Trong những năm gần đây, nhiều gia đình có xu hướng thiết kế khu vực đặt dàn nóng điều hòa sao cho hài hòa với kiến trúc ngôi nhà.
Các loại hộp che, lam trang trí hay tấm chắn được sử dụng ngày càng phổ biến nhằm giấu bớt thiết bị vốn bị xem là kém thẩm mỹ. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng xu hướng này có thể khiến điều hòa hoạt động kém hiệu quả hơn, kéo theo hóa đơn tiền điện tăng lên đáng kể.
Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí The Innovation Energy bởi các nhà khoa học thuộc Khoa Kiến trúc, Khoa Kỹ thuật Điện và Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Berkeley (Mỹ) đã chỉ ra tác động tiêu cực của việc che chắn dàn nóng điều hòa đối với hiệu suất làm mát của hệ thống.
Theo kết quả nghiên cứu, khi dàn nóng bị bao bọc bởi các lớp lam trang trí, hộp bảo vệ hoặc những kết cấu che chắn quá kín, khả năng tản nhiệt của thiết bị sẽ bị ảnh hưởng đáng kể. Điều này khiến luồng khí nóng khó thoát ra môi trường bên ngoài, buộc điều hòa phải hoạt động lâu hơn để đạt mức nhiệt độ cài đặt.
Nhóm nghiên cứu nhận định đây là một xu hướng ngày càng phổ biến tại các khu đô thị hiện đại, nơi yếu tố thẩm mỹ được đặt lên hàng đầu. Qua khảo sát tại hơn 80 thành phố, các nhà khoa học ghi nhận nhiều trường hợp dàn nóng được giấu hoàn toàn phía sau các hệ thống trang trí mặt tiền hoặc ban công.
Dù giúp công trình trông gọn gàng và đẹp mắt hơn, các giải pháp này thường chưa tính đến yêu cầu kỹ thuật về thông gió và tản nhiệt. Hệ quả là hiệu suất làm mát suy giảm, trong khi lượng điện năng tiêu thụ lại tăng lên.
Để đánh giá mức độ ảnh hưởng, nhóm nghiên cứu đã phân tích nhiều yếu tố như độ thông thoáng của tấm chắn, khoảng cách giữa dàn nóng và lớp che, cũng như góc bố trí các thanh lam. Kết quả cho thấy những thiết kế che chắn quá kín có thể làm tăng đáng kể mức tiêu thụ điện năng của hệ thống điều hòa.
Không chỉ tốn điện hơn, điều hòa còn phải vận hành trong thời gian dài hơn để giải phóng lượng nhiệt sinh ra trong quá trình làm mát. Việc hoạt động liên tục dưới điều kiện tản nhiệt kém cũng có thể ảnh hưởng đến độ bền và tuổi thọ của thiết bị về lâu dài.
Các chuyên gia khuyến cáo người dùng cần ưu tiên không gian thông thoáng cho dàn nóng, bảo đảm luồng khí nóng có thể lưu thông và thoát ra ngoài hiệu quả. Trong trường hợp sử dụng các kết cấu che chắn vì lý do thẩm mỹ, cần thiết kế đủ khoảng hở và tuân thủ các khuyến nghị kỹ thuật từ nhà sản xuất.
Theo nhóm nghiên cứu, trong bối cảnh nhu cầu làm mát ngày càng tăng do quá trình đô thị hóa và hiện tượng đảo nhiệt đô thị, việc tối ưu hiệu quả hoạt động của điều hòa không chỉ giúp tiết kiệm chi phí cho người dùng mà còn góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện.
Nghiên cứu cũng cho rằng hiện vẫn thiếu các tiêu chuẩn và hướng dẫn cụ thể đối với việc thiết kế lớp vỏ che dàn nóng điều hòa. Đây là vấn đề cần sớm được quan tâm nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong các đô thị hiện đại.
Theo The Innovation Energy
Huỳnh Duy
