Kiev rút quân hỗn loạn, sĩ quan cấp cao bị Nga bắt giữ – Đại tướng Gerasimov tuyên bố kỷ lục mới, ông Putin phát lệnh nóng

Ukraine vỡ trận ở Huliaipole

Euromaidan Press đưa tin, tuyến phòng thủ của quân đội Ukraine tại thị trấn Huliaipole (tỉnh Zaporizhzhia) đã bị bỏ ngỏ, dẫn tới một cuộc rút lui trong tình trạng hỗn loạn. Chỉ trong thời gian ngắn, cứ điểm này hoàn toàn rơi vào tay Nga, mở ra hành lang tiến công trực diện về thành phố Zaporizhzhia.

Theo phân tích của nhà báo quân sự David Axe, trong nhiều tháng qua, quân đội Ukraine đã dồn phần lớn lực lượng cho các mặt trận Donetsk và Kharkov. Việc tập trung binh lực không đồng đều này khiến Zaporizhzhia rơi vào tình trạng thiếu quân nghiêm trọng, biến Huliaipole – một chốt chặn then chốt ở phía đông tỉnh – thành điểm yếu dễ bị xuyên thủng.

Diễn biến mang tính bước ngoặt xảy ra ngay trước lễ Giáng sinh. Một lữ đoàn Nga bất ngờ đánh chiếm Huliaipole, cứ điểm giữ vai trò bảo vệ tuyến đường chiến lược dẫn về thành phố Zaporizhzhia, cách đó khoảng 80 km.

Kể từ thời điểm này, hệ thống phòng thủ của Ukraine tại khu vực Zaporizhzhia bắt đầu rạn vỡ nhanh chóng, rơi vào trạng thái rối loạn và mất khả năng kiểm soát đồng bộ.

Sự sụp đổ của Huliaipole không chỉ là một thất bại mang tính cục bộ, mà còn tạo ra thay đổi rõ rệt về cục diện chiến trường, khi tuyến phòng thủ phía đông Zaporizhzhia bị khoét thủng, còn áp lực tấn công của Nga thì gia tăng dọc theo trục tiến quân mới.

Chỉ huy mắc sai lầm chết người, binh lính rút lui hỗn loạn

Trong bối cảnh lực lượng dự bị ngày càng cạn kiệt, Bộ chỉ huy Ukraine buộc phải đưa ra những lựa chọn đầy rủi ro: nơi nào ưu tiên phản công, nơi nào cố thủ, và nơi nào chấp nhận mạo hiểm với hy vọng Nga không thể tận dụng điểm yếu.

Thực tế cho thấy, Ukraine đã lựa chọn phản công tại Kupiansk (tỉnh Kharkov), tập trung phòng thủ ở Pokrovsk và Myrnohrad (tỉnh Donetsk), đồng thời chấp nhận rủi ro cao tại Huliaipole thuộc Zaporizhzhia. Tuy nhiên, hy vọng đã không thể thay thế cho một chiến lược phòng thủ vững chắc.

Nhận thấy sự suy yếu rõ rệt của Ukraine tại Huliaipole, Cụm quân Dnipro của Nga nhanh chóng mở một đợt tấn công mạnh nhằm vào thị trấn vốn được coi là pháo đài lớn nhất của Ukraine ở phía đông Zaporizhzhia. Sau các đợt giao tranh ác liệt, Lữ đoàn bộ binh cơ giới số 57 của Nga đã kiểm soát hoàn toàn khu vực này.

Sự thất thủ của Huliaipole không diễn ra trong chớp nhoáng, mà là kết quả tất yếu của cách bố trí phòng thủ thiếu chiều sâu. Các chỉ huy Ukraine chỉ để lại vài tiểu đoàn phòng thủ lãnh thổ giữ một vị trí lẽ ra cần tới ít nhất một lữ đoàn chính quy. Khi phòng tuyến bị xuyên thủng, quá trình rút lui nhanh chóng biến thành hỗn loạn.

Trong lúc tháo chạy, ít nhất 2 sĩ quan cấp cao Ukraine đã thiệt mạng hoặc rơi vào tay quân đội Nga. Sở chỉ huy bị bỏ lại, cùng toàn bộ trang thiết bị và các tài liệu được xem là nhạy cảm. Ngày 17/12, lực lượng Nga thọc sâu vào trung tâm thị trấn, đẩy các đơn vị phòng thủ còn lại vào thế tan rã.

