Lần đầu tiên trong lịch sử, bóng đá trẻ Việt Nam có hai thế hệ giành quyền dự sân chơi World Cup trong vòng chưa đầy một thập kỷ. Sau dấu mốc của U20 Việt Nam năm 2017, giờ đây U17 Việt Nam tiếp tục mở ra giấc mơ mới với tấm vé tới VCK U17 World Cup 2026.
Đó là thành quả đáng tự hào cho bóng đá trẻ nước nhà. Nhưng phía trước không chỉ là những ánh đèn sân khấu hay sự háo hức của người hâm mộ. World Cup trẻ luôn là môi trường khắc nghiệt nhất, nơi khoảng cách trình độ giữa các nền bóng đá được phơi bày rõ ràng nhất.
Vì thế, nhìn lại hành trình của U20 Việt Nam cách đây gần 10 năm có thể xem như bài học quý giá cho thầy trò HLV Cristiano Roland trước ngày bước ra thế giới.
Dấu ấn lịch sử của U20 Việt Nam năm 2017
Năm 2017, U20 Việt Nam dưới sự dẫn dắt của HLV Hoàng Anh Tuấn tạo nên cột mốc chưa từng có khi lần đầu giành quyền tham dự VCK U20 World Cup tại Hàn Quốc. Đó là thành quả sau chiến tích lọt vào bán kết U19 châu Á 2016.
Tại World Cup, U20 Việt Nam rơi vào bảng E cùng các đối thủ rất mạnh là U20 Pháp, U20 Honduras và U20 New Zealand.
Ngay trận ra quân gặp New Zealand, đội bóng của HLV Hoàng Anh Tuấn đã chơi đầy tự tin. U20 Việt Nam thậm chí có thời điểm lấn lướt đối thủ và tạo ra nhiều cơ hội ngon ăn. Tuy nhiên, sự thiếu sắc bén khiến đại diện Đông Nam Á chỉ có được trận hòa 0-0.
Đó cũng là trận đấu giúp U20 Việt Nam giành điểm số lịch sử đầu tiên cho bóng đá nước nhà ở một kỳ World Cup.
Sau trận hòa ấy, người hâm mộ từng mơ về khả năng đi tiếp. Nhưng World Cup không cho phép những sai lầm nhỏ tồn tại quá lâu.
Ở lượt trận thứ hai, U20 Việt Nam chạm trán U20 Pháp – đội bóng sở hữu hàng loạt tài năng sau này trở thành ngôi sao lớn của bóng đá châu Âu. Chênh lệch đẳng cấp được thể hiện rõ khi đại diện châu Âu thắng 4-0.
Trận cuối cùng gặp Honduras trở thành “chung kết” của U20 Việt Nam trong cuộc đua giành vé đi tiếp. Tuy nhiên, thể lực suy giảm cùng áp lực tâm lý khiến đội bóng áo đỏ thất bại 0-2, khép lại hành trình lịch sử với 1 điểm sau 3 trận.
Dẫu vậy, điều đọng lại không phải chỉ là kết quả. U20 Việt Nam năm ấy đã khiến châu Á nhìn nhận khác về bóng đá Việt Nam bằng tinh thần thi đấu không sợ hãi, khả năng tổ chức lối chơi tốt và ý chí chiến đấu đáng nể.
Nhiều cầu thủ của lứa U20 năm đó sau này trưởng thành mạnh mẽ, trở thành trụ cột của bóng đá Việt Nam như Nguyễn Quang Hải, Hoàng Đức, Hồ Tấn Tài hay Hà Đức Chinh.
World Cup là sân chơi khắc nghiệt hơn rất nhiều
Nhìn lại hành trình của U20 Việt Nam để thấy rằng, giành vé dự World Cup chỉ mới là bước khởi đầu.
Ở sân chơi thế giới, mọi đối thủ đều sở hữu nền tảng vượt trội: thể hình, tốc độ, tư duy chiến thuật và khả năng xử lý áp lực ở cường độ cao. Chỉ cần một khoảnh khắc mất tập trung, trận đấu có thể thay đổi hoàn toàn.
U20 Việt Nam năm 2017 từng chơi rất hay trong nhiều thời điểm, nhưng họ thiếu kinh nghiệm để duy trì sự ổn định suốt 90 phút. Khi đối thủ tăng tốc, khoảng cách lập tức lộ ra.
