Su-57 vẫn “ém hàng”
Trang tin quân sự Militarnyi của Ukraine cho biết, Nga đang gia tăng tần suất sử dụng các chiến đấu cơ tàng hình Su-57 tại vùng chiến sự. Bước đi này diễn ra trong bối cảnh các lô máy bay sản xuất hàng loạt mới liên tục được bàn giao cho quân đội Nga, kết hợp với nhu cầu cấp thiết phải thử nghiệm các loại vũ khí tên lửa tiên tiến nhất trong điều kiện chiến đấu thực tế.
Theo nguồn tin này, nếu như trước đây Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga (VKS) chỉ sử dụng các chiến đấu cơ thế hệ năm này một cách đơn lẻ và với sự thận trọng tối đa, thì giờ đây họ đã bắt đầu triển khai theo các phi đội tác chiến phối hợp nhịp nhàng.
Ở chiều ngược lại, các quan chức thuộc Lực lượng Không quân Ukraine tuyên bố rằng Su-57 hiếm khi trực tiếp xâm nhập vào không phận nước này. Theo họ, các tiêm kích Nga thường khai hỏa từ sâu trong hậu phương để giữ khoảng cách an toàn trước các hệ thống phòng không tối tân do NATO viện trợ, điển hình là tổ hợp MIM-104 Patriot.
Đại tá Không quân Ukraine, ông Yuriy Ignat, nhận định cá nhân ông coi Su-57 như một "bệ phóng bay" dành cho các dòng tên lửa hành trình độ chính xác cao thế hệ mới, đặc biệt là Kh-59 và Kh-69. Việc triển khai các loại tên lửa này "cho phép máy bay Nga tấn công các cơ sở hạ tầng trọng yếu và các mục tiêu quân sự của Ukraine từ khoảng cách hàng trăm km".
Tuy nhiên trên thực tế, việc Nga sử dụng Su-57 một cách tương đối thận trọng trong các hoạt động chiến sự chỉ xuất phát từ lý do bộ chỉ huy nước này coi cuộc xung đột hiện tại là một chiến dịch cục bộ. Họ muốn "ém hàng" dòng tiêm kích thế hệ thứ năm này để dự phòng cho kịch bản xảy ra một cuộc xung đột trực tiếp với NATO.
Dòng máy bay này vốn được thiết kế để đối đầu với một đối thủ có ưu thế công nghệ tương đương, và nó đang được bảo toàn cho trường hợp xung đột leo thang với liên minh phương Tây — đây là nhận định của ông Vijainder K. Thakur, cựu phi công Không quân Ấn Độ kiêm chuyên gia phân tích quân sự.
Theo vị chuyên gia này, VKS Nga đang sử dụng Su-57 như một mắt xích trong mạng lưới tác chiến trung tâm và một "nền tảng thử nghiệm". Chiếc tiêm kích này đảm nhận nhiệm vụ trinh sát radar và tung ra các đòn tấn công điểm huyệt từ sâu trong không phận Nga, giúp triệt tiêu mọi nguy cơ bị phòng không đối phương đánh chặn.
Biến thể hai chỗ ngồi lộ diện: "Bộ não" chỉ huy bầy drone
Vừa qua, trên không gian mạng Nga đã lan truyền những hình ảnh về một biến thể tiêm kích Su-57 hai chỗ ngồi mới của Nga.
Điểm khác biệt cốt lõi của phiên bản này so với biến thể Su-57 một chỗ ngồi nguyên bản nằm ở phần mũi được kéo dài và buồng lái dạng hai ghế phi công ngồi trước – sau. Cải tiến này biến chiếc tiêm kích từ một máy bay cường kích - đánh chặn truyền thống trở thành một trung tâm chỉ huy trên không đúng nghĩa.
Phi công thứ hai trong buồng lái sẽ đảm nhận vai trò điều phối hoạt động của các máy bay không người lái (UAV) chiến đấu hạng nặng đóng vai trò "số 2" đá cặp (ví dụ như S-70 "Okhotnik" của Nga hoặc dòng CATS Warrior của Ấn Độ). Về bản chất, chiếc tiêm kích này sẽ trở thành một "máy bay mẹ" quản lý các dòng drone trinh sát và UAV tấn công.
