Quyết định số 457/QĐ-CTN của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2026 đã quy định rõ các điều kiện và trường hợp được xem xét, đồng thời siết chặt đối với nhiều nhóm đối tượng không đủ điều kiện.
Theo đó, dù đủ điều kiện theo quy định chung, người bị kết án vẫn không được đề nghị đặc xá nếu thuộc trường hợp các tội phạm nghiêm trọng, tái phạm và có nguy cơ gây mất an ninh, trật tự xã hội. Đặc biệt, người có căn cứ xác định đã từng sử dụng trái phép chất ma túy không được đề nghị đặc xá năm 2026.
Cụ thể, người bị kết án không được đề nghị đặc xá nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
Người bị kết án về các tội xâm phạm an ninh quốc gia như phản bội Tổ quốc, gián điệp, khủng bố, phá rối an ninh hoặc các tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh.
Người có bản án đang bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm theo hướng tăng nặng; người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi phạm tội khác.
Người đã từng được đặc xá; người có từ hai tiền án trở lên hoặc có một tiền án mà tiếp tục phạm tội do cố ý.
Người có thời hạn chấp hành án còn lại trên 8 năm đối với người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn, người đã được giảm án từ tù chung thân xuống tù có thời hạn hoặc người đang tạm đình chỉ chấp hành án; hoặc còn lại trên 10 năm đối với các trường hợp đặc biệt.
Người phạm các tội đặc biệt nghiêm trọng như giết nhiều người, phạm tội có tổ chức, có tính chất côn đồ, sử dụng vũ khí nguy hiểm, xâm hại trẻ em, mua bán người, cướp tài sản nghiêm trọng hoặc các hành vi gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự xã hội.
Người phạm tội về ma túy, cướp tài sản, bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản hoặc các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự con người mà thời hạn chấp hành án còn lại vượt quá mức quy định.
Người là chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy trong vụ án có tổ chức; người phạm tội chuyên nghiệp, ngoan cố chống đối.
Người có căn cứ xác định đã từng sử dụng trái phép chất ma túy; Người phạm nhiều tội, tái phạm nhiều lần hoặc bị kết án từ hai lần trở lên về cùng một tội do cố ý.
Như vậy, theo Quyết định trên, các trường hợp không được đặc xá tập trung vào nhóm tội đặc biệt nghiêm trọng, người có tiền án, tái phạm hoặc có nguy cơ gây mất an ninh, trật tự xã hội…
Phạm Trang
