Đó chính là cây xương rồng bát tiên! Xương rồng bát tiên, còn được gọi là cây hoa bát tiên hay hoa mão gai, có tên khoa học là Euphorbia milii, thuộc họ Đại kích (Euphorbiaceae), không phải họ xương rồng Cactaceae như nhiều người vẫn lầm tưởng. Loài cây này có nguồn gốc từ Madagascar và hiện được trồng khá phổ biến tại Việt Nam.
Điểm dễ nhận thấy nhất của xương rồng bát tiên là những chùm hoa nhỏ nhưng bền màu, nở rực rỡ ở đầu cành, nổi bật trên nền lá xanh mơn mởn phía dưới. Trái ngược với vẻ mềm mại của hoa và lá, thân cây lại dài, cứng và chi chít những chiếc gai nhọn. Xương rồng bát tiên là loại cây cảnh được nhiều người ưa chuộng để trang trí nhà cửa, bàn làm việc hoặc văn phòng.
Không dừng lại ở yếu tố thẩm mỹ, việc trồng xương rồng bát tiên trong nhà còn mang đến thêm hai lợi ích đáng chú ý khác. Một mặt, cây được xem như “hàng rào sinh học” giúp hạn chế sự xuất hiện của rắn và chuột quanh khu vực sinh sống. Mặt khác, theo Đông y, xương rồng bát tiên còn được sử dụng làm dược liệu hỗ trợ điều trị một số bệnh lý nhất định, dù việc dùng cây làm thuốc đòi hỏi sự thận trọng cao.
Như vậy, trồng một cây xương rồng bát tiên trong nhà có được tới 3 lợi ích: làm cảnh, đuổi rắn và chuột, làm thuốc.
Sở hữu 2 “vũ khí” khiến rắn và chuột phải tránh xa
Lý do xương rồng bát tiên thường được nhắc đến như “kẻ thù” của rắn và chuột nằm ở hai đặc điểm đặc trưng của loài cây này: gai nhọn và nhựa mủ.
Thân cây xương rồng bát tiên có cấu tạo dày, cứng và phủ đầy gai sắc. Với các loài gặm nhấm như chuột, việc tiếp cận hay cắn phá một loại cây đầy gai như vậy gần như là điều không thể. Những chiếc gai nhọn khiến chuột dễ bị tổn thương, từ đó hình thành phản xạ tránh xa khu vực có loài cây này.
Không chỉ dừng ở đó, xương rồng bát tiên còn tiết ra nhựa mủ màu trắng. Loại nhựa này có tính gây kích ứng, mùi khó chịu và chứa độc tính nhẹ. Với chuột và nhiều động vật khác, nhựa cây có thể gây khó chịu, bỏng rát, khiến chúng không dám lại gần.
Cả gai nhọn và nhựa mủ cũng là yếu tố được cho là khiến rắn - loài có khứu giác nhạy cảm - hạn chế tiếp cận những nơi trồng xương rồng bát tiên.
Xương rồng bát tiên được dùng làm thuốc
Trong Đông y, xương rồng bát tiên được ghi nhận có vị đắng, chát, tính mát và chứa một lượng độc nhỏ. Cây có tác dụng cầm máu, trục thủy, giải độc, hỗ trợ điều trị xuất huyết tử cung, mụn nhọt, viêm mủ da, bỏng, viêm tuyến bạch huyết ở vùng bẹn và một số tình trạng viêm nhiễm khác.
Tuy nhiên, các chuyên gia y tế luôn nhấn mạnh rằng việc sử dụng xương rồng bát tiên làm thuốc không được tự ý thực hiện. Người trồng cây cần đeo găng tay khi chăm sóc và rửa sạch tay nếu lỡ dính nhựa mủ.
Đặc biệt, những gia đình có trẻ nhỏ hoặc nuôi thú cưng được khuyên không nên trồng xương rồng bát tiên trong nhà. Trẻ em và vật nuôi có nguy cơ cao bị gai đâm hoặc tiếp xúc với nhựa độc của cây, dẫn tới các tai nạn không mong muốn.
Xương rồng bát tiên là loài mọng nước, có thể trồng trong chậu, thùng hoặc trực tiếp ngoài đất vườn. Dù mang lại nhiều lợi ích, loài cây này vẫn cần được đặt đúng vị trí và sử dụng đúng cách. Khi muốn khai thác cây cho mục đích y học, người dân tuyệt đối không tự ý áp dụng theo kinh nghiệm truyền miệng mà cần có sự tư vấn cụ thể từ bác sĩ hoặc người có chuyên môn.
Lam Chi
Tổng hợp
