Found-footage là thể loại phim giả tài liệu khi các khung hình được thể hiện thông qua máy quay của nhân vật khiến khán giả có cảm giác như chính mình đang ở nơi diễn ra mọi thứ. Các quốc gia khác đã khai thác dòng phim này từ lâu với Grave Encounters (2011) của Mỹ, Gonjiam: Haunted Asylum (2018) của Hàn Quốc, The Medium (2021) của Thái Lan hay Incantation (2022) của Đài Loan. Lầu Chú Hỏa là tác phẩm đầu tiên của Việt Nam thuộc thể loại này và cho thấy chất lượng không thua kém gì các quốc gia khác.
Lầu Chú Hỏa xoay quanh nhóm YouTuber gồm Nhàn (Phụng Hoàng), Chi (Trần Kỳ Anh), Thời (Nguyễn Minh Thời), Cô Bạch (Nguyễn Công Nương) và Dũng (Dũng Hà) quyết định livestream căn biệt thự ma ám cổ của chú Hỏa. Để tăng lượt xem nhằm nhận được tiền thưởng của đối tác, họ không ngại sử dụng các chiêu trò tâm linh hù dọa. Song, tất cả biến thành cơn ác mộng khi hồn ma của con gái chú Hỏa xuất hiện.
Cài cắm nhiều thông tin về “con ma nhà họ Hứa”
Chú Hỏa hay Hứa Bổn Hỏa là một trong bốn người giàu nhất Sài Gòn thời thế kỷ 20. Cuộc đời của ông gắn liền với nhiều giai thoại mà nổi tiếng nhất là với cô con gái mắc bệnh phong cùi. Đây được coi là truyền thuyết đô thị nổi tiếng nhất Việt Nam và từng được chuyển thể thành bộ phim điện ảnh nổi tiếng Con Ma Nhà Họ Hứa (1973) của đạo diễn Lê Hoàng Hoa. Lầu Chú Hỏa không khai thác lại câu chuyện trên nhưng cài cắm rất nhiều yếu tố để khán giả có thể hiểu các giai thoại cũ.
Ngay từ đầu, thông qua lời kể chuyện của các nhân vật, người xem biết được thoáng qua lời đồn về việc cô Hứa - con gái chú Hỏa - bị mắc bệnh phong, có mối tình với một anh kép hát cho cha mình mời về biểu diễn. Những giả thuyết khác nhau về cái chết của nhân vật như cùng anh kép hát treo cổ tự vẫn, người hầu nhảy lầu chết theo hay mất trên chiếc ghế chữa bệnh phong trong đau đớn cũng được nhắc đến.
Tuy nhiên, cái hay của Lầu Chú Hỏa là thông qua những hiện tượng rùng rợn mà các nhân vật gặp phải mà kể lại giai thoại xưa. Như việc Thư bước vào một căn phòng có chiếc ghế dùng để trói cô Hứa trong những buổi trị bệnh đau đớn, Dũng thì thấy rạp hát trong nhà mà chú Hỏa mời đoàn về hát con gái… Trong lúc bị nhập, cô Bạch liên tục cầm khay thức ăn đưa qua lỗ nhỏ trên cửa phòng cô Hứa như ngầm xác định việc chú Hỏa nhốt con gái trong phòng. Nguyên nhân cái chết của cô Hứa cũng được hé lộ qua một cảnh cuối phim.
Đạo diễn Hùng Trần cũng khéo léo cài cắm những chi tiết dự đoán trước cái kết của từng nhân vật, dựa vào những căn phòng đầu tiên mà họ bước vào hay những hành động báng bổ khi khám phá ngôi nhà ma ám. Đồng thời, phim cũng giải thích được lý do cô Hứa ra tay tàn độc với những kẻ xâm phạm khi cô từng có một cuộc đời bi kịch và đau đớn nhưng đến khi nhắm mắt xuôi tay cũng không được yên nghỉ nên sinh oán hận.
Song, kịch bản phim còn tương đối đơn giản và không có nhiều nút thắt bất ngờ nào. Các tình tiết vẫn đi theo lối mòn khi ép các nhân vật phải chia nhau ra vì lý do… khán giả yêu cầu. Khi phát hiện ra căn nhà có ma ám và các hiện tượng quỷ dị, cách xử lý của nhóm YouTuber khá ngây thơ và vô tri, liên tục tách đoàn vì nhiều thứ. Lẽ ra, ê-kíp cần mạnh tay hơn khi tạo ra các tình huống mà dù đi chung, họ vẫn không thoát được bàn tay tử thần.
Yếu tố hù dọa chân thật
Lầu Chú Hỏa thuộc thể loại found-footage, do đó mà toàn bộ thời lượng phim được thể hiện thông qua góc máy của dàn nhân vật chính. Họ vốn là các YouTuber tham gia thử thách livestream gọi hồn cô Hứa để kéo lượt xem cho nhãn hàng. Mỗi người có một máy quay ghi lại biểu cảm gương mặt và những gì mà họ nhìn thấy. Về cơ bản thì Lầu Chú Hỏa có cấu trúc khá giống với Gonjiam: Haunted Asylum.
