Trong thế giới biển khơi đầy màu sắc, có một loài cá khiến ai nhìn thấy cũng phải giật mình: cá mặt quỷ. Được mệnh danh là "hung thần đại dương", loài cá này nổi tiếng không chỉ vì vẻ ngoài xấu xí, dữ tợn mà còn bởi giá trị ẩm thực cao đến bất ngờ. Ở Việt Nam, cá mặt quỷ (còn được gọi là cá đá, cá mang ếch hay cá mao ếch) được xem là đặc sản nức tiếng của vùng đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi.
Loài cá này thường sống ở những vùng nước cạn, đặc biệt quanh các gành đá, rạn san hô ven đảo. Ngoài Lý Sơn, cá mặt quỷ còn xuất hiện tại Côn Đảo, Phú Quý… nhưng không nơi nào loài cá "xấu hết phần thiên hạ" này được ưa chuộng như ở đất đảo Quảng Ngãi.
Tên gọi "mặt quỷ" bắt nguồn từ chính hình dạng đáng sợ của nó. Thân cá xù xì, lớp da thô ráp sần sùi như tảng đá, trên lưng lại có nhiều vây sắc nhọn. Chính đặc điểm ấy giúp cá dễ dàng ngụy trang dưới lớp cát, đá san hô mà không bị phát hiện. Phần đầu của cá to và dữ tợn đến mức nhiều người lần đầu thấy phải "toát mồ hôi" vì tưởng gặp sinh vật lạ.
Thế nhưng, đằng sau vẻ ngoài khiến người ta e ngại ấy lại là phần thịt trắng ngần, săn chắc, thơm ngọt và giàu dinh dưỡng. Vì thế, cá mặt quỷ trở thành món đặc sản được giới sành ăn săn tìm, với giá bán dao động từ 800.000 đến 1,6 triệu đồng mỗi kg tùy thời điểm.
Cá mặt quỷ có thể chế biến thành nhiều món ngon như gỏi, cháo, nướng muối ớt, lẩu hay hấp. Trong đó, món cá mặt quỷ hấp được ưa chuộng nhất vì giữ trọn vị ngọt tự nhiên của thịt cá mà không cần thêm nhiều gia vị cầu kỳ. Tuy nhiên, để có được một đĩa cá hấp thơm ngon, người đầu bếp phải trải qua công đoạn sơ chế cực kỳ tỉ mỉ và cẩn trọng.
Do cá có gai độc ở sống lưng, quá trình xử lý đòi hỏi tay nghề cao. Người ta thường trụng cá qua nước sôi để làm bong lớp vỏ sần sùi, sau đó cạo sạch, rồi nhẹ nhàng lọc bỏ phần xương sống chứa độc. Trong suốt quá trình, đầu bếp luôn phải đeo găng tay để tránh bị gai nhọn đâm phải.
Sau khi sơ chế, cá được tẩm ướp cùng ớt, hành, sả, tiêu, mắm, muối… cho ngấm đều rồi đem hấp trong khoảng 20 phút - lâu hơn các loại cá khác bởi thịt cá mặt quỷ dày và chắc. Khi chín, thịt cá chuyển sang màu trắng ngà, dai giòn nhưng vẫn mềm và ngọt. Chỉ cần chấm thêm chút nước mắm ớt hoặc xì dầu, hương vị béo, ngọt và thơm nhẹ lan tỏa khiến nhiều người phải thay đổi hoàn toàn ấn tượng ban đầu về "con cá xấu xí" này.
Từ một sinh vật khiến người ta sợ hãi, cá mặt quỷ trở thành minh chứng sống động cho chân lý quen thuộc trong ẩm thực Việt: đừng vội nhìn bề ngoài mà đánh giá một món ngon. Ẩn dưới vẻ dữ tợn ấy là món quà của biển cả - đậm đà, ngọt lành và đầy bất ngờ, như chính cách người Việt vẫn tìm thấy hương vị tuyệt vời trong những điều bình dị nhất.
Châu Anh (Tổng hợp)
