Chỉ trong chưa đầy nửa phút, mô hình tàu đệm từ thử nghiệm của Trung Quốc đã chạm mốc vận tốc ngang ngửa máy bay thương mại, thiết lập kỷ lục thế giới mới về khả năng gia tốc quãng ngắn.
Chuyến chạy thử này đánh dấu lần thứ ba nền tảng thử nghiệm Hồ Bắc (Trung Quốc) phá kỷ lục thế giới về gia tốc tàu điện từ trường cự ly ngắn trong vòng 6 tháng. Các nhà nghiên cứu đã phát triển hệ thống này để thử nghiệm các công nghệ đẩy điện từ tốc độ cực cao, nâng đỡ, định vị và phanh.
Ngoài các hệ thống vận tải trong tương lai, công nghệ nền tảng này cuối cùng có thể hỗ trợ các hệ thống phóng điện từ cho tên lửa và máy bay chiến đấu.
Hệ thống đẩy từ trường loại bỏ ma sát bánh xe trong tàu điện từ
Khác với các đoàn tàu thông thường, phương tiện thử nghiệm này không dựa vào bánh xe để di chuyển trên đường ray. Lực từ trường nâng nó lên khỏi đường ray, loại bỏ sự tiếp xúc giữa bánh xe và đường ray, cùng với ma sát phát sinh.
Các trường điện từ biến thiên được tạo ra bởi các cuộn dây dọc theo đường ray tạo ra một sóng từ trường di chuyển. Sóng này kéo và đẩy phương tiện tiến về phía trước, hoạt động giống như một chiếc ná khổng lồ được điều khiển chính xác.
Cơ sở hạ tầng thử nghiệm phải duy trì dung sai cực kỳ chặt chẽ để giữ cho phương tiện hạng nhẹ ổn định ở tốc độ cực cao.
Theo báo cáo, độ lệch dọc theo đường ray chỉ giới hạn ở mức 0,5 milimét, trong khi hệ thống điều khiển duy trì độ chính xác định vị ở mức milimét trong suốt quá trình hoạt động.
Nền tảng này cũng chứng minh rằng việc đạt tốc độ cực cao không ngăn cản việc phanh có kiểm soát. Sau khi đạt tốc độ 222 m/s, chiếc xe được cho là đã dừng lại một cách êm ái trong khoảng hơn 200 mét.
Ba kỷ lục trong vòng sáu tháng
Hệ thống thử nghiệm Hồ Bắc đã hoàn thành chuyến chạy thử công khai đầu tiên vào tháng 6 năm 2025, khi phương tiện đạt tốc độ xấp xỉ 181 m/s trong 7,1 giây. Cuộc thử nghiệm đó đã thiết lập kỷ lục thế giới đầu tiên cho hệ thống về gia tốc từ trường quãng ngắn trong cùng loại.
Chỉ một tháng sau, các nhà nghiên cứu đã tăng tốc độ tối đa lên khoảng 194 m/s. Cuộc thử nghiệm tháng 11 cùng năm tiếp tục nâng mốc tốc độ lên 222 m/s đồng thời giảm đáng kể thời gian cần thiết để đạt vận tốc tối đa.
Theo CCTV Finance, ba lần chạy thử đã xác nhận tính hiệu quả của một số công nghệ quan trọng, bao gồm cung cấp năng lượng cao tức thời, động cơ đẩy điện từ, điều khiển nâng tốc độ cao, định vị chính xác và phanh khẩn cấp.
Một nhóm nghiên cứu khác của Trung Quốc cũng đã chứng minh được sự tiến bộ nhanh chóng tương tự. Trước đó, đài truyền hình CCTV đã phát sóng đoạn phim các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Quốc phòng Trung Quốc tăng tốc một chiếc xe nặng khoảng 1.322 kg lên 194 m/s chỉ trong hai giây trên đường đua dài 380 mét.
Từ tàu hút chân không đến các vụ phóng tên lửa
Dữ liệu từ cơ sở ở Hồ Bắc có thể hỗ trợ phát triển phương tiện vận chuyển siêu tốc hoạt động bên trong các ống áp suất thấp hoặc chân không. Việc loại bỏ ma sát bánh xe và phần lớn lực cản khí động học có thể cho phép các phương tiện trong tương lai duy trì tốc độ tương tự như máy bay trên mặt đất.
Tuy nhiên, chiếc xe lập kỷ lục này vẫn chỉ là mô hình trong phòng thí nghiệm, chứ chưa phải là nguyên mẫu tàu chở khách.
Việc mở rộng quy mô công nghệ này sẽ đòi hỏi các kỹ sư phải vượt qua những thách thức lớn liên quan đến mức tiêu thụ năng lượng, an toàn hành khách, kích thước phương tiện, chi phí cơ sở hạ tầng và việc xây dựng các đường ray dài hơn, được căn chỉnh chính xác.
Giá trị tiềm năng trong ngắn hạn của nó có thể nằm ngoài lĩnh vực vận tải hành khách. Hệ thống đẩy điện từ có thể được điều chỉnh để tăng tốc tên lửa hoặc máy bay quân sự trước khi cất cánh, giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu trên máy bay.
Các hệ thống liên quan cũng có thể cung cấp năng lượng cho thang máy từ trường và thiết bị vận chuyển công nghiệp không ma sát.
Theo IE
Thùy Anh
