Từ ngày 15/5/2026, người có ảnh hưởng giới thiệu sản phẩm mà chưa dùng hoặc chưa hiểu rõ có thể bị phạt từ 80 đến 100 triệu đồng, kèm yêu cầu xin lỗi công khai bằng văn bản. Mức phạt nằm trong Nghị định 87/2026/NĐ-CP, văn bản dành riêng một điều để xử phạt nhóm này, nối tiếp Luật Quảng cáo sửa đổi có hiệu lực từ 1/1/2026.
Ngọc Vy trong talkshow “Hồi đó lỡ lời” của Brohaus
Với người xem, đó là chuyện của luật. Với người làm review, nó chạm vào những tình huống rất cụ thể. Trong talkshow “Hồi đó lỡ lời”, reviewer Ngọc Vy kể lần test một mẫu robot hút bụi: máy nhận diện không ổn, cô phải yêu cầu gửi máy khác, test đi test lại đến khi ổn mới đưa lên hình. Theo lời cô, đó là giai đoạn còn đi làm, chưa làm kênh cá nhân, và đơn vị cô làm việc có hợp tác trả phí với thương hiệu. Vy không nêu thời điểm cụ thể. Cô cũng cho biết không dám nhắc nhiều về chuyện máy đầu tiên.
Cô nói nguyên tắc giữ từ ngày đầu làm nghề đến nay là: “Là em sẽ không khen những cái mà nó đã tệ”. Theo Vy, cô có thể không nói nhiều về một điểm yếu và ưu tiên những điểm hợp với nhu cầu của người xem, nhưng không đồng ý khen đúng điều mình thấy chưa tốt, kể cả khi thương hiệu muốn vậy.
Luật Quảng cáo sửa đổi đặt ra những nghĩa vụ cụ thể cho tình huống kiểu này. Người có ảnh hưởng khi chuyển tải quảng cáo phải xác minh độ tin cậy của bên quảng cáo, kiểm tra tài liệu về sản phẩm, không giới thiệu sản phẩm nếu chưa sử dụng hoặc chưa hiểu rõ, và thông báo về việc quảng cáo ngay trước và trong khi thực hiện. Người dùng mạng xã hội khi quảng cáo cũng phải có dấu hiệu phân biệt nội dung quảng cáo hoặc được tài trợ với nội dung khác. Nội dung quảng cáo nói chung phải trung thực, chính xác và không gây hiểu nhầm về tính năng, chất lượng.
Nghị định 87/2026/NĐ-CP chia mức phạt thành ba nhóm hành vi. Từ 40 đến 60 triệu đồng nếu không xác minh độ tin cậy của bên quảng cáo, không kiểm tra tài liệu sản phẩm hoặc thông báo quảng cáo không đầy đủ. Từ 60 đến 80 triệu đồng nếu không thông báo quảng cáo. Từ 80 đến 100 triệu đồng nếu giới thiệu sản phẩm mà chưa dùng hoặc chưa hiểu rõ. Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn phải nộp lại khoản lợi bất hợp pháp nếu có và xin lỗi công khai bằng văn bản.
Ba nhóm mức phạt theo Nghị định 87/2026/NĐ-CP
Câu hỏi đầu tiên là ai thuộc diện này. Nghị định 55/2024/NĐ-CP định nghĩa người có ảnh hưởng là chuyên gia, người có uy tín hoặc được xã hội chú ý trong một lĩnh vực, được doanh nghiệp tài trợ dưới mọi hình thức để dùng hình ảnh, lời khuyên, khuyến nghị nhằm thúc đẩy bán hàng. Người có lượng người theo dõi đáng kể, hoặc có tài khoản đủ điều kiện tham gia chương trình quảng cáo trên nền tảng số, thuộc diện này. Máy được hãng gửi đi review có tính là “tài trợ” hay không là điều người làm nghề cần hỏi thêm. Luật sư Nguyễn Văn Duy cho rằng yếu tố “sinh lợi” trong quảng cáo được hiểu rộng, không chỉ giới hạn ở tiền nhận từ nhãn hàng. Ở Mỹ, Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) hướng dẫn rằng chỉ cần được tặng sản phẩm miễn phí và nhắc đến trong bài đăng cũng phải công khai, và lời thông báo phải đặt ngay cạnh nội dung, không nằm trong phần tiểu sử hay sau nút “xem thêm”.
Câu hỏi thứ hai là dùng bao lâu thì được coi là đã hiểu rõ. Điều 15a không nêu thời gian dùng tối thiểu. Vy cho biết cô chỉ đổi ý về một chiếc máy sấy tóc giá mười mấy triệu đồng sau khi dùng thật, dù trước đó thắc mắc vì sao có người chịu chi số tiền ấy.
Chuyện của Vy là máy test lỗi, máy thay thế lại ổn. Tình huống ngược lại được một nhà sáng tạo nội dung nêu tại hội nghị triển khai Luật Thương mại điện tử ở TP.HCM ngày 24/7. Thiện Nhân (tên thật Tống Thanh Nhàn) hỏi: nếu hàng gửi review đạt chuẩn nhưng hàng giao cho khách lại kém chất lượng, trách nhiệm thuộc về ai. Bà Phạm Đắc Mỵ Trân, quyền Trưởng phòng Thông tin điện tử Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, trả lời rằng hợp đồng giữa các bên là căn cứ quan trọng nhất. Người làm nội dung không trực tiếp sản xuất hay phân phối nên không phải chịu trách nhiệm chất lượng thay nhà sản xuất, trừ trường hợp cố tình biết hàng giả, hàng nhái mà vẫn quảng cáo. Nếu hợp đồng ghi rõ cam kết chất lượng thuộc nhãn hàng và người làm nội dung đã kiểm tra hồ sơ đúng phạm vi thỏa thuận, cơ quan quản lý có cơ sở tách bạch trách nhiệm.
Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cũng nêu trong hội nghị ngày 24/6 rằng người chuyển tải quảng cáo chỉ được giới thiệu trong phạm vi đã thỏa thuận trong hợp đồng. Theo bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phó Cục trưởng, nếu phát hiện thông tin sản phẩm hoặc thông điệp truyền thông thay đổi so với hồ sơ ban đầu, người quảng cáo cần chấm dứt hợp tác và thông báo cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Còn chuyện nói bao nhiêu về điểm yếu, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia từng lưu ý rằng nếu người có ảnh hưởng tự thử nghiệm sản phẩm và đưa ra nhận định cá nhân thiếu cơ sở, không chính xác hoặc gây hiểu lầm, nhận định đó có thể bị xem là thông tin không chính xác và bị xử lý theo quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Tại buổi họp báo ngày 10/9, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM cho biết mọi hành vi thổi phồng công dụng, quảng cáo sai sự thật sẽ bị chấn chỉnh và xử lý. Từ đầu năm, Sở đã phối hợp với Hội Quảng cáo thành phố, Sở Công Thương, các mạng đa kênh (MCN) và nhiều người nổi tiếng để tuyên truyền pháp luật về quảng cáo.
Thế Duyệt