Ngoài ra, việc tái thiết kế thân máy bay để nhường chỗ cho khoang lái đôi cũng cho phép mở rộng thể tích bình nhiên liệu bên trong, từ đó gia tăng đáng kể tầm bay tối đa và thời gian hoạt động trên không. Tất nhiên, Su-57D còn có thể được sử dụng như một nền tảng huấn luyện chiến đấu tối ưu để đào tạo các phi công chuyển loại lên máy bay thế hệ thứ năm — một giá trị tự thân vô cùng lớn.
Khắc tinh của lưới lửa phòng không phương Tây
Sẽ là một sai lầm nếu nhận định rằng Su-57D chỉ là phiên bản mang tính chất thương mại hướng tới xuất khẩu. Việc triển khai quy mô lớn dòng máy bay này khi kết hợp với các UAV tàng hình hạng nặng S-70 "Okhotnik" chắc chắn sẽ dẫn đến sự sụp đổ hoàn toàn của lưới lửa phòng không Ukraine (hay nói đúng hơn là hệ thống phòng không của hệ NATO). Lý do nằm ở các điểm sau:
Quá tải hệ thống radar: Một chiếc Su-57 hai chỗ ngồi có khả năng chỉ huy đồng thời một biên đội gồm 4 chiếc "Okhotnik". Đối với các đài radar phòng không Ukraine, điều này đồng nghĩa với việc số lượng mục tiêu bay tốc độ cao, diện tích phản xạ radar nhỏ sẽ gia tăng đột biến trên các hướng phòng thủ trọng yếu.
Bào mòn kho đạn đắt đỏ: Việc nỗ lực đánh chặn từng chiếc drone tàng hình này (theo tính toán lý thuyết cần ít nhất 10 tên lửa đánh chặn cho mỗi mục tiêu) sẽ dẫn đến tình trạng cạn kiệt nhanh chóng kho đạn tên lửa cực kỳ đắt đỏ của các tổ hợp Patriot, NASAMS và IRIS-T.
Kịch bản tác chiến này đã được mô phỏng chi tiết: Các chiếc "Okhotnik" sẽ bay ở đội hình tiên phong để thám sát, ép các đài radar Ukraine phải phát sóng lộ diện và thu hút hỏa lực về phía mình.
Trong khi đó, "máy bay chỉ huy" Su-57D với kíp lái hai người sẽ bay lượn an toàn ngoài tầm bắn của các tổ hợp tên lửa phòng không Ukraine. Phi công thứ hai (sĩ quan điều khiển vũ khí) sẽ liên tục cập nhật dữ liệu theo thời gian thực, chỉ thị cho các UAV lao vào tiêu diệt các trận địa phòng không vừa phát hiện bằng các dòng tên lửa chống bức xạ (tên lửa diệt radar) kiểu Kh-58UShK.
Trong tình huống đó, để có thể sống sót, các tổ hợp tên lửa phòng không Ukraine buộc phải tắt các đài radar cảnh giới nhìn vòng, chấp nhận phụ thuộc hoàn toàn vào dữ liệu chỉ thị mục tiêu từ bên ngoài do các quốc gia NATO cung cấp.
Khi đó, hiệu suất tác chiến của các dòng drone tự sát giá rẻ "Geran" của Nga sẽ tiệm cận mức 100%, đồng thời các lực lượng lục quân Ukraine trên chiến tuyến gần như sẽ bị "bóc trần", hoàn toàn không có chiếc ô phòng không che chắn trước các đòn oanh tạc từ bầu trời.
Xét một mặt, sự xuất hiện của Su-57D hướng nhiều hơn đến các cuộc xung đột quy mô lớn trong tương lai; mặt khác, tốc độ tích hợp các hệ thống vũ khí mới vào thực chiến hiện nay đang diễn ra với vận tốc chưa từng thấy trong thời bình. Biết đâu, chính mẫu chiến đấu cơ hai chỗ ngồi thế hệ thứ năm này của Nga sẽ là vũ khí đặt dấu chấm hết quyết định trong việc bẻ gãy sức kháng cự của quân đội Ukraine, trang Svpressa nhận định.
Quốc Vinh (Theo Svpressa)