Đó cũng sẽ là thử thách cực lớn với U17 Việt Nam của HLV Cristiano Roland.
Khác với cấp độ châu Á, nơi Việt Nam có thể tạo bất ngờ bằng sự kỷ luật và tinh thần chiến đấu, World Cup là môi trường mà hầu hết đội bóng đều có chất lượng đồng đều ở mức rất cao.
Nhiều đại diện Nam Mỹ, châu Âu hay châu Phi sở hữu các cầu thủ đã được đào tạo trong hệ thống học viện hiện đại từ rất sớm. Họ không chỉ khỏe hơn mà còn có tốc độ xử lý bóng cực nhanh.
U17 Việt Nam thời gian qua gây ấn tượng bằng khả năng tổ chức phòng ngự, tinh thần tập thể và sự lì lợm trước các đối thủ mạnh ở châu Á. Nhưng khi bước ra World Cup, những yếu tố ấy thôi là chưa đủ.
Bài học từ lứa U20 năm xưa cho thấy, chỉ cần bỏ lỡ cơ hội hoặc hụt hơi về thể lực, mọi nỗ lực đều có thể tan biến rất nhanh.
Thầy trò HLV Cristiano Roland cần cải thiện điều gì?
Điều đầu tiên U17 Việt Nam cần nâng cấp là thể lực và sức mạnh tranh chấp.
Ở các giải trẻ thế giới, cường độ thi đấu thường rất cao. Các đội bóng lớn sẵn sàng pressing liên tục, chuyển trạng thái với tốc độ cực nhanh và duy trì sức ép suốt trận đấu. Nếu không đủ nền tảng thể chất, cầu thủ rất dễ bị cuốn theo đối thủ.
Đây cũng là vấn đề mà nhiều lứa trẻ Việt Nam từng gặp phải khi đối đầu các đội mạnh hơn.
Bên cạnh đó, khả năng tận dụng cơ hội cũng sẽ quyết định số phận của U17 Việt Nam.
Tại World Cup, mỗi trận đấu thường chỉ xuất hiện vài cơ hội rõ rệt. U20 Việt Nam năm 2017 từng tiếc nuối vì bỏ lỡ nhiều thời cơ trước New Zealand, trong đó có những pha bóng mà chỉ cần chính xác hơn, lịch sử có thể đã khác.
U17 Việt Nam hiện nay chơi khá kỷ luật, nhưng hàng công vẫn cần cải thiện độ sắc bén và bản lĩnh ở thời điểm quyết định.
Ngoài ra, kinh nghiệm quốc tế cũng là yếu tố cực kỳ quan trọng.
Từ nay tới World Cup, HLV Cristiano Roland chắc chắn cần thêm nhiều trận giao hữu chất lượng với các đối thủ mạnh ngoài châu Á. Chỉ khi thường xuyên va chạm với những đội bóng có tốc độ và thể lực vượt trội, các cầu thủ mới dần thích nghi với áp lực thực sự của sân chơi thế giới.
Một điểm đáng chú ý khác là tâm lý thi đấu.
World Cup trẻ luôn đi kèm áp lực khổng lồ. Nhiều cầu thủ trẻ dễ bị “ngợp” khi lần đầu thi đấu trước rất đông khán giả, truyền thông quốc tế và những đối thủ nổi tiếng. U20 Việt Nam năm 2017 từng có giai đoạn chơi rất tốt, nhưng khi chịu sức ép liên tục, sự non kinh nghiệm khiến đội không thể duy trì thế trận.
U17 Việt Nam cần chuẩn bị kỹ hơn cho điều đó.
Dẫu vậy, khó khăn không đồng nghĩa với bi quan. Chính hành trình của U20 Việt Nam năm 2017 cho thấy bóng đá trẻ Việt Nam hoàn toàn có thể tạo nên những trận đấu khiến thế giới tôn trọng.
World Cup không chỉ là nơi để mơ về chiến thắng. Đó còn là môi trường để trưởng thành.
Nếu tận dụng tốt cơ hội này, lứa U17 hiện tại có thể trở thành nền tảng mới cho tương lai bóng đá Việt Nam, giống cách thế hệ Quang Hải, Hoàng Đức từng làm được sau kỳ World Cup lịch sử năm nào.
Và biết đâu, sau gần một thập kỷ, bóng đá Việt Nam sẽ lại có thêm một thế hệ khiến cả châu Á phải dè chừng?
Đoàn Dự
