Gần đây, sổ chi tiêu nuôi dạy con được diễn viên Ngô Giai Ni (Trung Quốc) chia sẻ trong một buổi livestream đã thu hút nhiều sự chú ý. Hai con trai của cô tiêu tốn hơn một triệu nhân dân tệ mỗi năm (khoảng 3,5 tỷ VNĐ), riêng chuyến du lịch Paris đã tốn 300.000 nhân dân tệ (khoảng 1,05 tỷ VNĐ).
Thoạt nghe, con số này khiến nhiều người giật mình. Nhưng suy nghĩ kỹ hơn, có thể thấy đằng sau khoản chi tiêu lớn của các gia đình nghệ sĩ còn có những quan niệm giáo dục đáng chú ý. Họ thực sự đổ tiền vào các lớp học thêm hay sao? Không hẳn.
Ẩn sau những hóa đơn hàng triệu nhân dân tệ là sự tôn trọng đối với quá trình khám phá sở thích của trẻ và sự kiên định với các giá trị gia đình. Thay vì lo lắng về những con số, các bậc cha mẹ bình thường có thể tìm hiểu cách những gia đình này biến khoản chi đắt đỏ thành giá trị thực sự cho con.
Ưu tiên phát triển sở thích cá nhân
Trong sổ chi tiêu của Ngô Giai Ni, các khoản như học cưỡi ngựa, học âm nhạc và những hoạt động không thực sự thiết yếu chiếm phần lớn. Cô thẳng thắn chia sẻ: “Nếu các con thích, tôi sẽ ủng hộ, nhưng các con phải tự nỗ lực để có được điều mình muốn”.
Cách tiếp cận lấy sở thích của trẻ làm ưu tiên này có điểm tương đồng với việc diễn viên Đổng Khiết đăng ký các lớp học trị giá hàng triệu nhân dân tệ cho con trai. Bề ngoài, đó là việc bỏ ra số tiền lớn, nhưng sâu xa hơn, các bậc cha mẹ đang sử dụng nguồn lực của mình để giúp con trải nghiệm, thử sức và tìm ra điều phù hợp với bản thân.
Điều đáng suy ngẫm hơn là những bà mẹ nổi tiếng này thường vừa chăm sóc con vừa phát triển công việc kinh doanh riêng. Đổng Khiết mở cửa hàng bánh ngọt, cửa hàng quần áo; còn Ngô Giai Ni, dù nhận được sự hỗ trợ tài chính từ cha mẹ, vẫn kiên trì theo đuổi việc giáo dục con theo hướng chất lượng cao. Qua đó, họ cho thấy cái gọi là “chi phí giáo dục hàng triệu nhân dân tệ” cũng phản ánh quá trình cả gia đình cùng nỗ lực, chứ không đơn thuần là sự tiêu xài phung phí.
Tuy nhiên, không nên vì vậy mà mặc định chi tiêu càng nhiều thì giáo dục càng tốt. Điều đáng học hỏi từ những gia đình này là sự chủ động trong việc tìm hiểu nhu cầu của trẻ, cân nhắc cách đầu tư và khuyến khích con có trách nhiệm với lựa chọn của mình. Giá trị của giáo dục không nằm ở số tiền được ghi trong sổ chi tiêu, mà ở những gì trẻ thực sự nhận được sau mỗi trải nghiệm.
Đừng để những con số khiến cha mẹ bình thường cảm thấy áp lực!
Các gia đình hoàn toàn có thể tham khảo cách làm này để áp dụng vào điều kiện của mình. Chẳng hạn, thay vì chỉ nghĩ đến tiền học thêm, cha mẹ có thể lập một “quỹ trải nghiệm”, dành ra 1 phần chi phí mỗi tháng để cho con thử những hoạt động mới như trượt băng, làm đồ gốm. Hoặc thay những chuyến du lịch đắt đỏ bằng các hoạt động cuối tuần; một buổi dã ngoại trong công viên cũng có thể giúp cha mẹ và con cái thêm gắn bó.
Điều quan trọng không phải là chi bao nhiêu tiền, mà là để trẻ cảm nhận được rằng: “Sở thích của con xứng đáng được ủng hộ”.
Nuôi dạy con không phải là cuộc đua xem ai tiêu nhiều tiền hơn, mà là xem ai hiểu con mình cần gì hơn. Khi giáo dục trở về với bản chất, dù là hóa đơn hàng triệu nhân dân tệ hay ngân sách chỉ vài nghìn nhân dân tệ, cha mẹ đều có thể nuôi dưỡng những đứa trẻ có ánh sáng trong ánh mắt, biết yêu thích cuộc sống và có đam mê riêng.
Chẳng hạn, nếu trẻ thích âm nhạc, cha mẹ không nhất thiết phải đăng ký ngay một khóa học đắt tiền mà có thể cho con làm quen với nhạc cụ, tham gia các hoạt động ở trường hoặc tìm những lớp học phù hợp với ngân sách gia đình. Nếu trẻ thích khám phá thiên nhiên, những chuyến đi công viên, bảo tàng hay các buổi dã ngoại cuối tuần cũng có thể trở thành cơ hội học hỏi đáng nhớ.
Bên cạnh đó, cha mẹ nên tránh tâm lý thấy con nhà người khác học nhiều môn năng khiếu, đi du lịch nước ngoài thì cũng muốn con mình có những trải nghiệm tương tự. Mỗi đứa trẻ có năng lực, sở thích và tốc độ phát triển riêng. Việc chạy theo những tiêu chuẩn bên ngoài đôi khi khiến cha mẹ chịu áp lực tài chính, còn trẻ lại phải tham gia quá nhiều hoạt động mà bản thân không thực sự yêu thích.
Một khoản đầu tư giáo dục có giá trị không chỉ nằm ở số tiền bỏ ra, mà còn ở việc nó có phù hợp với đứa trẻ hay không. Khi được tạo điều kiện thử sức, được phép thay đổi sở thích và được cha mẹ lắng nghe, trẻ sẽ có thêm cơ hội hiểu bản thân, phát triển năng lực và hình thành sự tự tin.
Nuôi dạy con vốn là một hành trình dài, không phải cuộc đua về điều kiện kinh tế. Cha mẹ không cần cho con những trải nghiệm đắt đỏ nhất, mà cần lựa chọn những điều phù hợp nhất với con và gia đình mình.
Hiểu Đan (Theo Yule)
