Không một quốc gia nào được bảo vệ hoàn toàn trước thảm họa toàn cầu, nhưng Úc (Australia) có thể là nơi có khả năng chống chịu tốt nhất trên Trái Đất nếu một thảm họa với quy mô chưa từng có xảy ra.
Các nhà nghiên cứu cho biết sự biệt lập về mặt địa lý, nguồn sản xuất thực phẩm dồi dào, năng lực công nghiệp và sự ổn định chính trị mang lại cho quốc gia này khả năng chống chọi bất thường trước những đứt gãy nghiêm trọng trên toàn cầu.
Ảnh mang tính minh họa. Nguồn ảnh: iStock
Phát hiện này xuất phát từ một đánh giá hàng trăm nghiên cứu khoa học xem xét cách các quốc gia khác nhau có thể ứng phó với những mối đe dọa từ mùa đông hạt nhân và thiên thạch va chạm cho đến đại dịch, tấn công mạng, núi lửa phun trào và các thảm họa quy mô lớn khác, theo nghiên cứu được công bố ngày 23/8/2026 trên tạp chí Global Challenges.
3 nhóm thảm họa quy mô toàn cầu
Các nhà nghiên cứu đã phân loại Rủi ro thảm họa toàn cầu (GCR) thành 3 nhóm lớn. (1) Kịch bản suy giảm ánh sáng mặt trời đột ngột bao gồm các sự kiện như núi lửa phun trào dữ dội, chiến tranh hạt nhân và thiên thạch va chạm có thể che khuất ánh sáng mặt trời và làm gián đoạn việc sản xuất thực phẩm.
(2) Mất mát cơ sở hạ tầng thảm khốc toàn cầu bao gồm các mối đe dọa có thể làm tàn phế hệ thống điện, giao thông, thông tin liên lạc và lương thực.
(3) Rủi ro sinh học thảm khốc toàn cầu liên quan đến các sự kiện sinh học tự nhiên hoặc do con người tạo ra có khả năng gây thương vong hàng loạt và phá vỡ trật tự xã hội trên diện rộng.
Nghiên cứu cho thấy khả năng phục hồi phụ thuộc vào nhiều yếu tố hơn là chỉ tránh tiếp xúc trực tiếp với thảm họa. Sự giàu có, các thể chế ổn định, bất bình đẳng thấp hơn, công nghiệp trong nước, nguồn cung cấp lương thực, cơ sở hạ tầng, sự cô lập về địa lý và giảm sự phụ thuộc vào thương mại quốc tế đều có thể giúp một xã hội duy trì các chức năng thiết yếu trong thời kỳ khủng hoảng.
Ảnh vệ tinh chụp nước Úc của NASA. Nguồn: Reto Stöckl / Trung tâm bay vũ trụ Goddard của NASA
Úc nổi bật vì kết hợp nhiều lợi thế này. Vị trí là một hòn đảo lớn, biệt lập có thể giúp dễ dàng hạn chế di chuyển trong một số thảm họa nhất định, trong khi sản lượng nông nghiệp, ngành khai khoáng, công nghiệp trong nước, nguồn tài nguyên nhiên liệu hóa thạch và hệ thống chính trị tương đối ổn định có thể giúp duy trì dân số trong thời gian gián đoạn kéo dài.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng Úc không hề miễn nhiễm. Quốc gia này vẫn phải đối mặt với biến đổi khí hậu và phụ thuộc vào thương mại quốc tế để có được các nguồn cung cấp thiết yếu, bao gồm nhiên liệu, thuốc men và phân bón. Sự cô lập của Úc có thể trở thành điểm yếu nếu chuỗi cung ứng toàn cầu sụp đổ.
Còn có những cái tên khác?
New Zealand, Nhật Bản, Thụy Sĩ và Argentina cũng thường xuyên được xác định là những quốc gia có khả năng chống chịu tốt, nhưng mỗi nước đều có những điểm yếu đáng kể. Các quốc gia ven biển có thể đối mặt với rủi ro sóng thần, trong khi một số nước vẫn có nguy cơ chịu ảnh hưởng từ các đợt phun trào núi lửa lớn và phụ thuộc vào thương mại quốc tế.
Các nhà nghiên cứu lập luận rằng các quốc gia có khả năng phục hồi mạnh mẽ cuối cùng có thể đóng vai trò là những điểm tựa chiến lược cho công tác chuẩn bị ứng phó thảm họa toàn cầu.
Ví dụ, Úc và New Zealand có thể là nơi dự trữ lương thực, ngân hàng hạt giống và năng lực công nghiệp cần thiết để hỗ trợ các nỗ lực phục hồi.
Cuối cùng, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng khả năng chống chịu không thể thay thế cho việc phòng ngừa. Một số sự kiện thảm họa hiện chưa thể ngăn chặn, nhưng các xã hội đầu tư vào sự chuẩn bị có thể cải thiện đáng kể cơ hội sống sót qua những thảm họa đó.
Tham khảo: Tạp chí Global Challenges
Trang Ly
