Tại Việt Nam, trên những bãi đất trống, ven đường, bờ ruộng, bờ kênh, thật không khó để bắt gặp một loại cây nhỏ bé với thân hồng đỏ, mọng nước, bò sát mặt đất. Đó chính là rau sam.
Rau sam dễ sinh trưởng và phát triển mạnh mẽ. Nhiều nơi, rau sam mọc um tùm nên người dân hay nhổ bỏ. Thế nhưng đằng sau vẻ ngoài bình dị ấy, không phải ai cũng biết rau sam là loại rau bổ dưỡng, được người dân của nhiều quốc gia yêu thích và coi trọng.
Theo chuyên trang Gia đình và Xã hội của báo điện tử Sức khỏe và Đời sống, ở Trung Quốc, rau sam được gọi là “rau trường thọ” và được dùng như một vị thuốc quý trong y học dân gian. Ở nhiều nước châu Âu, loại rau này được bày bán tại siêu thị và dùng làm nhiều món ăn: người Hà Lan muối dưa rau sam, người Pháp chế biến thành các món salad hoặc món hầm. Tại Mỹ, rau sam còn được sử dụng như một loại rau trộn phổ biến.
Rau sam quý giá thế nào?
Theo tạp chí Health, các nghiên cứu quốc tế cho thấy rau sam chứa nhiều dưỡng chất hơn nhiều loại rau ăn lá thông thường. Điểm đáng chú ý nhất là rau sam giàu axit béo omega-3. Đây là một trong số ít loài thực vật có chứa EPA dạng chuỗi dài, có lợi cho sức khỏe tim mạch.
Rau sam còn chứa nhiều vitamin A, C, các vitamin nhóm B, carotenoid và các khoáng chất như magiê, canxi, kali, sắt. Nhờ hàm lượng chất chống oxy hóa cao, nhiều nghiên cứu đã xem xét vai trò của rau sam trong việc giảm stress oxy hóa - yếu tố liên quan đến lão hóa và nhiều bệnh lý mạn tính.
Một số thử nghiệm ghi nhận rau sam có thể hỗ trợ ổn định đường huyết, giảm insulin và cải thiện mỡ máu ở người mắc tiểu đường type 2.
Các nhà khoa học cũng tìm thấy hoạt tính có khả năng liên quan đến phòng ngừa ung thư trong các hợp chất phenolic và alkaloid của rau sam, mặc dù cần nhiều nghiên cứu hơn để xác định hiệu quả này.
Vì chứa nhiều vitamin A, rau sam còn được đánh giá là có thể hỗ trợ sức khỏe mắt, giảm nguy cơ thoái hóa điểm vàng ở người lớn tuổi. Một số nghiên cứu khác ghi nhận rau sam có thể giúp cải thiện tình trạng rong kinh hoặc giảm stress oxy hóa ở bệnh nhân gan nhiễm mỡ không do rượu.
Rau sam trong bữa ăn: Dân dã nhưng nhiều cách chế biến
Ở Việt Nam, rau sam thường chỉ xuất hiện lác đác ở chợ truyền thống vì không phải mùa nào cũng có. Rau có vị hơi chua, mát, dễ kết hợp với nhiều món ăn.
Người Việt thường luộc rau sam rồi chấm với nước mắm tỏi hoặc dùng nấu canh chua, canh cá. Một số vùng quê trộn rau sam non với lạc rang, vừng và nước mắm để làm gỏi.
Ở nước ngoài, rau sam còn được sáng tạo thành nhiều món hấp dẫn như salad dầu giấm, dưa chua rau sam, hay dùng làm topping trong các món bánh mì, taco, món hầm.
Với đặc tính mọng nước, giòn nhẹ và vị chua thanh tự nhiên, rau sam có thể trở thành nguyên liệu bổ sung dễ chịu cho các món mùa hè, giúp giải nhiệt và hỗ trợ tiêu hóa.
Lam Chi
Nguồn: Gia đình và Xã hội, tạp chí Health
