Sản vật nông nghiệp được nhắc đến chính là: Nấm hương - loài nấm có hương thơm nhẹ nhàng, thoang thoảng, mang hương đất rừng.
Năm 2025, một sản phẩm nấm hương của Công ty TNHH Công nghệ sinh học Phú Gia đã được Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP Trung ương công nhận đạt chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia – mức đánh giá cao nhất trong chương trình "Mỗi xã một sản phẩm". Kết quả này không chỉ ghi nhận chất lượng mà còn mở ra cơ hội mở rộng thị trường cho nông sản Thái Nguyên.
Theo đại diện cơ sở sản xuất, để tạo ra một đặc sản thực sự, yếu tố then chốt nằm ở công nghệ và quy trình kiểm soát chất lượng. Từ kinh nghiệm tiếp cận mô hình trồng nấm tiên tiến tại Đài Loan (Trung Quốc) – một trong những nơi có ngành nấm phát triển – mô hình sản xuất tại Thái Nguyên đã được xây dựng theo hướng hiện đại, chú trọng tiêu chuẩn quốc tế.
Hiện nay, quy trình sản xuất được thực hiện theo hướng công nghiệp, tự động hóa cao, từ khâu ươm tạo, nuôi cấy giống trong phòng thí nghiệm đến khi sản phẩm hoàn thiện.
Nguyên liệu chính để trồng nấm là mùn cưa. Các công đoạn ủ và phối trộn được cơ giới hóa nhằm bảo đảm độ đồng đều. Quá trình ủ chỉ sử dụng nước mềm, phối trộn cùng cám gạo, cám mạch, không bổ sung dinh dưỡng vô cơ.
Nguồn nước được xử lý qua hệ thống lọc trước khi đưa vào sản xuất. Các bịch nấm sau khi đóng được đưa vào lò hấp để khử trùng, bảo đảm môi trường vô khuẩn trước khi cấy giống. Tùy từng loại nấm, các thông số về nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và không khí được theo dõi chặt chẽ để điều chỉnh phù hợp. Trong suốt quá trình nuôi trồng và bảo quản, không sử dụng thuốc hóa học gây ảnh hưởng đến môi trường.
Mô hình sản xuất nấm hương của Phú Gia hiện đáp ứng các tiêu chuẩn quản lý an toàn thực phẩm quốc tế như: HACCP, ISO 22000 và các tiêu chuẩn hữu cơ của Mỹ và Liên minh châu Âu. Đây cũng là trang trại nấm đầu tiên tại Việt Nam được cấp chứng nhận hữu cơ quốc tế của Bộ Nông nghiệp Mỹ và Liên minh châu Âu (vào năm 2019).
Quy trình sản xuất tuân thủ nguyên tắc không sử dụng công nghệ biến đổi gen, không chất kích thích sinh trưởng, không thuốc bảo vệ thực vật, không phân bón hóa học và không chất bảo quản.
Ngoài nấm hương, cơ sở còn nuôi trồng nhiều loại nấm khác như linh chi sừng hươu, linh chi đỏ, đông trùng hạ thảo, nấm ngô, nấm mộc nhĩ, nấm hàu thủ, nấm đùi gà… Quy mô sản xuất hiện khoảng 3ha, với sản lượng hàng trăm tấn mỗi năm.
Sản phẩm nấm của Phú Gia đã có mặt tại nhiều hệ thống siêu thị lớn trong nước và từng bước thâm nhập các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hà Lan, Mỹ, Úc, Đài Loan (Trung Quốc). Việc đạt các chứng nhận hữu cơ quốc tế được xem là "tấm hộ chiếu" quan trọng giúp nông sản địa phương mở rộng cánh cửa xuất khẩu.
Trong bối cảnh xu hướng tiêu dùng thực phẩm an toàn, thân thiện môi trường ngày càng gia tăng, nấm hữu cơ được đánh giá là sản phẩm bền vững của tương lai. Từ vùng đất vốn nổi tiếng với chè, một đặc sản mới của Thái Nguyên đang âm thầm ghi dấu ấn trong nông nghiệp sạch toàn cầu.
Minh Khang
