Số N trên hộp số tự động thực chất để làm gì?
Giờ tan tầm, người lái xe số tự động chỉ việc rà phanh rồi nhả phanh. Chân trái được nghỉ, đầu óc chẳng phải tính chuyện vào số mấy. Đây là một lý do khiến xe số tự động được nhiều người chọn. Thế nhưng, không ít tài xế vẫn thắc mắc về chữ N trên cần số.
Câu hỏi này đã tồn tại hơn 70 năm, từ khi bàn đạp ly hợp dần vắng bóng trên xe Mỹ. Hiện nay, hộp số tự động có vài dạng phổ biến. Số tự động truyền thống dùng bánh răng hành tinh và biến mô thủy lực. Hộp số ly hợp kép có hai ly hợp, lần lượt lo số chẵn và số lẻ. Trong khi đó, CVT dùng dây đai và puly để tạo tỷ số truyền gần như liên tục.
Dù cấu tạo khác nhau, mọi hộp số tự động đều làm một việc khi về N. Đó là tách hẳn động cơ khỏi bánh dẫn động. Nói cách khác, máy vẫn nổ nhưng sức kéo không xuống bánh, giống số mo trên xe số sàn.
Khi nào nên và không nên về N trên xe số tự động?
Tình huống điển hình là xe chết máy và cần đẩy vào xưởng. Lúc đó, số N giúp bánh xe lăn tự do. Tương tự, muốn kéo xe khỏi rãnh ven đường, chủ xe cũng cần về N. Tuy nhiên, chuyên gia khuyên không kéo xe số tự động truyền thống đi xa khi máy tắt và bánh dẫn động chạm đất. Lý do là hộp số cần dầu tuần hoàn để bảo vệ chi tiết bên trong. Máy tắt thì bơm dầu hộp số cũng “nghỉ việc”.
Số N còn là “phao cứu sinh” khi chân ga bị kẹt, dù tình huống này rất hiếm. Về N, phanh không còn phải “giằng co” với sức kéo động cơ. Nhờ vậy, người lái có cơ hội lấy lại kiểm soát. Tắt máy cũng là một cách. Dù vậy, xe khi đó có thể mất trợ lực phanh và trợ lực lái.
Ngược lại, một số thói quen dùng N chẳng mang lại lợi ích. Chẳng hạn, về N khi chờ đèn đỏ nghe có vẻ “eco”. Thế nhưng theo các kỹ sư, cách này gần như không tiết kiệm nhiên liệu. Thậm chí, chuyển qua lại giữa D và N còn khiến hộp số tự động hao mòn thêm.
Thả trôi ở số N khi xuống dốc cũng vậy. Lượng xăng tiết kiệm chẳng bao nhiêu, trong khi khả năng kiểm soát xe lại giảm.
Cuối cùng là chuyện đỗ xe. Giới chuyên môn khuyên luôn dùng P thay vì để N rồi trông vào phanh tay. Khi vào P, một chốt hãm sẽ khóa trục đầu ra của hộp số, giúp xe không bị trôi ngoài ý muốn.
Tóm lại, với đa số người lái xe số tự động, chữ N chỉ là “trạm trung chuyển” khi gạt cần giữa D và R.
Vĩnh Phúc
