Theo Cổng thông tin điện tử Chính phủ, công dân Nguyễn Tấn Đạt thắc mắc: Công ty tôi quy định thứ 7 là ngày làm việc nửa buổi (tính 0,5 ngày công thực tế, thời lượng làm việc là 04 tiếng). Nếu người lao động đăng ký nghỉ việc hưởng chế độ BHXH vào thứ 7, công ty không chi trả tiền lương. Tuy nhiên có phát sinh trường hợp người lao động đi khám thai hoặc giải quyết chế độ thai sản ngắn ngày (sảy thai, nạo, hút thai, thai chết lưu) mà thời gian nghỉ thực tế trùng với thời lượng ca làm việc này. Về nguyên tắc giảm trừ mức hưởng, quy định pháp luật hiện có hướng dẫn điều chỉnh giảm mức hưởng xuống 0,5 ngày đối với riêng chế độ ốm đau. Các chế độ khác như khám thai hay thai sản ngắn ngày hiện chưa có văn bản hướng dẫn chi tiết về việc cắt nhỏ ngày hưởng tương tự.
Trước đây, đối với các trường hợp người lao động nghỉ việc rơi vào thứ 7, công ty tôi vẫn thực hiện khai báo hưởng 01 ngày chế độ BHXH theo đúng lịch nghỉ và thực tế không hưởng lương tại công ty. Nếu áp dụng quy định chung, người lao động nghỉ việc từ 04 tiếng trở lên (tương đương toàn bộ ca làm việc thứ 7) sẽ được cơ quan BHXH giải quyết chi trả 01 ngày chế độ. Trong thực tế vận hành, có trường hợp công ty đã tạm ứng hoặc tính trả 1/2 ngày lương còn lại của ngày thứ 7 đó cho nhân viên. Tôi xin hỏi, việc này có dẫn đến tình trạng hưởng trùng quyền lợi (vừa nhận 1/2 ngày lương từ công ty, vừa hưởng 1 ngày trợ cấp từ quỹ BHXH), từ đó vi phạm nguyên tắc tuân thủ pháp luật lao động và bảo hiểm không?
Để bảo đảm thực hiện đúng quy định pháp luật, bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người lao động và chuẩn hóa quy trình kiểm toán nội bộ của công ty, tôi đề nghị cơ quan chức năng hướng dẫn rõ 03 nội dung sau: Về cách khai báo số ngày: Công ty có được tiếp tục áp dụng cách khai báo hưởng 01 ngày đối với chế độ khám thai và chế độ thai sản ngắn ngày rơi vào ngày thứ 7 hay không? Nếu không, phương thức khai báo và cách tính giảm trừ mức hưởng đối với hai chế độ này cụ thể sẽ được thực hiện theo văn bản hướng dẫn nào?
Về tính tuân thủ pháp luật: Trường hợp người lao động nghỉ việc từ 04 tiếng (đủ ca thứ 7) và được BHXH chi trả trợ cấp 01 ngày, nhưng công ty vẫn đang chi trả 1/2 ngày lương còn lại cho họ, thì hành vi này của công ty có bị coi là vi phạm pháp luật (không tuân thủ) hay không?
Về phương án xử lý tài chính: Nếu xác định việc chi trả trùng lắp trên là không đúng quy định, công ty có bắt buộc phải thực hiện thủ tục thu hồi 1/2 ngày lương đã phát này hay không? Hay mặc nhiên người lao động được phép đồng thời hưởng cả 1/2 ngày lương từ người sử dụng lao động và 1 ngày chế độ từ Quỹ BHXH?
Ảnh minh họa/VTV
Bảo hiểm xã hội TP. Hồ Chí Minh trả lời vấn đề này như sau:
Theo khoản 1 Điều 3 Luật BHXH 2024, BHXH là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người tham gia BHXH khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, khi nghỉ hưu hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ BHXH hoặc do ngân sách nhà nước bảo đảm.
Như vậy, khi người lao động phải nghỉ việc và mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, khi nghỉ hưu hoặc chết thì sẽ được cơ quan BHXH chi trả chế độ theo quy định, trên cơ sở đóng vào quỹ BHXH.
Hiện nay, Luật BHXH 2024 không quy định việc thanh toán chế độ thai sản nửa ngày.
Riêng đối với chế độ ốm đau, căn cứ khoản 5 Điều 45 BHXH 2024, mức hưởng trợ cấp ốm đau một ngày được tính bằng mức hưởng trợ cấp ốm đau theo tháng chia cho 24 ngày. Mức hưởng trợ cấp ốm đau nửa ngày được tính bằng một nửa mức hưởng trợ cấp ốm đau một ngày.
Khi tính mức hưởng trợ cấp ốm đau đối với người lao động nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau không trọn ngày thì trường hợp nghỉ việc dưới nửa ngày được tính là nửa ngày; từ nửa ngày đến dưới một ngày được tính là một ngày.
Ngày 29/6/2026, BHXH Thành phố đã ban hành Công văn số 4860/BHXH-CĐBHXH về việc hướng dẫn một số nội dung giải quyết chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe (trong đó có nội dung hướng dẫn việc giải quyết chế độ ốm đau đối với người lao động nghỉ việc hưởng chế độ không trọn ngày).
Đề nghị công ty căn cứ các quy định nêu trên để thực hiện.
