Nhắc đến nam giới trang điểm hay chăm sóc da, nhiều người thường liên tưởng đến những xu hướng trên TikTok hoặc ảnh hưởng từ văn hóa đại chúng hiện đại. Tuy nhiên, theo David Yi, nhà sáng lập nền tảng làm đẹp Very Good Light và tác giả cuốn sách Pretty Boys: Legendary Icons Who Redefined Beauty (and How to Glow Up, Too) (Tạm dịch: Mỹ nam: Những biểu tượng huyền thoại đã định nghĩa lại chuẩn mực cái đẹp (và cách để bạn trở nên cuốn hút hơn nữa), lịch sử làm đẹp của đàn ông đã tồn tại từ hàng chục nghìn năm trước.
Ảnh: GQ
Yi cho biết các bằng chứng khảo cổ học cho thấy từ khoảng năm 50.000 TCN, người Neanderthal đã sử dụng các khoáng chất nghiền màu sắc rực rỡ làm mỹ phẩm. Những cư dân tiền sử có thể đã dùng các chất này như phấn nền, má hồng hoặc các sản phẩm tạo hiệu ứng lấp lánh. Theo ông, mỹ phẩm là một phần trong lịch sử phát triển của loài người và nam giới đã sử dụng chúng trong phần lớn chiều dài văn minh nhân loại.
"Tôi luôn muốn khám phá ý tưởng rằng đàn ông và những người mang bản dạng nam tính từ lâu đã sử dụng mỹ phẩm, chăm sóc da và làm đẹp để gia tăng sức mạnh của bản thân", Yi chia sẻ với GQ. "Làm đẹp có sức mạnh biến đổi con người và tôi muốn viết một cuốn sách lịch sử để chứng minh điều đó."
Khi nam giới từng được khuyến khích trở nên đẹp hơn
Theo Yi, trước thế kỷ 18, ranh giới thời trang và làm đẹp giữa nam và nữ không rõ ràng như ngày nay. Tuy nhiên, mọi thứ thay đổi sau một giai đoạn mà các nhà sử học gọi là "Sự từ bỏ vẻ đẹp của nam giới" (Great Male Renunciation).
Trong thời kỳ Khai sáng ở châu Âu, giới học giả và triết gia ngày càng chú trọng việc phân loại, định nghĩa sự khác biệt giữa nam và nữ. Những quan điểm này dần ảnh hưởng đến chính sách và đời sống xã hội.
Tại Mỹ, ứng viên tổng thống William Henry Harrison từng xây dựng hình ảnh nam tính đối lập với Tổng thống Martin Van Buren, người bị chỉ trích vì sử dụng mỹ phẩm trong Nhà Trắng. Tại Anh, đàn ông mặc váy hoặc dùng phấn trang điểm có thể bị kết án lao động khổ sai hoặc bỏ tù.
Theo Yi, những quan niệm cứng nhắc về giới tính sau đó tiếp tục lan rộng trên toàn thế giới thông qua chủ nghĩa thực dân thời Victoria và hai cuộc thế chiến.
"Đó là thời điểm đàn ông từ bỏ quyền được xem là đẹp và chỉ hướng đến việc trở nên hữu ích", Yi nhận định. "Phụ nữ bị gạt ra bên lề, còn những người đàn ông không tuân theo tư duy Khai sáng cũng bị im lặng hóa."
Dù vậy, ông cho rằng thế hệ trẻ ngày nay đang dần mở rộng khái niệm về nam tính. Những nhân vật như Harry Styles, Bad Bunny, Frank Ocean hay nhóm nhạc BTS đang góp phần thay đổi cách xã hội nhìn nhận về việc nam giới làm đẹp.
Các pharaoh Ai Cập đã chăm sóc da từ hàng nghìn năm trước
Trong nhiều nền văn hóa cổ đại, vẻ đẹp được xem là biểu hiện của thần tính. Điều này đặc biệt rõ nét tại Ai Cập cổ đại, nơi các pharaoh được tin là hiện thân của các vị thần.
Nhiều pharaoh sử dụng loại kẻ mắt xa xỉ được pha trộn từ than đen cùng vàng, ngọc lục bảo và hồng ngọc. Theo Yi, các vị vua Ai Cập còn sở hữu những quy trình chăm sóc da rất công phu.
Ông cho biết Pharaoh Ramesses II thường sử dụng các loại mặt nạ từ mật ong và sữa. Axit lactic trong sữa giúp tẩy tế bào chết, trong khi mật ong có đặc tính kháng khuẩn tự nhiên và giúp duy trì làn da mềm mại.
