Ban ngày bận rộn với deadlines và việc chăm sóc gia đình, mãi đến đêm khi đã đặt lưng xuống giường mới có một chút thời gian dành cho bản thân. Lúc này, thói quen của không ít người sẽ là nằm lướt MXH và đôi khi là chốt vài đơn hàng online. Một món đồ gia dụng đang giảm giá, bộ mỹ phẩm được quảng cáo là “deal cuối ngày” hay chiếc áo vốn không nằm trong danh sách mua sắm đều có thể nhanh chóng xuất hiện trong lịch sử đơn hàng.
Vấn đề không nằm ở việc mua sắm vào ban đêm, mà là việc quyết định được đưa ra quá nhanh và thường không có khoảng thời gian để cân nhắc.
Jane Hoskyn - Một nhà báo người Anh, từng thừa nhận bản thân là kiểu người cứ đến đêm là lại ham mua sắm. Thấy không ổn với thói quen này, Jane đã dành 1 tháng thử “cai” việc chốt đơn bốc đồng. Sau đó, cô đã liệt kê 5 lời khuyên dành cho người cũng đang trong tình cảnh như mình.
1. Cứ “thêm vào giỏ hàng” nhưng đừng vội thanh toán
Một trong những cách đơn giản nhất để hạn chế mua sắm theo cảm xúc là tạo thêm một bước giữa “muốn mua” và “đã mua”. Thay vì bấm thanh toán ngay khi nhìn thấy một món đồ ưng ý, bạn có thể đưa sản phẩm vào giỏ hoặc danh sách lưu lại rồi quay lại vào sáng hôm sau.
Đây cũng là cách Jane thử áp dụng trong thời gian hạn chế mua sắm. Thay vì bỏ hoàn toàn việc mua hàng trên Amazon, cô đưa những món đang cân nhắc vào mục “Save for later”. Điều đáng chú ý là nhiều món vốn rất hấp dẫn lúc mới nhìn thấy dần mất sức hút sau một thời gian. Trong một tháng, cách này đã giúp Jane tiết kiệm được thêm 280 bảng Anh (khoảng 9,65 triệu đồng).
Với người thường mua hàng vào ban đêm, nguyên tắc này càng dễ áp dụng. Nếu sáng hôm sau vẫn thấy món đồ cần thiết, phù hợp với ngân sách và thực sự muốn mua, lúc đó thanh toán cũng chưa muộn. Ngược lại, nếu vừa ngủ dậy đã không còn nhớ mình từng muốn mua gì, có lẽ món đồ đó không cấp thiết như cảm giác ban đầu.
2. Tắt thông báo về các chương trình khuyến mãi
Jane kể rằng cô từng mua tới 6 bộ đồ gần giống nhau sau khi nhận được email về một đợt sale cuối mùa. Các yếu tố như cảm giác cấp bách, ưu đãi dành riêng cho khách hàng và nhu cầu tìm thứ gì đó để giải trí đều khiến cô dễ bấm mua hơn. Sau đó, cô nhận ra những bộ đồ này quá dài và gần như không được sử dụng.
Vì vậy, với người có thói quen mua hàng vào ban đêm, một cách khá thực tế là hủy việc nhận thông báo về các chương trình khuyến mãi. Không nhìn thấy một “deal hời” không có nghĩa là bỏ lỡ cơ hội tiết kiệm, đôi khi đó chính là cách tránh phát sinh một khoản chi vốn không có trong kế hoạch.
3. Mỗi tháng nên có một khoản tiền dành riêng cho những món “thích thì mua”
Không phải ai cũng muốn biến việc quản lý tài chính thành một danh sách những điều bị cấm. Quần áo, mỹ phẩm, đồ trang trí nhà cửa hay một món đồ công nghệ nhỏ đôi khi đơn giản là những thứ khiến mình vui, dù không thực sự cần thiết.
Thay vì cố gắng loại bỏ hoàn toàn những khoản chi này, có thể dành một ngân sách cố định mỗi tháng cho nhóm “muốn mua”. Đây cũng là cách Jane áp dụng khi lập lại ngân sách của mình. Cô phân loại các khoản chi, tách những thứ thiết yếu khỏi các khoản mua theo sở thích và vẫn để lại một phần tiền cho những nhu cầu không bắt buộc. Điểm quan trọng là khoản tiền này phải có giới hạn. Nếu ngân sách mua sắm tùy ý của tháng đã hết, dù có muốn mua thêm, cũng hãy đợi sang tháng sau.
4. Thử “đi mua sắm” trong chính ngôi nhà của mình
Trong 1 tháng “cai” chốt đơn, Jane đã dành thời gian rà soát lại đồ đạc trong nhà và phát hiện mình có nhiều món chưa dùng hết hoặc thậm chí quên mất sự tồn tại của chúng. Có những chiếc quần, dụng cụ và phụ kiện giống hoặc gần giống món cô đang định mua.
Jane cho rằng cách này đặc biệt phù hợp với những người thường mua đồ gia dụng, quần áo, mỹ phẩm hoặc phụ kiện. Trước khi bấm thanh toán, chỉ cần mở tủ, ngăn kéo hoặc lịch sử mua hàng để kiểm tra. Nếu phát hiện mình đã có một món tương tự, câu hỏi cần đặt ra không còn là “món mới có đẹp không?” mà là “món cũ có thực sự không đáp ứng được nhu cầu của mình không?”.
5. Hãy nhìn lại tổng tiền đã tiêu thay vì giá riêng lẻ của từng món
Một đơn hàng thường không tạo cảm giác bản thân đang tiêu 1 số tiền quá lớn. Nhưng nếu mỗi tuần đều có vài lần “tiện tay” đặt hàng, tổng số tiền cuối tháng có thể khác hoàn toàn.
Jane cũng bắt đầu quá trình thay đổi bằng cách lấy lịch sử giao dịch ngân hàng và phân loại toàn bộ khoản chi. Khi nhìn riêng nhóm mua sắm bốc đồng, cô nhận ra có những tuần mình đã tiêu gần 100 bảng Anh (khoảng 3,44 triệu đồng) cho những thứ không thực sự cần, không có thời gian sử dụng và sẽ không nhớ nếu không mua.
Jane cho rằng người hay chốt đơn ban đêm nên theo dõi tổng chi tiêu thay vì chỉ nhìn vào giá từng món đồ. Khi nhìn con số tổng, việc điều chỉnh hành vi cũng dễ hơn vì người mua biết chính xác thói quen “chốt cho vui” đang tiêu tốn bao nhiêu tiền.
Cuối cùng, không cần phải biến việc mua sắm thành điều hoàn toàn tiêu cực. Mục tiêu thực tế hơn là để bản thân có quyền mua những thứ mình thích nhưng không để cảm xúc quyết định toàn bộ số tiền phải trả.
(Nguồn: The Guardian)
Ngọc Linh
