Trong khi cả thế giới vẫn đang loay hoay tìm cách sản xuất hydro xanh bằng điện phân tốn kém, Canada lại đang đứng trước một khả năng hoàn toàn khác: Khai thác hydro tự nhiên (hay hydro trắng) có sẵn dưới lòng đất, giống như cách con người khai thác dầu khí tự nhiên.
Và Khu Lawson tại Saskatchewan vừa chính thức bước vào giai đoạn được xem là quyết định nhất trong hành trình biến giấc mơ đó thành hiện thực.
Cột mốc quan trọng cho ngành năng lượng sạch toàn cầu
Công ty thăm dò MAX Power, có trụ sở tại Saskatchewan và hiện là đơn vị dẫn đầu Canada trong lĩnh vực thăm dò hydro tự nhiên, đã khởi động chương trình khoan xác nhận thương mại nhiều giếng vào tháng 7/2026 tại Khu phức hợp Hydro Tự nhiên Lawson, tỉnh Saskatchewan, miền nam Canada.
Mục tiêu của chương trình là kiểm chứng xem mỏ Lawson có thể khai thác hydro tự nhiên với sản lượng đạt chuẩn thương mại hay không.
Hoạt động khoan tại Khu Lawson gần Central Butte trên khu vực Genesis Trend vào tháng 11/2025. Ảnh: Công ty khai thác mỏ MAX Power
Nếu thành công, Lawson có thể trở thành hệ thống hydro tự nhiên thương mại quy mô lớn đầu tiên trên thế giới, đánh dấu một cột mốc quan trọng đối với cả MAX Power, Canada và ngành công nghiệp năng lượng sạch toàn cầu nói chung.
Huy động giàn khoan mạnh mẽ để săn tìm "vàng trắng"
MAX Power thông báo, vào giữa tháng 7/2026, công ty huy động giàn khoan Savanna Drilling Rig số 416 đến Lawson để bắt đầu chương trình khoan thăm dò thương mại đa giếng nhằm xác định phát hiện thương mại quy mô lớn đầu tiên trên thế giới về hydro tự nhiên.
Giàn khoan Savanna Rig số 416 là một giàn khoan “siêu đơn” hiệu suất cao, thường dùng cho các giếng khoan thăm dò tốc độ nhanh.
Savanna Drilling Rig số 416 có thông số kỹ thuật vận hành mạnh mẽ, bao gồm công suất nồi hơi 80 mã lực, dung tích nhiên liệu 18.000 lít và dung tích nước 40.000 lít. Cấu hình siêu đơn trục cơ động cao cho phép lắp đặt nhanh hơn và vận hành an toàn hơn trong môi trường khắc nghiệt.
Ảnh: Geomechanics
Nó được vận hành bởi một đội ngũ giàu kinh nghiệm và trang bị các thiết bị dò khí hiện đại đặc biệt, dành cho hydro tự nhiên và heli, do đội ngũ kỹ thuật của MAX Power cung cấp.
CEO của MAX Power, ông Ran Narayanasamy, gọi đây là "thời khắc lịch sử đối với Saskatchewan và cả Canada", đồng thời cho biết đội ngũ địa chất kỳ vọng giếng khoan đầu tiên sẽ chạm tới khu vực mục tiêu chính trong tuần lễ 27/7.
"Việc thương mại hóa quy mô lớn hydro tự nhiên sẽ là một bước phát triển quan trọng, trong bối cảnh an ninh năng lượng và khả năng chi trả năng lượng đang là những vấn đề then chốt trên khắp Bắc Mỹ và toàn cầu" - Ông Narayanasamy mô tả.
Theo ông Steve Halabura, chuyên gia địa chất trưởng của MAX Power, giếng khoan đầu tiên sẽ nhắm vào điểm cao nhất - hay còn gọi là "đỉnh" (apex) - của cấu trúc Lawson, nằm cách vị trí phát hiện ban đầu khoảng 2 km.
Vị trí khoan được lựa chọn dựa trên dữ liệu khảo sát địa chấn 3D thực hiện vào mùa xuân 2026, xác định được một cấu trúc khép kín rộng tới 14,2 km² nằm phía trên ranh giới khí-nước, trong tổng thể khu phức hợp Lawson rộng tới 28 km².
Các giếng khoan trong chương trình lần này sẽ đánh giá hàng loạt yếu tố kỹ thuật quyết định khả năng thương mại hóa: Tốc độ dòng chảy hydro, hành vi áp suất, tính liên tục của khí, nồng độ, khả năng cung ứng, và quan trọng nhất là khả năng mở rộng quy mô của toàn hệ thống dưới lòng đất.
Vì sao hydro trắng lại quan trọng đến vậy?
Tính đến thời điểm hiện tại, hydro trắng vẫn là nguồn năng lượng carbon thấp có chi phí rẻ nhất và thân thiện với môi trường nhất mà nhân loại từng phát hiện ra.
IDEALHY của EU cho biết, hydro là một chất mang năng lượng tuyệt vời xét về trọng lượng. 1 kg hydro chứa 33,33 kWh năng lượng có thể sử dụng được, trong khi xăng và dầu diesel chỉ chứa khoảng 12 kWh/kg.
Hydro trắng (hay hydro tự nhiên/hydro địa chất) đang là một trong những nguyên liệu quan trọng của ngành năng lượng toàn cầu.
Khác với các loại hydro phải tiêu tốn năng lượng để chế tạo (như hydro xanh, hydro xám), hydro trắng có sẵn trong lòng đất ở dạng khí và chỉ việc khai thác lên.
Hydro trắng là nguồn nhiên liệu mà nhiều quốc gia mong muốn khai thác.
Con người không cần tốn năng lượng để "tạo ra" nó. Chi phí năng lượng tiêu tốn chỉ nằm ở khâu khoan thăm dò và bơm hút lên (tương tự như khai thác khí tự nhiên) rồi hóa lỏng ở -253 độ C để sử dụng ở quy mô công nghiệp.
Quan trọng hơn cả, 1 kg hydro chứa năng lượng tương đương 33,33 kWh. Tính theo khối lượng, hydro chứa năng lượng trên mỗi kg cao gấp khoảng 3 lần so với nhiên liệu hóa thạch thông thường.
Điều này khiến nó trở thành một trong những hướng đi được giới nghiên cứu năng lượng quan tâm nhiều nhất trong vài năm gần đây.
Max Power Mining là một công ty thăm dò khoáng sản và năng lượng tập trung vào quá trình chuyển đổi sang giảm phát thải carbon. Công ty này nắm giữ khoảng 526.092 hecta giấy phép khai thác trên khắp Saskatchewan, bao gồm các khu vực có tiềm năng thăm dò.
Tham khảo: IE
Trang Ly