Tuy nhiên, cách làm của đạo diễn Hùng Trần có nhiều sự khác biệt, cũng như mang một nội dung hoàn toàn khác. Phim chuyển cảnh giữa các máy quay rất hợp lý, đủ để người xem biết được ai vừa gặp phải “tai nạn kinh hoàng” và phản ứng sợ hãi của những người còn lại. Đồng thời, góc máy của found-footage cũng cho người xem cảm giác như chính mình đang có mặt ở hiện trường và cùng gặp phải những hiện tượng kỳ bí.
Không những thế, các góc quay thẳng vào mặt nhân vật còn cho khán giả thấy được các góc ở phía sau lưng mà họ không thể thấy. Ê-kíp tận dụng tốt điều này để mang đến những màn hù dọa bất ngờ nhưng đầy sợ hãi khi có nhiều thứ xuất hiện phía sau lưng nhưng nhân vật không nhận ra. Tạo hình cô Hứa đủ quỷ dị với chiếc áo dài đỏ, bàn tay lở loét, móng dài nhưng không bao giờ lộ mặt càng tăng thêm sự bí ẩn và khiếp đảm mỗi khi xuất hiện.
Phim cũng không dùng nhạc nền xuyên suốt thời lượng phim mà thay vào đó là các âm thanh thu được từ chính hiện trường để tăng thêm sự chân thật. Do đó mà Lầu Chú Hỏa không có những cảnh jump-scare với tiếng động đinh tai gây giật mình mà từ từ tạo nên nỗi sợ bởi những thứ chỉ phát ra âm thanh mà không biết từ đâu đến. Tiếng cửa gỗ cũ kỹ cót két tự động mở, tiếng gió lùa qua những hành lang sâu hun hút, tiếng cơ thể vặn xoắn, bước chân dồn dập… đều tạo sự rùng rợn rất hiệu quả.
Một điểm đáng khen nữa của Lầu Chú Hỏa là phần bối cảnh chất lượng. Ê-kíp chọn một căn biệt thự cũ với nhiều tầng và các gian phòng chật hẹp. Đồ đạc bị mạng nhện bám và nhuốm màu thời gian, rỉ sét. Nhiều dãy hành lang sâu hun hút và tăm tối, kẹp giữa những cánh cửa phòng im lìm và không biết đang ẩn dấu bí mật kinh hoàng nào. Kết hợp với ánh sáng le lói từ những chiếc máy quay mang đến cho bộ phim một cảm giác ngột ngạt, bí bách và rùng rợn ngay từ đầu.
Diễn xuất của dàn diễn viên chưa đồng đều
Với đặc tính của thể loại found-footage, dàn diễn viên của Lầu Chú Hỏa đều là những bạn trẻ ít hoặc chưa từng xuất hiện trên màn ảnh rộng. Do đó mà khán giả sẽ dễ tin hơn vào việc họ là những YouTuber gặp nạn trong khi livestream. Tuy nhiên, điều này cũng khiến chất lượng diễn xuất chưa thật sự đồng đều.
Nhàn là nhân vật gây ấn tượng nhất với tính cách tưng tửng và hài hước. Ban đầu, cô là “cây hài” giúp phim có ít nhiều tiếng cười giải trí bằng các câu thoại ngây ngô nhưng đúng trọng tâm. Nhàn vốn tin vào tâm linh nên cách cô hành động khi phát hiện ra bị ma ám rất hợp lý, luôn yêu cầu cả nhóm đi chung hay đôi khi muốn bỏ về cho nhanh nếu không phải số tiền trả quá lớn. Phụng Hoàng có diễn xuất tốt và mang đến một nhân vật vô cùng thú vị.
Thư của Ngọc Chi Bảo dù xuất hiện ít hơn nhưng cũng nhiều cảnh quay đắt giá với biểu cảm liên tục thay đổi khi bị ám. Trước đó, nhân vật cũng khiến người xem tò mò, đặt ra nhiều câu hỏi xung quanh mối quan hệ với Chi và Thời. Nguyễn Công Nương có vai diễn cô đồng rất ấn tượng khi bị lừa gạt vào một cuộc chơi tâm linh nguy hiểm. Biểu cảm sợ hãi của nhân vật trước những thứ mà người khác không thấy được làm nhiều khán giả phải rén theo.
Song, Dũng Hà, Trần Kỳ Anh và Nguyễn Minh Thời lại bị lép vế so với các bạn diễn. Có thể do nhân vật của họ được xây dựng khá đơn giản và một chiều, khi phát hiện ra bị ma ám nhưng vẫn không tin và có nhiều hành động ngô nghê. Bộ ba Dũng, Chi và Thời có rất ít biểu cảm sợ hãi so với các nhân vật còn lại, trừ một vài điểm nhấn nhỏ ở đoạn kết.
Chấm điểm: 3/5
Lầu Chú Hỏa có thể xem là một bước tiến của điện ảnh Việt khi dấn thân vào thể loại phim found-footage khó nhằn. Những tưởng phim sẽ khó mà so được với các tác phẩm khác của nước ngoài nhưng đạo diễn Hùng Trần lại có cách xử lý yếu tố kinh dị rất tốt, cũng như khai thác được truyền thuyết đô thị nổi tiếng nhất Việt Nam rất khéo léo. Nếu phim thành công về mặt thương mại sẽ mở đường cho nhiều tác phẩm khác mang những cách làm độc đáo hay câu chuyện mới lạ khác lên màn ảnh rộng.
Dạ Nguyệt
