Sáng 18/3, tiếp tục phiên họp thứ 55, UBTVQH cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng.
Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình cho biết, trước những yêu cầu cấp bách từ thực tế đang diễn ra, đặc biệt là công cuộc sắp xếp tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc thể chế các Nghị quyết trụ cột của Đảng về phát triển đất nước trong tình hình mới dẫn tới hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng cần phải sửa đổi, bổ sung để giải quyết những vấn đề phát sinh từ thực tiễn, tạo hành lang, hoàn thiện cơ sở pháp lý đầy đủ, thuận lợi trong công tác thi đua, khen thưởng.
Dự thảo Luật dự kiến sửa đổi, bổ sung 48/96 điều của Luật Thi đua, khen thưởng số 06/2022/QH15.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình (Ảnh: Media Quốc hội).
Về nội dung sửa đổi, bổ sung liên quan đến khen thưởng, theo Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình, lần sửa đổi này sẽ làm rõ nguyên tắc: "thành tích đến đâu khen thưởng đến đó, không nhất thiết phải được tặng hình thức khen thưởng ở mức thấp mới được tặng hình thức khen thưởng ở mức cao hơn".
Quy định này nhằm gỡ bỏ rào cản hành chính, cho phép khen thưởng kịp thời, đặc biệt đối với các thành tích đột xuất, không cần phải chờ đợi quá trình tích lũy danh hiệu theo tuần tự.
Đồng thời, làm rõ nguyên tắc chỉ khen thưởng "một lần, một hình thức" đối với một thành tích đột xuất hoặc chuyên đề, nhẳm đảm bảo tính chính xác và tránh trùng lặp thành tích.
Dự thảo Luật cũng bổ sung nguyên tắc "Chú trọng khen thưởng cá nhân, tập thể có thành tích tiêu biểu, dám đổi mới, có giải pháp đột phá mang lại hiệu quả thiết thực vì lợi ích chung, đi đầu trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học và công nghệ" (điểm d khoản 2 Điều 5).
Đây là sự thể chế hóa trực tiếp các chủ trương của Đảng tại Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, biến Luật Thi đua, khen thưởng thành công cụ khuyến khích thay vì chỉ là công cụ ghi nhận.
Thúc đẩy doanh nghiệp phát triển: Sửa đổi, bổ sung số lượng giải thưởng hoặc danh hiệu có phạm vi toàn quốc đối với doanh nhân, doanh nghiệp và tổ chức kinh tế khác từ "tối đa 2 giải thưởng" lên "tối đa 3 giải thưởng" tại điểm b khoản Điều 81 Luật hiện hành để khuyến khích các doanh nhân, doanh nghiệp khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, thay vào đó là các tiêu chí về hiệu quả kinh tế, tăng trưởng và đóng góp xã hội để phủ hợp với tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW.
Thẩm tra sơ bộ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng, Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành việc sửa đổi, bổ sung dự án Luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về sắp xếp tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời khắc phục vướng mắc về tiêu chuẩn "tổ chức đảng, đoàn thể trong sạch, vững mạnh".
Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh (Ảnh: Media Quốc hội).
Về nguyên tắc thi đua, khen thưởng, dự thảo Luật bổ sung nguyên tắc thành tích đến đâu khen thưởng đến đó, không nhất thiết phải khen thưởng mức thấp trước khi xét mức cao hơn và cho phép một danh hiệu hoặc hình thức khen thưởng được tặng nhiều lần cho cùng một đối tượng.
Thường trực Ủy ban thấy rằng việc bổ sung này liên quan đến hình thức khen thưởng, đề nghị Chính phủ làm rõ tính cần thiết bổ sung nguyên tắc này, việc bổ sung nguyên tắc này có phá vỡ tính nhất quán của hình thức khen thưởng tích lũy hay không.
Về Quỹ thi đua khen thưởng, Thường trực Ủy ban thấy rằng quy định về quỹ thi đua khen thưởng còn có ý kiến khác nhau, nhiều vấn đề chưa được làm rõ, vì việc khen thưởng hàng năm là khác nhau nên dẫn đến tình trạng khó đảm bảo tính ổn định của quỹ, đề nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu.
Đồng thời, có ý kiến cho rằng việc mở rộng đối tượng và tăng số lần xét tặng danh hiệu có thể làm tăng chi thưởng và chi phí quản lý, vì vậy cần bổ sung đánh giá tác động tài chính trong hồ sơ dự án Luật.
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng dự kiến sẽ trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội Khóa XVI.
