Món ăn từ nắng gió miền biển đến bàn ăn thế giới
Mực một nắng là một món ăn dân dã quen thuộc của dải đất miền Trung bất ngờ trở thành đại diện duy nhất của ẩm thực Việt Nam góp mặt trong danh sách những món ăn từ mực ngon nhất thế giới. Theo bảng xếp hạng do TasteAtlas công bố, mực một nắng đứng ở vị trí thứ 10 trong tổng số 33 món, đạt điểm trung bình 4,1/5 cũng là con số đủ để khiến nhiều thực khách quốc tế phải tò mò và tìm hiểu.
Mực một nắng là một món ăn dân dã quen thuộc của ẩm thực Việt Nam góp mặt trong danh sách những món ăn từ mực ngon nhất thế giới. (Ảnh: Dasavina)
TasteAtlas giới thiệu mực một nắng là món ăn truyền thống có nguồn gốc từ Phan Thiết, vùng biển nổi tiếng với nắng gió quanh năm và nguồn hải sản dồi dào. Khác với mực khô phơi nhiều ngày, mực một nắng chỉ được hong dưới nắng đúng một ngày, vừa đủ để lớp ngoài se lại, bên trong vẫn giữ trọn độ tươi, ngọt và mềm.
Chính phương pháp phơi nắng nửa chừng này đã tạo nên linh hồn cho món ăn. Mực không bị khô quắt hay mất vị, mà khi nướng lên vẫn tỏa mùi thơm đặc trưng, thịt dày, xé sợi có độ dai vừa phải, hậu ngọt rõ rệt, thứ hương vị rất khó tìm thấy ở các sản phẩm mực chế biến công nghiệp.
Cách làm mực một nắng: Đơn giản nhưng không dễ
Nghe qua, mực một nắng có vẻ là món ăn ít công đoạn, nhưng để làm ra mẻ mực ngon, người dân vùng biển phải rất kỹ lưỡng từ khâu chọn nguyên liệu. Mực thường được chọn là mực lá hoặc mực ống lớn, vừa đánh bắt trong đêm, còn tươi roi rói, thân dày, da sáng.
Mực thường được chọn là mực lá hoặc mực ống lớn, vừa đánh bắt trong đêm, còn tươi roi rói, thân dày, da sáng. (Ảnh: FPT)
Sau khi làm sạch, mực được xẻ dọc, trải đều trên vỉ tre hoặc lưới, phơi trực tiếp dưới nắng gắt buổi sáng. Thời gian phơi chỉ kéo dài từ vài tiếng đến nửa ngày, tùy cường độ nắng. Nếu nắng quá yếu, mực dễ bị ướt, mất mùi; nếu phơi quá lâu, mực lại chuyển sang dạng khô, không còn đúng "chuẩn" mực một nắng.
Người làm mực có kinh nghiệm chỉ cần nhìn màu da, độ se mặt ngoài và độ đàn hồi của thịt là biết mực đã đạt hay chưa. Đây cũng là lý do khiến mực một nắng "chuẩn Phan Thiết" luôn có giá cao hơn mực phơi ở những vùng khác.
Bí quyết chọn mực một nắng ngon
Với người tiêu dùng, mực một nắng ngon thường có màu trắng hồng tự nhiên, lớp da ngoài ráo nhưng không cứng. Khi ấn tay vào thân mực, thịt có độ đàn hồi nhẹ, không chảy nước. Mùi mực phải thơm dịu, đặc trưng của hải sản tươi, không tanh gắt hay ám mùi lạ.
Nhiều tiểu thương tại các chợ hải sản miền Trung cho biết, mực một nắng ngon nhất thường được làm ngay trong ngày nắng to, gió nhẹ. Chính điều kiện tự nhiên này giúp mực lên nắng đều, không cần dùng bất kỳ chất hỗ trợ nào.
Cách thưởng thức làm nên tên tuổi
Theo TasteAtlas, cách thưởng thức mực một nắng phổ biến nhất là nướng trên than củi. Mực được nướng vừa chín tới, xé sợi, chấm cùng tương ớt hoặc muối ớt xanh. Một số nơi còn phết nhẹ sa tế trong quá trình nướng để tăng vị cay, làm dậy mùi thơm.
