riêng mẫu MG ZS xếp thứ 50 ở các hạng mục trang bị an toàn, chi phí vận hành, hệ truyền động và chất lượng, thứ 49 ở hạng mục hệ thống thông tin giải trí, khả năng vận hành và mức độ đáng tiền. Nhiều chủ xe phản ánh xe đã phải sửa chữa, và động cơ ồn hơn cũng như tốn nhiên liệu hơn mức họ dự tính.
Nhận định chung của khảo sát năm nay là mức hài lòng của chủ xe với thiết kế nội thất và công nghệ đang giảm xuống.
Hai hệ thống đo này hoàn toàn độc lập với nhau, một bên là khiếu nại tại thị trường Trung Quốc, một bên là khảo sát chủ xe tại Anh, nhưng cùng chỉ về một nhóm hạng mục.
Điều được bán và điều được đo
Tại các thị trường mới, hệ thống hỗ trợ lái, màn hình lớn, trợ lý giọng nói và khả năng cập nhật qua mạng là phần được nhấn mạnh nhất trong tài liệu bán hàng, và cũng là phần tạo cảm giác khoảng cách công nghệ với xe Nhật và xe Hàn.
Tại thị trường gốc, chính nhóm chức năng đó là thứ cơ quan quản lý phải ra tiêu chuẩn bắt buộc để đặt mức sàn, phải cấm một danh sách từ ngữ dùng để mô tả, và là thứ dẫn đầu bảng khiếu nại dịch vụ.
Tiêu chuẩn bắt buộc đầu tiên cho hệ thống cấp L2 chỉ có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Toàn bộ xe bán ra trước mốc đó được thiết kế và quảng cáo trong giai đoạn chưa có mức sàn chung, và những chiếc đang được xuất sang các thị trường đang phát triển trong năm nay thuộc về giai đoạn đó.
PV
