Với nhiều người thuộc thế hệ 7X, 8X, cây cúc tần là hình ảnh quen thuộc trước cổng nhà. Loài cây này mọc khỏe, dễ sống, thường được trồng thành hàng rào xanh mát quanh sân vườn.
Ít ai ngờ rằng thứ cây mọc đầy ở bờ bụi này không chỉ là rau ăn mà còn được xem là một loại dược liệu dân gian với nhiều công dụng.
Loài cây từng được trồng làm hàng rào ở khắp các vùng quê
Cúc tần (còn gọi là từ bi, đại ngải) là cây bụi cao từ 1-3m, thân và lá có nhiều lông tơ, tỏa mùi thơm đặc trưng. Lá có màu xanh xám, mép có răng cưa, hoa màu tím nhạt mọc thành từng cụm ở đầu cành.
Loài cây này xuất hiện phổ biến ở nhiều tỉnh miền Bắc và miền Trung. Nhờ khả năng sinh trưởng mạnh, chịu hạn tốt và dễ nhân giống bằng cành, cúc tần từng là lựa chọn quen thuộc để làm hàng rào quanh nhà.
Ngày nay, không ít gia đình ở thành phố cũng mang cành cúc tần từ quê lên trồng tại ban công hoặc sân thượng như một loại cây xanh dễ chăm sóc.
5 món ăn dân dã từ cúc tần được nhiều người yêu thích
Không chỉ là cây cảnh hay hàng rào xanh, cúc tần còn xuất hiện trong nhiều món ăn truyền thống ở các vùng quê Bắc Bộ.
Cá kho lá cúc tần là món ăn được nhắc đến nhiều nhất. Lá cúc tần giúp khử mùi tanh của cá, đồng thời tạo hương thơm đặc trưng khiến món ăn thêm đậm đà.
Cháo cúc tần thịt nạc là món ăn quen thuộc trong dân gian. Người ta thường dùng lá cúc tần già băm nhỏ nấu cùng gạo, thịt nạc và gừng.
Lá cúc tần xào trứng được nhiều gia đình nông thôn chế biến bởi nguyên liệu đơn giản nhưng hương vị lạ miệng.
Nộm lá cúc tần được làm từ lá non chần sơ qua nước sôi rồi trộn với lạc rang, vừng và các loại rau thơm.
Ngoài ra, ngọn cúc tần xào tôm hoặc thịt cũng là món ăn dân dã được nhiều người ưa chuộng.
Không chỉ là rau ăn, cúc tần còn được dùng như một vị thuốc dân gian
Hỗ trợ giảm cảm mạo, cảm lạnh
Trong dân gian, lá cúc tần thường được dùng cùng sả, lá chanh, hương nhu để nấu nước xông khi bị cảm lạnh, nghẹt mũi hoặc sốt nhẹ. Một số nơi còn sắc lá hoặc rễ cúc tần lấy nước uống để hỗ trợ giải cảm.
Hỗ trợ giảm ho, viêm đường hô hấp
Lá cúc tần được sử dụng để nấu cháo cùng thịt nạc và gừng. Đây là món ăn - bài thuốc dân gian quen thuộc giúp làm ấm cơ thể, hỗ trợ giảm ho và khó chịu ở đường hô hấp.
Hỗ trợ giảm đau nhức xương khớp, đau lưng
Theo y học cổ truyền, cúc tần có tác dụng khu phong, trừ thấp. Lá cúc tần thường được giã hoặc sao nóng với rượu rồi đắp ngoài da để hỗ trợ giảm đau lưng, đau nhức xương khớp và bong gân.
Hỗ trợ tiêu hóa và kích thích ăn ngon
Ngọn non và lá non cúc tần từ lâu đã được sử dụng như một loại rau ăn kèm trong các bữa ăn. Nhiều tài liệu y học cổ truyền cho rằng loại cây này có thể hỗ trợ tiêu hóa và giúp cải thiện cảm giác ăn uống.
Hỗ trợ các vấn đề đường tiết niệu
Một số bài thuốc dân gian sử dụng lá cúc tần để hỗ trợ giảm tình trạng tiểu ít, tiểu khó. Tuy nhiên, đây chỉ là kinh nghiệm dân gian và không thay thế các phương pháp điều trị y khoa.
Loại cây dễ trồng nhưng không nên dùng thay thế thuốc chữa bệnh
Cúc tần có thể thu hái quanh năm, trong đó lá, cành non và rễ đều được sử dụng. Cây sinh trưởng nhanh, chỉ cần giâm cành xuống đất và giữ ẩm khoảng 2 tuần là có thể bén rễ.
Dù có nhiều công dụng trong dân gian, các chuyên gia khuyến cáo người dân không nên xem cúc tần là thuốc chữa bệnh. Việc sử dụng các bài thuốc từ cúc tần cần có sự tư vấn của người có chuyên môn, đặc biệt với người đang điều trị bệnh hoặc sử dụng thuốc dài ngày.
Lan Hương (Tổng hợp)
