Gan tham gia xử lý chất dinh dưỡng, điều hòa đường huyết, chuyển hóa chất béo và loại bỏ nhiều chất khỏi máu. Vì thế, những gì chúng ta ăn và uống mỗi ngày có thể tác động đáng kể đến cơ quan này.
Bác sĩ Susan Kais, chuyên gia tiêu hóa - gan mật tại Đại học Cincinnati (Mỹ), cho biết: “Chế độ ăn có tác động rất lớn đến sức khỏe gan, có lẽ nhiều hơn những gì phần lớn mọi người nhận ra”.
Theo bà, một chế độ ăn nhiều đường bổ sung, carbohydrate tinh chế, chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến nhiều có thể làm tăng áp lực lên gan theo thời gian. Tuy vậy, nếu phải chọn một thứ đầu tiên để cắt giảm nhằm bảo vệ gan, cả bà và một bác sĩ gan mật khác đều đưa ra cùng một câu trả lời: rượu bia.
Thứ đầu tiên cần cắt giảm để bảo vệ gan
Khi được Parade hỏi thứ đầu tiên sẽ loại khỏi chế độ ăn uống để bảo vệ gan, cả bác sĩ Kais và bác sĩ Jasmohan Bajaj đều có chung câu trả lời: rượu bia.
Bác sĩ Jasmohan Bajaj là giáo sư tại Viện Stravitz-Sanyal về Bệnh gan và Sức khỏe chuyển hóa, Trường Y Đại học Virginia Commonwealth (Mỹ).
Bác sĩ Kais cảnh báo: “Rượu bia có thể làm trầm trọng thêm bất kỳ vấn đề tiềm ẩn nào ở gan. Ngay cả việc uống ở mức vừa phải cũng có thể gây bất lợi, đặc biệt với những người không biết rằng gan của mình đang có vấn đề”.
Một nghiên cứu được tạp chí Parade dẫn lại cho thấy tiêu thụ khoảng 30 g cồn mỗi ngày, tương đương khoảng 2 đơn vị đồ uống tiêu chuẩn, làm tăng đáng kể nguy cơ xơ gan.
Một nghiên cứu khác với hơn 53.000 người cũng ghi nhận ngay cả việc uống một đồ uống có cồn mỗi ngày đã liên quan đến nguy cơ mắc bệnh gan cao hơn.
Nên ăn uống thế nào để hỗ trợ sức khỏe gan?
Rượu không phải loại đồ uống duy nhất mà các bác sĩ khuyên nên hạn chế. Bác sĩ Bajaj lưu ý việc thường xuyên sử dụng đồ uống có nhiều đường bổ sung và siro ngô giàu fructose, chẳng hạn nước ngọt, có thể làm tăng nguy cơ bệnh gan.
Chế độ ăn nhiều đường và carbohydrate tinh chế có thể làm tăng tình trạng kháng insulin. Khi đó, gan có xu hướng sản xuất và tích trữ nhiều chất béo hơn, góp phần dẫn tới bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa (MASLD).
Bác sĩ Kais khuyến nghị chế độ ăn kiểu Địa Trung Hải, trong đó ưu tiên thực phẩm nguyên bản, đặc biệt là thực phẩm có nguồn gốc thực vật và các nguồn chất béo không bão hòa như cá, các loại hạt và dầu ô liu nguyên chất.
Bác sĩ Bajaj cũng nhấn mạnh vai trò của chất xơ. Các nghiên cứu được bài viết dẫn lại cho thấy chế độ ăn giàu chất xơ có liên quan đến nguy cơ MASLD thấp hơn.
Một số nguyên tắc đơn giản có thể áp dụng gồm:
Tăng rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu để bổ sung chất xơ.
Ưu tiên cá, các loại hạt và dầu ô liu thay cho nguồn chất béo bão hòa.
Hạn chế đồ uống nhiều đường, đặc biệt nước ngọt.
Giảm thức ăn nhanh và các món chứa nhiều đường, chất béo bão hòa.
Bác sĩ Kais cũng cho biết bà thường ưu tiên các thực phẩm có nguồn gốc thực vật và những gia vị như tỏi, nghệ trong chế độ ăn.
Lam Chi
Nguồn: Parade
