Sáng nay (29/7), tại buổi cung cấp thông tin báo chí về ca ghép thành công dương vật từ người cho chết não, ông Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Việt Đức cho biết theo các báo cáo trên y văn thế giới, đến nay mới có 5 ca ghép dương vật được công bố. Trong đó, ca gần đây nhất được công bố vào năm 2018.
Trao đổi với VOV, ông Dương Đức Hùng cho biết, đây là ca ghép dương vật đầu tiên tại Việt Nam nên ê-kíp phải chuẩn bị rất kỹ về chuyên môn, xây dựng quy trình, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và phối hợp nhiều chuyên khoa như ghép tạng, nam học, vi phẫu, gây mê hồi sức, miễn dịch, giải phẫu bệnh.
Bệnh nhân là nam giới, 43 tuổi đã từng trải qua phẫu thuật cắt đoạn dương vật tại Trung tâm Nam học - Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Sau 4 năm điều trị, sức khỏe của người bệnh hoàn toàn ổn định. Tuy nhiên, do phần dương vật còn lại rất ngắn, người bệnh gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt tình dục, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống và tâm lý. Mặc dù chức năng tiểu tiện vẫn được bảo tồn, người bệnh có nguyện vọng tha thiết được ghép dương vật nhằm phục hồi hình thái, chức năng và từng bước trở lại cuộc sống bình thường.
Theo ông Dương Đức Hùng, trước khi quyết định ghép, các chuyên gia tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã tiến hành đánh giá toàn diện người bệnh, bao gồm các xét nghiệm huyết học, sinh hóa, chức năng tim, phổi và các thăm dò hình ảnh.
Kết quả cho thấy người bệnh có tình trạng sức khỏe ổn định, không có chống chỉ định về mặt chuyên môn và hệ thống mạch máu vùng ghép đáp ứng yêu cầu để thực hiện phẫu thuật. Sau khi được hội chẩn đa chuyên khoa và đánh giá đầy đủ về chuyên môn, miễn dịch, tâm lý cũng như các yếu tố đạo đức, người bệnh được xác định đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn để chỉ định ghép dương vật. Quyết định này được cân nhắc hết sức thận trọng, với mục tiêu phục hồi hình thái, chức năng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
PGS.TS Nguyễn Quang, Giám đốc Trung tâm Nam học, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức chia sẻ: "Trong ca ghép này, chúng tôi tái lập các cấu trúc giải phẫu của dương vật, bao gồm niệu đạo, thể xốp và thể hang, đồng thời dưới kính hiển vi tiến hành khâu nối các động mạch, tĩnh mạch và dây thần kinh có kích thước rất nhỏ. Các kỹ thuật tái tạo và vi phẫu được phối hợp chặt chẽ trong suốt cuộc mổ, đòi hỏi độ chính xác rất cao nhằm bảo đảm sự sống của mảnh ghép và tạo điều kiện cho phục hồi chức năng".
Bên cạnh kỹ thuật phẫu thuật, ca ghép còn áp dụng đầy đủ các quy trình của ghép mô - tạng hiện đại, từ đánh giá hòa hợp miễn dịch giữa người hiến và người nhận, bảo quản mảnh ghép, điều trị chống thải ghép đến theo dõi tưới máu sau mổ bằng thăm khám lâm sàng và siêu âm Doppler. Tất cả các bước phải được thực hiện theo đúng trình tự và phối hợp chính xác. Chỉ khi cả phần tái tạo và phần vi phẫu đều đạt yêu cầu thì mới có thể tạo nền tảng cho sự sống của mảnh ghép cũng như khả năng phục hồi chức năng trong tương lai.
Về mặt kỹ thuật, dương vật là một cơ quan có cấu trúc giải phẫu và chức năng rất phức tạp. Trong cùng một ca mổ, các bác sĩ phải tái lập niệu đạo, thể xốp và thể hang, đồng thời dưới kính hiển vi khâu nối các động mạch, tĩnh mạch và dây thần kinh. Mục tiêu không chỉ là làm cho mảnh ghép sống, mà còn hướng tới phục hồi các chức năng như tiểu tiện, cảm giác và khả năng cương trong tương lai.
Chia sẻ thêm với Vietnamnet, các bác sĩ cho biết ca ghép kéo dài khoảng 6 giờ với nhiều thách thức do người nhận từng trải qua phẫu thuật mạch máu ở vùng này. PGS.TS Nguyễn Quang, Giám đốc Trung tâm Nam học, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, chia sẻ các thầy thuốc tái lập các cấu trúc giải phẫu của dương vật, bao gồm niệu đạo, thể xốp và thể hang, đồng thời tiến hành khâu nối các động mạch, tĩnh mạch và dây thần kinh có kích thước rất nhỏ.
Sau mổ, mảnh ghép được tưới máu tốt, màu sắc và nhiệt độ bình thường, không ghi nhận dấu hiệu hoại tử hay tắc mạch. Các kết quả theo dõi lâm sàng và siêu âm Doppler đều cho thấy hệ thống mạch máu của mảnh ghép hoạt động ổn định.
PGS Hùng cho biết thay đổi rõ rệt nhất sau ca ghép là tinh thần của người bệnh: "Ca ghép này không chỉ khôi phục một bộ phận cơ thể mà còn trả lại chất lượng sống, sự tự tin và hạnh phúc của một người đàn ông cũng như gia đình họ".
Tại Việt Nam, ghép dương vật tự thân đã được nhiều cơ sở thực hiện thành công. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên dương vật từ người hiến chết não được ghép cho người sống, mở ra hướng phát triển mới của lĩnh vực ghép tạng và là tiền đề để xây dựng quy trình ghép dương vật tại Việt Nam.
Tuấn Minh (t/h)
