Thông tư 43/2023/TT-BGTVT quy định về cải tạo phương tiện giao thông cơ giới đường bộ có hiệu lực từ ngày 15/2/2024 đã có nhiều thay đổi về quy định khi cải tạo xe cơ giới. Một số trường hợp xe cơ giới có sự thay đổi nhưng không được coi là cải tạo bao gồm: thay đổi cửa lên xuống khoang hành khách, thay đổi một số kếu cấu như bịt kín hoặc thay đổi kết cấu cánh cửa thùng hàng, thay thế tôn bọc dạng phẳng thành dạng sóng; lắp, thay thế hoặc tháo bỏ nắp che khoang chở hàng, hành ký của xe bán tải nhưng không thay đổi kích thước tổng thể, lắp thêm đèn sương mù dạng rời, … Đặc biệt, thông tư cho phép người dân thay thế cụm đèn chiếu sáng phía trước bằng cụm đèn đã được chứng nhận hoặc công bố hợp quy theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia mà không thay đổi kết cấu của đèn xe để đảm bảo việc lắp đặt. Cho phép thay thế bóng đèn thuộc cụm đèn chiếu sáng phía trước bằng bóng đèn loại khác có công suất tiêu thụ điện tương đương mà không cần can thiệp, thay đổi kết cấu của cụm đèn….
Như vậy, Thông tư 43 cho phép người dân được phép “độ đèn” nhưng có điều kiện cụ thể. Trong đó đặc biệt nhấn mạnh yếu tố không can thiệp, thay đổi kết cấu của đèn, cụm đèn trong quá trình lắp đặt, đồng thời phải tuân thủ các yếu tố về công suất. Điều này nhằm tránh tình trạng người dùng mua các loại đèn trôi nổi, không rõ nguồn gốc xuất xứ, chất lượng không đảm bảo an toàn.
Theo một đại diện trung tâm đăng kiểm tại Hà Nội, một số trường hợp nâng cấp bóng đèn chiếu sáng từ halogen thành LED có công suất tiêu thụ điện tương đương mà không cần phải can thiệp, thay đổi kết cấu của cụm đèn thì vẫn được đăng kiểm như bình thường. Tuy nhiên, nếu thay từ đèn halogen lên đèn bi cầu khác thì lại sẽ bị từ chối đăng kiểm. Nguyên nhân là việc thay đổi này sẽ phải đục khóet đèn để lắp đặt, làm thay đổi kết cấu trong thiết kế ban đầu.
Cũng theo đại diện này, người dân cũng có thể nâng cấp đèn xe trong trường hợp đèn xe ở bản cao có bi cầu thì bản thấp đời đó cũng có thể nâng cấp lên loại bi cầu tương tự. Điều này phải đảm bảo cùng đời xe chứ không chỉ là cùng mẫu xe vì có thể sẽ có những bản nâng cấp khác nhau.
Liên quan việc chứng nhận hoặc công bố hợp quy với đèn, Theo lãnh đạo Phòng chất lượng xe cơ giới (Cục Đăng kiểm Việt Nam), cụm đèn chiếu sáng phía trước trước khi đưa ra thị trường phải được chứng nhận hoặc công bố hợp quy nhằm kiểm soát chất lượng cho phạm vi cả quốc gia. Việc này được áp dụng cho cả cho người mua về sản xuất lắp ráp, thay thế và cả người dân mua để sử dụng.
Hiện nay, một số loại bị cầu vẫn có thể thay thế được với những xe đã có sẵn thiết kế loại này, hoặc thay loại bóng. Tuy nhiên, việc chứng nhận công bố hợp quy chỉ áp dụng với cả cụm đèn, còn nếu chỉ bi cầu LED thì không thuộc đối tượng cần phải chứng nhận hợp quy.
Nguyên Đỗ