Phần còn lại của các Lữ đoàn Phòng thủ Lãnh thổ số 102 và 106 buộc phải rút chạy trong điều kiện rời rạc. Đến ngày 20/12, tàn quân của Tiểu đoàn 1 thuộc Lữ đoàn 106 mới phá vây thoát ra ngoài, trong khi một số binh sĩ khác được cho là vẫn mắc kẹt trong nội đô, số phận chưa được xác định.

Hiện tại, Huliaipole đã hoàn toàn nằm dưới quyền kiểm soát của Nga. Tuyến đường quân sự dài khoảng 80 km dẫn tới thành phố Zaporizhzhia – nơi có khoảng 700.000 dân – về mặt chiến thuật đã bị mở toang. Dù việc tiến sâu có thể khiến Nga phải trả giá, chưa có dấu hiệu nào cho thấy Moscow có ý định dừng lại.

Trong khi quân đội Ukraine tiếp tục chật vật vì thiếu nhân lực, Nga vẫn duy trì khả năng tuyển mộ hơn 30.000 binh sĩ mỗi tháng, đủ để bù đắp tổn thất và duy trì nhịp độ các chiến dịch tấn công mới.

Theo đánh giá của các nhà quan sát quân sự, cách Ukraine bố trí phòng thủ tại Huliaipole là điều khó lý giải. Các tiểu đoàn phòng thủ lãnh thổ, thiếu yểm trợ pháo binh và UAV đầy đủ, gần như không có khả năng cầm chân một lữ đoàn cơ giới Nga.

Đáng chú ý hơn, trong thời điểm cần củng cố tuyến phòng ngự phía tây Huliaipole, Ukraine lại mở một đợt phản công cục bộ theo hướng Rivnopillia – động thái bị đánh giá là tốn kém và khó hiểu, khi UAV Nga nhanh chóng phá hủy xe tăng và xe bọc thép của lực lượng tấn công.

Ông Putin phát mệnh lệnh nóng

Trong bối cảnh đà tiến công của Nga được mô tả là đang tăng tốc mạnh chưa từng có, những chỉ thị mới từ Điện Kremlin nhanh chóng được đưa ra. Tổng tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang Nga - Đại tướng Valery Gerasimov, cho biết quân đội Nga trong tháng 12/2025 đã đạt được "tốc độ tiến công kỷ lục" trên toàn khu vực chiến dịch quân sự đặc biệt.

Theo ông Gerasimov, các lực lượng thuộc cụm quân hợp nhất của Nga đang tiến sâu một cách vững chắc vào tuyến phòng thủ của Ukraine. Phát biểu này được đưa ra trong chuyến thị sát cụm tác chiến mang tên "Phương Bắc", nơi Tổng tham mưu trưởng Nga trực tiếp kiểm tra tiến độ thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu của từng đơn vị.

Trong chuyến làm việc, ông Gerasimov đánh giá cao kết quả tác chiến của binh sĩ Nga, đặc biệt là những bước tiến trong việc thiết lập "dải an ninh" tại các tỉnh Kharkov và Sumy của Ukraine – những khu vực giáp biên giới Nga.

Trên nền tảng những báo cáo này, Điện Kremlin đã chuyển từ đánh giá chiến trường sang quyết định chiến lược.

Theo các hãng thông tấn Nga, Tổng thống Vladimir Putin đã ra chỉ thị nóng nhằm mở rộng vùng lãnh thổ mà Moscow gọi là "vùng đệm" dọc biên giới Nga–Ukraine trong năm 2026, đồng thời yêu cầu tiếp tục duy trì sức ép quân sự tại khu vực đông bắc Ukraine.

Phát biểu với truyền thông, ông Gerasimov xác nhận chỉ thị của Tổng thống Putin tập trung vào hai tỉnh Sumy và Kharkov – những địa bàn then chốt sát biên giới Nga. Theo RIA Novosti, Tổng tham mưu trưởng Nga đã trực tiếp thị sát cụm tác chiến "Phương Bắc", lực lượng được thành lập từ đầu năm 2024 và hiện giữ vai trò nòng cốt tại hướng đông bắc.

Cụm quân này được giao nhiệm vụ xây dựng một vành đai an ninh liên tục dọc biên giới, nhằm đẩy lực lượng Ukraine ra xa lãnh thổ Nga và tạo điều kiện cho những bước tiến sâu hơn nếu chiến dịch tiếp tục mở rộng.

Nguyễn Hải (Theo Euromaidan Press, MK, Reuters)