Các nhà sử học cũng phát hiện công thức kem chống lão hóa làm từ mật ong và hoa sen, được xem là một trong những sản phẩm dưỡng da có chức năng bảo vệ da sớm nhất được ghi nhận trong lịch sử.
Những sát thủ đẹp trai của Triều Tiên thế kỷ VII
Một trong những câu chuyện đặc biệt nhất trong cuốn sách của Yi là về Hwarang, lực lượng chiến binh tinh nhuệ của vương triều Silla trên bán đảo Triều Tiên.
Theo ông, nhà vua Silla tin rằng tinh thần của Đức Phật tương lai Maitreya hiện diện trong những chàng trai có ngoại hình nổi bật. Vì vậy, ông tuyển chọn những thanh niên đẹp nhất trong vương quốc để thành lập lực lượng Hwarang.
"Đó giống như một cuộc thi thần tượng K-pop diễn ra từ những năm 600", Yi ví von.
Các thành viên Hwarang coi việc chăm sóc ngoại hình là một hoạt động mang ý nghĩa tâm linh. Theo ghi chép của các sứ thần nhà Đường, họ được mô tả là những người đàn ông có ngoại hình nổi bật bậc nhất mà các sứ giả từng gặp.
Viking sạch sẽ hơn nhiều người tưởng
Hình ảnh phổ biến về người Viking thường gắn với những chiến binh dữ dằn, tóc tai bù xù và ít quan tâm đến ngoại hình. Tuy nhiên, Yi cho rằng thực tế hoàn toàn ngược lại.
Người Viking có hẳn một ngày tắm rửa hàng tuần gọi là Laugardagr. Vào ngày này, họ đến các suối nước nóng tự nhiên để tắm và thư giãn.
"Vào thời điểm đó, việc cởi bỏ quần áo để tắm bị xem là điều không phù hợp ở nhiều nơi tại châu Âu, nhưng người Viking vẫn duy trì thói quen này đều đặn", Yi cho biết.
Không chỉ vậy, họ còn mang theo các bộ dụng cụ chăm sóc cá nhân bên hông, đặt cạnh kiếm và khiên. Những bộ dụng cụ này bao gồm nhíp, dụng cụ lấy ráy tai, lược chải tóc và lược dành riêng cho râu.
Người Viking đặc biệt chăm chút mái tóc. Họ thường xuyên chải tóc để giữ độ bóng và thậm chí buộc tóc gọn trước khi ra trận nhằm tránh tóc bị dính máu.
Những "influencer" của nước Anh thế kỷ XVIII
Yi cũng nhắc tới nhóm thanh niên người Anh được gọi là Macaroni, những người có thể xem là các "influencer" đầu tiên trong lịch sử.
Sau các chuyến du lịch tới Pháp và Italy, họ mang về Anh những xu hướng thời trang mới nhất của lục địa châu Âu như quần áo bó sát, tóc giả, phấn trang điểm và má hồng.
"Đó là những người đàn ông xuất hiện với lớp phấn trắng dày, má hồng nổi bật và môi được tô màu", Yi nói.
Họ còn sử dụng các miếng dán nhung có hình trái tim, ngôi sao hoặc trăng lưỡi liềm để che sẹo rỗ trên mặt.
Phong cách Macaroni nhanh chóng trở thành hiện tượng văn hóa tại Anh. Họ xuất hiện trong tranh biếm họa, các bài luận và thậm chí có cả những tạp chí chuyên viết về xu hướng này.
Yi cho biết câu hát nổi tiếng trong bài Yankee Doodle với nội dung "cắm chiếc lông lên mũ rồi gọi đó là macaroni" thực chất là lời chế giễu của người Mỹ đối với phong cách thời trang cầu kỳ của giới trẻ Anh thời bấy giờ.
Qua những ví dụ trải dài từ Ai Cập cổ đại, bán đảo Triều Tiên, Bắc Âu đến nước Anh thế kỷ XVIII, Yi cho rằng việc nam giới làm đẹp không phải là hiện tượng mới xuất hiện trong thời đại mạng xã hội. Trái lại, đó là một phần lâu đời của lịch sử nhân loại, chỉ bị gián đoạn bởi những quan niệm xã hội hình thành trong vài thế kỷ gần đây.
Nguồn: GQ
Phạm Trang
