25 năm sau khi Huawei bắt đầu trả tiền để sử dụng công nghệ của Qualcomm, cán cân giữa hai ông lớn công nghệ đã đảo chiều. Trong thỏa thuận bằng sáng chế mới nhất, Qualcomm lần đầu tiên phải trả tiền để được cấp phép và mua một số bằng sáng chế của Huawei.
Huawei và Qualcomm vừa ký thỏa thuận cấp phép bằng sáng chế có thời hạn nhiều năm, bao phủ hàng loạt công nghệ quan trọng như 5G, điện toán, trí tuệ nhân tạo và mạng. Đây không chỉ là một thỏa thuận cấp phép chéo thông thường, bởi Qualcomm còn mua trực tiếp một số bằng sáng chế của Huawei tại Mỹ liên quan đến điện toán, AI, mạng và các công nghệ khác.
Điểm đáng chú ý nằm ở chiều dịch chuyển của dòng tiền. Trong quá khứ, Huawei từng phải trả tiền cho Qualcomm để sử dụng các công nghệ được cấp bằng sáng chế. Năm 2020, hai bên thậm chí phải giải quyết một tranh chấp bằng việc Huawei thanh toán cho Qualcomm 1,8 tỷ USD tiền bản quyền còn thiếu.
Lần này, tình thế đã khác. Huawei cho biết Qualcomm đã đồng ý trả tiền để cấp phép và mua bằng sáng chế của công ty Trung Quốc lần đầu tiên. Giá trị thương vụ không được công bố và thỏa thuận vẫn cần chờ các phê duyệt theo quy định.
Sự thay đổi này phản ánh một thực tế khác trong ngành công nghệ: cuộc cạnh tranh không chỉ diễn ra ở sản phẩm hay chip, mà còn nằm ở quyền sở hữu những công nghệ nền tảng phía sau chúng.
Huawei hiện sở hữu một trong những kho bằng sáng chế lớn nhất thế giới. Tính đến năm 2025, tập đoàn này có 165.000 bằng sáng chế được cấp còn hiệu lực trên toàn cầu. Riêng hoạt động cấp phép bằng sáng chế đã mang về cho Huawei tổng giá trị hợp đồng hơn 6,9 tỷ USD kể từ khi công ty bắt đầu có thu nhập từ hoạt động này vào năm 2011.
Không dừng ở Qualcomm, Huawei đã ký hơn 260 thỏa thuận cấp phép với các công ty công nghệ lớn như Nokia, Samsung, Amazon, Oppo, Vivo và Xiaomi. Trước Qualcomm, Huawei cũng vừa đạt thỏa thuận cấp phép chéo bằng sáng chế Wi-Fi với HP vào tháng 8.
Đằng sau kho tài sản trí tuệ này là khoản đầu tư nghiên cứu khổng lồ. Huawei đã chi 192,3 tỷ nhân dân tệ, tương đương 28,7 tỷ USD, cho R&D trong năm 2025, chiếm gần 22% doanh thu. Chủ tịch Nhậm Chính Phi từng yêu cầu bộ phận sở hữu trí tuệ của Huawei tìm cách biến kho bằng sáng chế khổng lồ thành nguồn doanh thu, với mức giá hợp lý và lợi nhuận phù hợp với khoản đầu tư của công ty.
Huawei đang ngày càng biến chiến lược đó thành tiền. Tháng 6, công ty công bố bắt đầu thu phí bản quyền đối với công nghệ Wi-Fi 7 với mức 0,5 USD cho mỗi thiết bị. Đến cuối năm 2025, các thỏa thuận cấp phép của Huawei đã bao phủ khoảng 1,6 tỷ thiết bị trên toàn cầu.
Dù vậy, thỏa thuận với Qualcomm không có nghĩa hai công ty hình thành quan hệ hợp tác kinh doanh mới. Huawei khẳng định giao dịch chỉ liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ, không bao gồm bất kỳ hoạt động hợp tác kinh doanh nào khác.
Nhưng chính điều đó lại khiến thương vụ trở nên đáng chú ý. Sau nhiều năm đầu tư hàng chục tỷ USD vào nghiên cứu, Huawei đang cho thấy một kho bằng sáng chế lớn có thể trở thành tài sản thương mại thực sự, ngay cả khi đối tác là một trong những tên tuổi quan trọng nhất của ngành chip toàn cầu. Và lần này, người phải mở ví để tiếp cận công nghệ của Huawei lại là Qualcomm.
Nguyễn Hải