Theo TasteAtlas, cách thưởng thức mực một nắng phổ biến nhất là nướng trên than củi. (Ảnh: Điện máy xanh)
Khi nướng đúng cách, mực không bị khô mà mềm, ngọt, có độ dai tự nhiên. Đây cũng là lý do nhiều du khách quốc tế nhận xét mực một nắng Việt Nam đơn giản nhưng gây nghiện, bởi hương vị không cầu kỳ mà vẫn để lại ấn tượng mạnh.
Giá thành: Không rẻ nhưng xứng đáng
Giá mực một nắng trên thị trường hiện nay khá đa dạng, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như loại mực (mực lá hay mực ống), kích cỡ từng con, chất lượng phân loại (loại 1, loại 2) cũng như nguồn gốc đánh bắt và chế biến. Theo khảo sát tại các chợ hải sản và cửa hàng đặc sản, mức giá phổ biến dao động từ khoảng 400.000 đồng đến hơn 750.000 đồng/kg.
Trong đó, mực lá một nắng loại 1 được làm từ mực tươi, thân dày, phơi đúng chuẩn thường có giá cao nhất, phổ biến trong khoảng 700.000–750.000 đồng/kg. Đây cũng là dòng sản phẩm được các nhà hàng và du khách ưa chuộng nhờ độ ngọt thịt, dai mềm tự nhiên và hương vị đậm đà khi nướng.
Trong đó, mực lá một nắng loại 1 được làm từ mực tươi, thân dày, phơi đúng chuẩn thường có giá cao nhất. (Ảnh: Điện máy xanh)
Ở phân khúc thấp hơn, mực một nắng loại thường có thể chỉ từ 300.000–500.000 đồng/kg. Tuy nhiên, theo chia sẻ của tiểu thương, mức giá này phần lớn áp dụng cho mực đông lạnh hoặc mực phơi rất nhanh (còn gọi là mực một giờ), chất lượng và mùi vị khó sánh với mực một nắng truyền thống làm từ mực tươi trong ngày.
Nếu tính theo phần ăn, một đĩa mực một nắng nướng tại quán hải sản hoặc nhà hàng du lịch thường có giá từ vài trăm nghìn đồng là mức giá không hề thấp so với mặt bằng món nhậu, nhưng vẫn được nhiều thực khách chấp nhận. Lý do nằm ở chất lượng nguyên liệu và trải nghiệm hương vị "đáng tiền".
Báo chí quốc tế và du khách nói gì?
Việc mực một nắng lọt top 10 món mực ngon nhất thế giới được nhiều trang ẩm thực và du lịch quốc tế xem là minh chứng cho sức hút của ẩm thực Việt Nam. Trên các diễn đàn du lịch, không ít du khách chia sẻ rằng họ lần đầu biết đến mực một nắng sau khi đọc bảng xếp hạng, và sẵn sàng tìm mua khi có dịp đến Việt Nam.
Một số du khách châu Âu nhận xét mực một nắng "giữ được vị ngọt nguyên bản của biển", khác hẳn các món mực tẩm ướp đậm gia vị thường thấy ở nhiều quốc gia. Với họ, đây là món ăn thể hiện rõ triết lý ẩm thực Việt: tôn trọng nguyên liệu, chế biến tối giản để làm nổi bật hương vị tự nhiên.
Một số du khách châu Âu nhận xét mực một nắng "giữ được vị ngọt nguyên bản của biển", khác hẳn các món mực tẩm ướp đậm gia vị thường thấy ở nhiều quốc gia. (Ảnh: FPT)
Từ món quê thành biểu tượng ẩm thực
Không ồn ào như phở hay bánh mì, mực một nắng vẫn lặng lẽ vươn ra thế giới bằng chính chất lượng và bản sắc của mình. Việc món ăn này được TasteAtlas xếp hạng cao không chỉ là niềm tự hào của riêng Phan Thiết hay Bình Thuận, mà còn cho thấy những món ăn tưởng chừng rất quen thuộc của Việt Nam vẫn còn nhiều tiềm năng để chinh phục thực khách toàn cầu.
Trong danh sách 33 món mực ngon nhất thế giới, mực một nắng là cái tên duy nhất mang cờ Việt Nam. Và đôi khi, chỉ cần một ngày nắng, một con mực tươi và cách làm đúng chuẩn, món ăn Việt đã đủ sức ghi dấu trên bản đồ ẩm thực thế giới.
Nguyệt Phạm (Theo TasteAtlas, VOV, VnExpress)
