Ngủ trưa là thói quen quen thuộc của nhiều người, đặc biệt sau một buổi sáng làm việc căng thẳng. Một giấc ngủ ngắn vào giữa ngày có thể cải thiện tâm trạng, giảm mệt mỏi và tăng khả năng tập trung.
Tuy nhiên, theo Harvard Health Publishing (bộ phận cung cấp thông tin sức khỏe dành cho công chúng thuộc Trường Y Harvard, Đại học Harvard - Mỹ), thời lượng ngủ trưa có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể. Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Obesity cho thấy giấc ngủ trưa lý tưởng nên kéo dài dưới 30 phút.
Ngủ trưa quá lâu liên quan đến nhiều chỉ số sức khỏe bất lợi
Nghiên cứu quan sát 3.275 người trưởng thành khỏe mạnh. Các nhà khoa học thu thập chỉ số sức khỏe ban đầu, đồng thời yêu cầu người tham gia trả lời bảng câu hỏi về thói quen ngủ trưa, chế độ ăn uống và những yếu tố lối sống khác.
Kết quả cho thấy, so với nhóm không ngủ trưa, những người thường ngủ từ 30 phút trở lên vào giữa ngày có chỉ số khối cơ thể cao hơn. Nhóm này cũng được ghi nhận có mức cholesterol, đường huyết và huyết áp cao hơn.
Trong khi đó, những người ngủ trưa dưới 30 phút không xuất hiện các nguy cơ tương tự. Họ thậm chí ít có khả năng bị tăng huyết áp hơn so với nhóm hoàn toàn không ngủ trưa.
Dù vậy, đây là một nghiên cứu quan sát. Kết quả chỉ cho thấy mối liên hệ giữa thời lượng ngủ trưa và các chỉ số sức khỏe, chưa chứng minh ngủ trưa dài trực tiếp gây tăng cân, tăng đường huyết hay huyết áp.
Theo các nhà nghiên cứu, một khả năng được đặt ra là giấc ngủ trưa kéo dài có thể làm xáo trộn nhịp sinh học hằng ngày. Sự gián đoạn này có thể liên quan đến tình trạng kháng insulin, béo phì và hội chứng chuyển hóa.
Hội chứng chuyển hóa là tập hợp nhiều vấn đề sức khỏe, có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim, đột quỵ và tiểu đường.
Một giả thuyết khác liên quan đến thói quen ăn uống. Nhiều người ngủ trưa hơn 30 phút cho biết họ cảm thấy đói và thèm đồ ngọt sau khi thức dậy. Việc ăn thêm thực phẩm giàu năng lượng có thể góp phần ảnh hưởng đến cân nặng và quá trình trao đổi chất.
Nên ngủ trưa bao lâu là tốt nhất?
Các chuyên gia không khuyến nghị mọi người từ bỏ hoàn toàn giấc ngủ trưa. Thay vào đó, người có thói quen ngủ dài nên rút ngắn thời gian xuống dưới 30 phút.
Một giấc ngủ ngắn vừa đủ có thể giúp cơ thể phục hồi mà ít khiến người ngủ rơi vào trạng thái uể oải, nặng đầu sau khi thức dậy. Đặt báo thức trước khi ngủ là cách đơn giản để tránh kéo dài giấc ngủ ngoài dự định.
Nghiên cứu cũng xem xét liệu số lần ngủ trưa mỗi tuần có ảnh hưởng đến nguy cơ sức khỏe hay không. Những người tham gia có thói quen ngủ trưa trung bình khoảng 4 lần mỗi tuần, bất kể mỗi giấc kéo dài bao lâu.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu không tìm thấy mối liên hệ giữa tần suất ngủ trưa và nguy cơ sức khỏe cao hơn. Điều đáng chú ý hơn là thời lượng của từng giấc ngủ.
Bên cạnh việc giới hạn dưới 30 phút, mọi người không nên ngủ quá muộn vào buổi chiều. Giấc ngủ sát buổi tối có thể làm giảm cảm giác buồn ngủ, khiến việc đi vào giấc ngủ ban đêm trở nên khó khăn hơn.
Nếu thường xuyên phải ngủ trưa kéo dài do quá buồn ngủ, mệt mỏi hoặc thiếu tỉnh táo, người đó cũng nên xem lại chất lượng giấc ngủ ban đêm. Một giấc ngủ trưa không thể bù đắp hoàn toàn cho tình trạng thiếu ngủ kéo dài.
Nhìn chung, ngủ trưa vẫn có thể là một thói quen có lợi nếu được thực hiện hợp lý. Lời khuyên dành cho những người thường ngủ trưa hơn 30 phút mỗi ngày là nên chủ động rút ngắn thời gian, tránh ngủ quá muộn và duy trì lịch ngủ ban đêm ổn định.
Lam Chi
Nguồn: Harvard Health
