Không chỉ đối mặt với tình trạng già hoá dân số, vấn đề suy giảm miễn dịch và các bệnh lý nền còn làm tăng nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm, dẫn đến tình trạng “bệnh chồng bệnh” và khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn. Đây là một thách thức mang tính toàn cầu, khi dân số từ 60 tuổi trở lên đang tăng nhanh, dự kiến đạt khoảng 2,1 tỷ người vào năm 2050. Ở nhóm tuổi này, các bệnh nhiễm trùng chiếm khoảng 33% tổng số ca tử vong; trong đó, nhiễm trùng hô hấp đứng đầu, tiêu biểu là viêm phổi do vi khuẩn, bệnh do vi rút hợp bào hô hấp (RSV), cúm và SARS-CoV-2.
Các thách thức trên đặt ra yêu cầu cấp thiết về các giải pháp chăm sóc sức khỏe toàn diện, trong đó dự phòng sớm các bệnh đã được phòng ngừa bằng vắc xin đóng vai trò quan trọng nhằm giảm gánh nặng bệnh tật dài hạn. Đây cũng là lĩnh vực mà Vương quốc Anh đã tích lũy nhiều kinh nghiệm trong hoạch định chính sách và triển khai các chương trình chăm sóc sức khỏe cho người lớn tuổi và người mắc bệnh mạn tính.
Hiệp sĩ Jonathan Van-Tam, Giáo sư danh dự, Đại học Nottingham, nguyên Phó Giám đốc Y tế Anh quốc giai đoạn 2017–2022 chia sẻ tại buổi làm việc
Trong chuyến thăm và làm việc tại Vương quốc Anh theo lời mời của Đại sứ quán Anh tại Hà Nội mới đây, đoàn đại biểu y tế cấp cao Việt Nam, Hiệp sĩ Jonathan Van-Tam, Giáo sư danh dự, Đại học Nottingham, nguyên Phó Giám đốc Y tế Anh quốc giai đoạn 2017 - 2022, đã chia sẻ chuyên môn khoa học và kinh nghiệm triển khai các chương trình tiêm chủng tại Vương quốc Anh. Ông cho biết: “Chúng ta cần chủ động đi trước xu thế khi tốc độ già hóa dân số đang tăng nhanh. Làm thế nào để lão hóa khỏe mạnh, để mỗi năm sống đều có chất lượng, chứ không chỉ là thêm tuổi thọ, thêm số năm cho cuộc đời. Để tăng tiêm chủng người lớn, chúng ta cần tập trung khai thác và triển khai trên nền tảng đã hoạt động tốt và hệ thống sẵn có”. Theo ông, Việt Nam có thể xem xét bắt đầu từ việc tích hợp và mở rộng tiếp cận tiêm chủng người lớn vào toàn bộ hệ thống chăm sóc bệnh mạn tính tại bệnh viện, đồng thời tăng cường năng lực cho nhân viên y tế.
Bên cạnh đó, khi làm việc và trao đổi học thuật tại Đại học Hoàng Gia London (Imperial College London) – đơn vị hàng đầu thế giới về đào tạo và nghiên cứu y sinh, những vấn đề nóng như vai trò của khoa học phòng ngừa, các chương trình đào tạo y khoa nhằm chuẩn bị sẵn sàng cho tương lai, tăng cường tính bền vững của hệ thống y tế..., cũng đã được đưa ra thảo luận.
PGS.TS.BS Nguyễn Tri Thức, Thứ trưởng Bộ Y tế, trong chuyến thăm và làm việc tại Vương quốc Anh
Các chuyên gia học thuật cấp cao từ Khoa Y của Đại học Hoàng gia London đã chia sẻ các phương pháp tiếp cận đổi mới trong giáo dục y tế và vắc-xin học, từ khâu nghiên cứu phát triển đến thử nghiệm lâm sàng. Imperial cũng chia sẻ mô hình đổi mới độc đáo bao gồm một "vườn ươm" cho các ý tưởng giai đoạn đầu và các hợp tác quốc tế thành công.
Chương trình cũng giới thiệu các phương pháp giảng dạy tiên tiến cho sinh viên y khoa đại học như sử dụng AI và VR, và thảo luận về các cơ hội hợp tác cũng như trao đổi kinh nghiệm trong thời gian tới, tập trung vào những tiến bộ trong vắc-xin học và công nghệ để khắc phục tình trạng suy giảm miễn dịch ở người lớn.
Với nền tảng khoa học dự phòng và kinh nghiệm nghiên cứu vắc‑xin, GSK đồng hành cùng Đại sứ quán Anh tại Việt Nam, Bộ Y tế, các trường đại học và các chuyên gia y tế nhằm thúc đẩy trao đổi học thuật giữa hai quốc gia. Việc trang bị kiến thức bài bản về vắc-xin và tiêm ngừa cho đội ngũ y, bác sĩ ngay từ bậc sau đại học được xem là yếu tố then chốt để xây dựng lực lượng y tế sẵn sàng cho tương lai, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng một cách bền vững.
Một điểm đáng chú ý, tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Y tế Việt Nam PGS TS BS Nguyễn Tri Thức nhấn mạnh: “Phòng bệnh là ưu tiên chiến lược trong tiến trình chuyển đổi hệ thống y tế của Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh già hóa dân số và gánh nặng các bệnh mạn tính ngày càng gia tăng, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 72‑NQ/TW của Bộ Chính trị về chuyển dịch từ chú trọng điều trị sang dự phòng. Chúng tôi hoan nghênh các Kế hoạch hợp tác nhằm hỗ trợ tích hợp các biện pháp phòng ngừa vào chăm sóc y tế thường quy của hệ thống bệnh viện, góp phần bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân trong dài hạn”.
Đại diện Chính phủ Anh, ông William Lawrenson, Phó Tổng Lãnh sự, Trưởng Bộ phận Thương mại & Đầu tư, Lãnh sự quán Anh tại Thành phố Hồ Chí Minh thể hiện cam kết đồng hành cùng Bộ Y tế Việt Nam trong việc thúc đẩy y tế dự phòng như một trụ cột quan trọng của hệ thống y tế bền vững.
Ông cho biết: “Những hợp tác dài hạn giữa chính phủ, các cơ sở học thuật và khối tư nhân sẽ đóng vai trò then chốt trong xây dựng lực lượng y tế sẵn sàng cho tương lai, đồng thời cải thiện sức khỏe cộng đồng một cách bền vững”.
Chuyến thăm được kỳ vọng sẽ tiếp tục củng cố hợp tác y tế giữa hai quốc gia, qua đó thúc đẩy các sáng kiến về dự phòng, đổi mới và chia sẻ kinh nghiệm, hướng tới hệ thống y tế bền vững và hỗ trợ già hóa khỏe mạnh.
Diệu Đan (tổng hợp)
