Thu nhập khoảng 150 triệu đồng mỗi tháng, đã có nhà, có xe tại Hà Nội, nếu nhìn từ bên ngoài, đó là một gia đình mà nhiều người cho rằng đủ đầy để không phải đắn đo quá nhiều trong chuyện đầu tư cho con cái. Thế nhưng, phía sau con số tưởng chừng dư dả ấy lại là một câu chuyện không hề đơn giản: khi hai vợ chồng có cùng mức đóng góp tài chính, nhưng lại khác biệt rõ rệt trong quan điểm nuôi dạy con.
Một bà mẹ Hà Nội mới đây chia sẻ, gia đình chị có 3 con, hai vợ chồng kiếm tiền ngang nhau, tổng 150 triệu/tháng. Bạn lớn đang học lớp 2 công lập, học phí khoảng 1,5 triệu/tháng, tiếng Anh học thêm 2 triệu/tháng, năng khiếu 600 nghìn đồng/tháng. Các bé nhỏ cũng đang học trường công, tổng chi phí học hành cho các con khoảng 12 triệu đồng/tháng.
"Em muốn cho con học ôn để thi các trường Chất lượng cao nhưng chồng em phản đối và bảo là tốn kém. Anh ấy nói học không cần giỏi quá chỉ cần học trường công bình thường thôi, còn các kỹ năng sống mới quan trọng. Bảo là đông con thì phải tiết kiệm và tối giản. Em cũng phản biện là cố gắng lo cho con học hành tốt vì kinh tế vẫn lo được thì anh ấy bảo em là hoang phí. Tiền anh chỉ muốn cất đi để tiết kiệm mua bất động sản chứ không muốn chi cho con học hành. Đưa đón con đi học thêm thì ngại và cáu kỉnh, nên toàn em cố gắng sắp xếp đưa rất ít khi nhờ.
Về tiền em có thể tự lo học phí cho con, đưa đón có thể thuê xe ôm. Nhưng một mình gồng gánh rồi lại kèm con học em rất áp lực và mệt mỏi", chị chia sẻ.
Câu chuyện nhanh chóng nhận về hàng trăm ý kiến, và điều đáng chú ý là phần lớn không xoay quanh việc có tiền hay không mà là nên dùng tiền như thế nào.
Tranh luận
Một luồng quan điểm cho rằng, với mức thu nhập như vậy, việc đầu tư thêm cho giáo dục là hoàn toàn trong khả năng. Nhiều gia đình có thu nhập thấp hơn vẫn cố gắng cho con học trường chất lượng cao hoặc trường tư, bởi họ tin rằng môi trường sẽ tạo ra sự khác biệt. Theo cách nhìn này, nếu con có năng lực và gia đình có điều kiện, việc chần chừ có thể khiến cha mẹ sau này cảm thấy tiếc nuối.
Trường chất lượng cao sẽ quy tụ những học sinh giỏi, được đầu tư cơ sở vật chất hiện đại, đồng bộ, có đội ngũ giáo viên chất lượng. Vì vậy, việc cha mẹ mong muốn con được vào học môi trường tốt như vậy là điều dễ hiểu.
Không ít người chia sẻ những câu chuyện cá nhân: có người từng vay mượn để cho con học môi trường tốt hơn, có người chấp nhận không dư đồng nào mỗi tháng nhưng vẫn kiên định với lựa chọn đầu tư cho con. Điểm chung là họ xem giáo dục như một khoản đầu tư dài hạn, không thể đo đếm ngay bằng tiền.
Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, cũng có những ý kiến thận trọng hơn. Họ cho rằng, không phải cứ học trường chất lượng cao mới đảm bảo tương lai. Nhiều học sinh học trường công bình thường vẫn có thể thi vào trường chuyên, đại học top nếu có ý thức và phương pháp học tốt. Quan trọng không phải là "mác trường" mà là năng lực tự thân của đứa trẻ.
Dưới góc độ gia đình, vấn đề không nằm ở chuyện học trường nào mà là sự thiếu đồng thuận giữa hai vợ chồng. Khi một người quyết tâm theo đuổi lựa chọn của mình, còn người kia không ủng hộ, thậm chí phản đối, thì áp lực sẽ dồn hết lên một phía. Người mẹ không chỉ lo tài chính mà còn phải gánh thêm cảm giác tủi thân, mệt mỏi vì thiếu sự đồng hành.
Có ý kiến cho rằng, nếu không thể thuyết phục được chồng, việc một mình một hướng sẽ dẫn đến mâu thuẫn âm ỉ lâu dài. Đặc biệt khi gia đình có tới ba con, hành trình học tập phía trước còn rất dài. Sự khác biệt trong tư duy giáo dục nếu không được dung hòa sớm, về sau sẽ càng khó giải quyết.
Một hướng tiếp cận khác được nhắc đến là quay lại câu hỏi cốt lõi: đứa trẻ muốn gì và có phù hợp không. Không phải mọi đứa trẻ đều cần hoặc thích môi trường cạnh tranh cao của các lớp chất lượng cao. Nếu con thực sự có năng lực, có động lực, việc đầu tư sẽ có ý nghĩa hơn rất nhiều so với việc cha mẹ tự đặt kỳ vọng.
Cũng có người gợi ý một giải pháp trung dung: thay vì đặt nặng việc thi vào lớp chất lượng cao, có thể chọn những trường công lập tốt, kết hợp với việc đầu tư vào kỹ năng, ngoại ngữ, thói quen tự học. Đây là cách để vừa giảm áp lực tài chính và thời gian, vừa giữ được sự cân bằng trong gia đình.
Nhưng dù chọn hướng nào, một thực tế khó phủ nhận là người mẹ trong câu chuyện đang kiệt sức. Không phải vì thiếu tiền mà vì thiếu sự chia sẻ. Khi một người vừa kiếm tiền, vừa chăm con, vừa lo mọi quyết định giáo dục, trong khi người còn lại đứng ngoài hoặc chỉ trích, thì cảm giác mệt mỏi là điều dễ hiểu.
Câu hỏi cuối cùng có lẽ không còn là "có nên cho con học chất lượng cao hay không" mà là làm thế nào để hai vợ chồng cùng nhìn về một hướng. Bởi với ba đứa trẻ, điều quan trọng nhất không chỉ là trường lớp, mà còn là môi trường gia đình, nơi các con cảm nhận được sự đồng hành, thống nhất và bình yên từ cha mẹ.
Tiền có thể kiếm thêm, cơ hội học tập có thể tìm cách bù đắp, nhưng những năm tháng nuôi dạy con nếu đi trong sự căng thẳng và mâu thuẫn thì cái giá phải trả không hề nhỏ. Và đôi khi, bài toán khó nhất trong giáo dục con cái lại không nằm ở việc chọn trường nào, mà là học cách lắng nghe và đi cùng nhau như thế nào.
Hiểu Đan
