Tỏi là gia vị quen thuộc trong bữa ăn của nhiều gia đình Việt, thường được sử dụng để phi thơm, xào nấu hoặc ăn sống. Không chỉ giúp món ăn thêm hấp dẫn, tỏi còn chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học, được quan tâm nhờ những lợi ích tiềm năng đối với sức khỏe.
Theo Health 2.0 (chương trình tư vấn sức khỏe của đài TVBS, Đài Loan - Trung Quốc), bác sĩ gia đình Lý Tư Hiền cho biết, một trong những thành phần đáng chú ý nhất của tỏi là allicin, hợp chất chứa lưu huỳnh có hoạt tính sinh học. Tuy nhiên, cách sơ chế và nhiệt độ nấu có thể ảnh hưởng đến việc hình thành, duy trì hoạt chất này.
Bác sĩ chỉ mẹo 15 phút giúp giữ hoạt chất quý trong tỏi
Theo bác sĩ Lý Tư Hiền, trong tép tỏi nguyên vẹn thực chất chưa có allicin mà chỉ chứa tiền chất gọi là alliin. Khi tỏi được băm nhỏ, cắt hoặc đập dập, cấu trúc tế bào bị phá vỡ, tạo điều kiện để alliin tiếp xúc với enzyme alliinase. Phản ứng giữa hai thành phần này sẽ hình thành allicin.
Tuy nhiên, allicin là hợp chất kém bền, dễ bị phân hủy khi tiếp xúc với nhiệt độ cao.
Vì vậy, bác sĩ Lý Tư Hiền khuyên rằng, nếu muốn tận dụng allicin, nên đập dập hoặc băm nhỏ tỏi, sau đó để yên khoảng 15 phút trước khi sử dụng, giúp phản ứng tạo thành hoạt chất diễn ra.
Ông cũng gợi ý sử dụng tỏi sống để hạn chế tác động của nhiệt độ lên allicin.
Ngoài hợp chất này, tỏi còn cung cấp một số vi chất như selen và các axit amin, góp phần tạo nên giá trị dinh dưỡng của loại gia vị quen thuộc.
Nghiên cứu gần 1.000 người ghi nhận lợi ích của tỏi đối với mỡ máu
Theo bác sĩ Lý Tư Hiền, một phân tích tổng hợp 19 thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên với gần 1.000 người tham gia cho thấy việc bổ sung tỏi có thể giúp giảm đáng kể triglyceride, cholesterol toàn phần và LDL-cholesterol (cholesterol xấu).
Ngoài ra, nghiên cứu còn ghi nhận những cải thiện về huyết áp tâm trương, vòng eo và chỉ số khối cơ thể (BMI).
Một phân tích tổng hợp khác đưa ra những con số cụ thể hơn về tác động của việc bổ sung tỏi:
Cholesterol toàn phần giảm trung bình khoảng 15,8mg/dL.
LDL-cholesterol giảm khoảng 8,1mg/dL.
Huyết áp tâm thu giảm khoảng 4,3mmHg.
Huyết áp tâm trương giảm khoảng 2,4mmHg.
Bác sĩ Lý Tư Hiền nhận định, mặc dù những kết quả này có ý nghĩa thống kê, mức cải thiện nhìn chung tương đối khiêm tốn. Vì vậy, tỏi phù hợp để bổ sung trong chế độ ăn uống lành mạnh, không nên coi là phương pháp thay thế điều trị rối loạn mỡ máu.
Bên cạnh lợi ích đối với tim mạch, một số nghiên cứu còn đề cập đến khả năng hỗ trợ phòng ngừa ung thư đại trực tràng của tỏi. Tuy nhiên, bác sĩ cho biết bằng chứng hiện chưa thống nhất, cần thêm những nghiên cứu có chất lượng cao để xác nhận.
Những ai cần thận trọng khi ăn tỏi?
Theo bác sĩ Lý Tư Hiền, dù có những lợi ích tiềm năng đối với mỡ máu và huyết áp, không phải ai cũng phù hợp với việc ăn nhiều tỏi sống.
Đặc biệt, người đang sử dụng thuốc chống đông máu, mắc bệnh loét dạ dày - tá tràng đang tiến triển hoặc bệnh tự miễn nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tiêu thụ lượng lớn tỏi sống.
Ngoài ra, một số người có thể gặp tình trạng ợ hơi, đầy bụng hoặc tăng trung tiện sau khi ăn tỏi.
Vì vậy, điều quan trọng không phải ăn càng nhiều tỏi càng tốt mà là sử dụng với lượng phù hợp, kết hợp chế độ dinh dưỡng cân bằng.
Lam Chi
Nguồn: Health 2.0 (TVBS)
