Lựa chọn các vấn đề người dân quan tâm
Từ niềm say mê và trải nghiệm trong quá trình hành nghề luật, luật gia Ngô Văn Phong - Chi hội trưởng Chi hội Luật gia La Haye luôn trăn trở trong việc đưa pháp luật khô khan trở nên gần gũi với người dân, để họ hiểu được quyền lợi và nghĩa vụ, tránh được những rủi ro pháp lý.
Chính vì vậy, đầu năm 2026, Chi hội Luật gia La Haye chính thức được thành lập (trực thuộc Hội Luật gia Tp.Hải Phòng), nhanh chóng triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật tới cộng đồng, xã hội.
Luật gia Ngô Văn Phong chia sẻ, pháp luật chỉ thực sự phát huy giá trị khi người dân không chỉ biết đến các quy định mà còn hiểu đúng, hiểu đủ và biết cách vận dụng để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Luật gia Ngô Văn Phong khẳng định, Chi hội thành lập sẽ trở thành cầu nối quan trọng giữa doanh nghiệp, người dân và cơ quan tư pháp, đóng góp thiết thực vào việc xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, hiện đại tại Hải Phòng.
Thực tiễn cho thấy, nhiều tranh chấp, mâu thuẫn và thiệt hại đáng tiếc có thể được ngăn ngừa nếu người dân được trang bị kiến thức pháp luật từ sớm. Tuy nhiên, không phải ai cũng có điều kiện tiếp cận văn bản pháp luật, trong khi nhiều quy định còn chứa đựng những thuật ngữ chuyên môn khó hiểu.
Điều đó đặt ra yêu cầu đối với những người làm công tác pháp luật rằng, không chỉ giải quyết từng vụ việc cụ thể mà còn phải chủ động đưa kiến thức pháp luật đến với cộng đồng bằng cách diễn đạt gần gũi, dễ hiểu và phù hợp với từng đối tượng.
Xuất phát từ suy nghĩ ấy, Chi hội Luật gia La Haye chú trọng đổi mới hình thức tuyên truyền, gắn nội dung pháp luật với những vấn đề người dân thường gặp trong đời sống.
Nội dung tuyên truyền tập trung vào các lĩnh vực gần gũi được đông đảo người dân địa phương quan tâm như: Đất đai, thừa kế, hôn nhân và gia đình, lao động, hợp đồng, chính sách an sinh xã hội và những quy định liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.
Với học sinh, Chi hội chú trọng phổ biến kiến thức về phòng, chống bạo lực học đường, an toàn giao thông, tác hại của các chất kích thích và những hành vi vi phạm pháp luật mà thanh thiếu niên có nguy cơ mắc phải. Qua đó, giúp các em nâng cao khả năng nhận diện nguy cơ, chủ động phòng ngừa và hình thành ý thức sống, học tập theo pháp luật.
Theo luật gia Ngô Văn Phong, hiệu quả tuyên truyền không nằm ở việc truyền tải được bao nhiêu điều luật, mà ở chỗ người nghe hiểu được gì và có thể áp dụng ra sao. Vì vậy, những tình huống thực tế, vụ việc điển hình và câu chuyện pháp lý cụ thể luôn được ưu tiên sử dụng để minh họa.
"Khi quy định pháp luật được đặt trong bối cảnh quen thuộc, người dân sẽ dễ tiếp nhận, ghi nhớ và liên hệ với những vấn đề của chính mình", luật gia Phong nói.
Đặc biệt, với người nghèo, người yếu thế và những người còn hạn chế về hiểu biết pháp luật, cách tiếp cận càng cần linh hoạt, kiên trì và sát với nhu cầu thực tế. Việc giải thích phải rõ ràng, tránh nặng về thuật ngữ chuyên môn, đồng thời hướng dẫn cụ thể những việc người dân cần làm để bảo vệ quyền lợi chính đáng.
Để làm được điều đó, theo ông Phong, người luật gia không chỉ cần kiến thức chuyên môn vững vàng mà còn phải có tinh thần trách nhiệm, sự công tâm và đạo đức nghề nghiệp.
Mỗi thông tin pháp luật được truyền tải đều có thể ảnh hưởng đến nhận thức, quyết định và quyền lợi của người dân, bởi vậy mọi nội dung tư vấn, giải thích phải bảo đảm chính xác, khách quan, đúng quy định và có căn cứ.
"Khả năng lắng nghe, thấu hiểu hoàn cảnh là yếu tố quan trọng để tạo dựng niềm tin của người dân. Họ tìm đến luật gia đôi khi không chỉ thiếu kiến thức pháp luật mà còn đang lo lắng, bế tắc. Nếu đơn thuần viện dẫn điều luật mà không nắm bắt được bản chất vấn đề, việc hỗ trợ sẽ khó đạt hiệu quả."
Luật gia Ngô Văn Phong
Cùng với đó, sự chân thành, thái độ tôn trọng và cách giải thích dễ hiểu sẽ giúp người dân cởi mở hơn, mạnh dạn chia sẻ vướng mắc và chủ động tìm hướng giải quyết.
