Indonesia vẫn duy trì lệnh cấm bán iPhone 16 của Apple khi cho rằng kế hoạch đầu tư 1 tỷ USD bao gồm xây dựng nhà máy sản xuất AirTag của hãng này là không đủ để đáp ứng các yêu cầu đầu tư tại địa phương.
Theo Bộ trưởng Công nghiệp Agus Gumiwang Kartasasmita, quy định về nội địa hóa yêu cầu Apple phải sản xuất một phần điện thoại thông minh hoặc linh kiện tại Indonesia, trong khi AirTag chỉ là một phụ kiện. Ông phát biểu trong một cuộc họp báo vào thứ Tư rằng: "Tính đến chiều nay, chính phủ không có cơ sở để cấp giấy chứng nhận nội địa hóa mà Apple cần để bán thiết bị chủ lực của mình tại Indonesia. Apple cần đàm phán với chúng tôi để chúng tôi có thể cấp giấy chứng nhận."
Indonesia đã chặn việc bán iPhone 16 vào tháng 10, như một phần trong chiến lược thuyết phục công ty công nghệ Mỹ đầu tư nhiều hơn vào nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á. Việc trì hoãn tiếp tục bán hàng đang tước đi nguồn doanh thu của Apple từ một thị trường tăng trưởng đầy tiềm năng với khoảng 280 triệu người tiêu dùng, nơi họ đang phải cạnh tranh để giành chỗ đứng với các đối thủ như Samsung Electronics Co.
Theo ông Kartasasmita, Apple có thể bị trừng phạt vì tiếp tục không tuân thủ các quy định đầu tư tại địa phương, mặc dù đó sẽ là biện pháp cuối cùng của chính phủ. "Chúng tôi sẽ tìm kiếm các cách thức hoặc lựa chọn khác", ông nói thêm, đồng thời cho biết chính phủ đã gửi một đề xuất phản hồi cho Apple.
Quyết định này đánh dấu một bước ngoặt bất ngờ chỉ vài giờ sau khi Bộ trưởng Đầu tư Rosan Roeslani nói với các phóng viên vào tối thứ Ba rằng Indonesia đã phê duyệt kế hoạch của Apple về việc xây dựng một cơ sở sản xuất AirTag. Các yêu cầu về nội địa hóa thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng Công nghiệp.
Apple đã đề xuất xây dựng một nhà máy vào đầu năm 2026 và bắt đầu sản xuất AirTag, một thiết bị cho phép người dùng theo dõi hành lý, vật nuôi hoặc các đồ vật khác của họ, theo ông Roeslani. Các giám đốc điều hành của công ty đang ở Jakarta để đàm phán với chính phủ về đề xuất đầu tư này.
Các nhà sản xuất điện thoại đối thủ như Samsung và Xiaomi Corp. đã lập các nhà máy tại Indonesia để tuân thủ các quy định về nội địa hóa được đưa ra vào năm 2017. Các cách khác để tăng hàm lượng nội địa bao gồm tìm nguồn nguyên liệu, thuê nhân công, phát triển ứng dụng và đầu tư vào các học viện phát triển tại quốc gia này.
Ông Kartasasmita cho biết: "Không có thời hạn cho việc tuân thủ. Nếu Apple muốn bán iPhone 16, và đặc biệt nếu họ có kế hoạch ra mắt iPhone 17, quyết định hoàn toàn là ở họ."
Vụ việc này cho thấy Indonesia đang thực hiện một chiến lược cứng rắn để buộc các công ty công nghệ nước ngoài đầu tư vào nền kinh tế trong nước. Mặc dù lời đề nghị 1 tỷ USD của Apple là một con số ấn tượng, nó vẫn chưa đủ để thuyết phục chính phủ Indonesia dỡ bỏ lệnh cấm.
Việc iPhone 16 bị cấm bán tại Indonesia chắc chắn sẽ gây thiệt hại đáng kể cho doanh thu của Apple tại quốc gia đông dân này. Tuy nhiên, với tư cách là một công ty toàn cầu, Apple có thể sẽ phải chấp nhận điều này như một cái giá phải trả để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và duy trì mô hình kinh doanh của mình.
Dù vậy, áp lực từ Indonesia cũng đặt ra câu hỏi về sự bền vững của chiến lược này trong dài hạn. Khi các quốc gia khác cũng bắt đầu đưa ra các yêu cầu tương tự về nội địa hóa, liệu Apple và các công ty công nghệ khác có thể tiếp tục từ chối mà không gặp phải hậu quả kinh tế nghiêm trọng hay không?
Cuộc đối đầu giữa Apple và Indonesia là một ví dụ điển hình cho thấy sự căng thẳng ngày càng gia tăng giữa các công ty đa quốc gia và các quốc gia đang phát triển khi họ tìm cách bảo vệ lợi ích kinh tế của mình. Khi công nghệ ngày càng trở nên quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế, cuộc tranh luận về cách phân chia lợi ích từ ngành công nghiệp này chắc chắn sẽ còn tiếp tục.
Nguyễn Hải