Người luật gia cũng cần biết phân tích tình huống, chỉ rõ quyền, nghĩa vụ, trình tự, thủ tục cần thực hiện, giúp người dân hiểu không chỉ mình được làm gì mà còn phải làm như thế nào để bảo vệ quyền lợi theo đúng quy định pháp luật.
Tháo gỡ vướng mắc những vụ việc cụ thể
Trong quá trình tư vấn pháp luật, có những vụ việc để lại ấn tượng sâu sắc với luật gia Ngô Văn Phong, bởi đằng sau những hồ sơ còn thiếu hoặc những thủ tục chưa hoàn tất là mong mỏi chính đáng của người dân về quyền lợi của mình.
Một trường hợp ông nhớ rõ là vụ việc của một công dân tại phường An Biên, liên quan đến đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) lần đầu.
Năm 2022, người dân nộp hồ sơ đề nghị cấp sổ đỏ tại UBND quận Lê Chân (cũ). Sau quá trình đo đạc, xác minh, cơ quan chức năng trả lời thửa đất chưa đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận do người đề nghị không có tài liệu chứng minh quá trình ăn ở, sinh sống ổn định từ năm 1991 đến thời điểm giải quyết; đồng thời, ranh giới thửa đất có dấu hiệu chồng lấn với thửa đất liền kề.
Luật gia Ngô Văn Phong cùng các hội viên trong Chi hội tăng cường tư vấn, trợ giúp pháp lý cho người dân.
Đến năm 2025, người dân tiếp tục kiến nghị vì cho rằng gia đình đã sinh sống ổn định trên thửa đất từ năm 1991, được những người xung quanh biết rõ và không có tranh chấp với hàng xóm.
Tuy nhiên, gia đình lại không có giấy tờ hộ khẩu thường trú tại địa chỉ này cũng như những tài liệu cần thiết để chứng minh quá trình sử dụng đất và việc thực hiện nghĩa vụ tài chính với nhà nước.
Sau khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai, người dân tiếp tục nộp hồ sơ tại UBND phường An Biên. Qua đo đạc, xác minh, cơ quan chức năng ghi nhận tình trạng chồng lấn nên mời các bên làm việc để xác định ranh giới, mốc giới.
Tại buổi làm việc, các bên đều khẳng định không có tranh chấp. UBND phường cũng tổ chức trao đổi, tìm hướng tháo gỡ, bởi những hộ dân xung quanh đã được cấp sổ, trong khi trường hợp này vẫn chưa được giải quyết.
Sau khi nghe trình bày, luật gia Ngô Văn Phong đã phân tích những vướng mắc trong hồ sơ, giúp người dân hiểu rõ nguyên nhân chưa được cấp sổ và các hướng xử lý có thể thực hiện.
TS.Trần Thị Thùy Liên - Chi hội luật gia La Haye truyền đạt các chuyên đề pháp luật về đất đai và những vấn đề pháp lý thường gặp trong đời sống cho cán bộ và nhân dân trên địa bàn xã Kiến Thụy, hồi tháng 5/2026.
Theo ông, cơ quan chức năng trước đó trả lời hồ sơ chưa đủ điều kiện cấp sổ là có căn cứ trên những tài liệu được cung cấp tại thời điểm giải quyết. Muốn tháo gỡ vướng mắc, người dân cần tập trung làm rõ nguồn gốc, quá trình sử dụng đất và vấn đề ranh giới giữa các thửa đất.
Tiếp đó, ông hướng dẫn người dân đề nghị cơ quan có thẩm quyền giải quyết vấn đề ranh giới, chồng lấn theo đúng trình tự pháp luật. Với sự công tâm, khách quan "đứng giữ" của người luật gia, người dân đã đồng ý làm theo hướng dẫn.
Luật gia Ngô Văn Phong chia sẻ, từ một hồ sơ còn nhiều vướng mắc, điều quan trọng trước hết là giúp người dân hiểu rõ nguyên nhân, xác định đúng vấn đề cần giải quyết và lựa chọn con đường pháp lý phù hợp, thay vì tiếp tục kiến nghị khi chưa có thêm căn cứ cần thiết. Sau khi được tư vấn, công dân đã hiểu và đồng thuận với những phân tích, hướng dẫn của luật gia.
Với luật gia Ngô Văn Phong, giá trị của công tác tuyên truyền, tư vấn, phổ biến giáo dục pháp luật không chỉ nằm ở những hội nghị hay buổi tư vấn, mà còn thể hiện qua việc người dân hiểu quyền, nghĩa vụ của mình, biết cách thực hiện các thủ tục cần thiết và chủ động bảo vệ quyền lợi chính đáng.
Mỗi vướng mắc được tháo gỡ, mỗi nguy cơ tranh chấp được phòng ngừa cũng là một đóng góp thiết thực vào việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, củng cố niềm tin của người dân và xây dựng xã hội thượng tôn pháp luật.
