Uống mật cá bồi bổ sức khỏe, nhiều người tổn thương gan, suy thận
Tuổi Trẻ đưa tin, Trung tâm Chống độc - Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận một bệnh nhân nam 48 tuổi (trú tại Thanh Hóa) trong tình trạng đau bụng dữ dội, nôn nhiều, tiêu chảy, vàng da. Kết quả thăm khám và xét nghiệm cho thấy người bệnh bị suy thận cấp kèm tổn thương gan nặng.
Theo người nhà, trước khi xuất hiện các triệu chứng trên, gia đình có nấu canh cá trắm ăn. Cá được mua và làm sẵn tại chợ. Trong lúc ăn, món canh có vị đắng do mật cá bị vỡ.
Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân bị ngộ độc mật cá trắm điều trị tại Trung tâm. Ảnh: Tuổi Trẻ.
Những người khác trong gia đình thấy đắng nên không ăn hoặc ăn rất ít, riêng bệnh nhân ăn cả thịt cá và uống hết nước canh. Sau bữa ăn, người bệnh nhanh chóng xuất hiện các dấu hiệu ngộ độc và phải nhập viện cấp cứu.
Trước đó, Trung tâm Chống độc - Bệnh viện Bạch Mai cũng từng tiếp nhận một bệnh nhân nam 38 tuổi (Thanh Hóa) nhập viện trong tình trạng đau bụng, nôn nhiều, viêm gan cấp do ngộ độc mật cá trắm. Khai thác tiền sử cho thấy người bệnh được "mách nước" rằng mật cá trắm có tác dụng bồi bổ sức khỏe, tăng cường sinh lực.
Khi bắt được cá trắm, người này đã tự mổ lấy mật hòa với rượu để uống. Chỉ khoảng 2 giờ sau, bệnh nhân xuất hiện đau bụng dữ dội, nôn, tiêu chảy liên tục, thậm chí khó thở và phải nhập viện cấp cứu.
Cẩn trọng vì rủi ro kép từ việc nuốt mật động vật
Theo Nhân dân dẫn lời Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, nhiều người dân vẫn truyền miệng nhau về việc ăn, uống hoặc nuốt mật cá trắm, cá trôi với mong muốn bồi bổ sức khỏe hoặc chữa bệnh. Thậm chí, có trường hợp còn nuốt mật các loài động vật khác như mật lợn, mật rắn…
Tuy nhiên, theo bác sĩ Nguyên, đây là nguyên nhân gây ngộ độc và nhiều bệnh lý nguy hiểm đã được ghi nhận trong nhiều năm qua, dù các cơ quan y tế đã liên tục cảnh báo.
Trong mật của nhiều loài cá thuộc họ cá chép có chứa độc tố 5α-cyprinol. Đây là chất độc bền vững, không bị phá hủy khi nấu chín nên vẫn giữ nguyên độc tính dù đã qua chế biến. Chất này gây kích ứng mạnh đường tiêu hóa, tổn thương ống thận dẫn đến suy thận cấp, gây viêm gan nặng. Nếu không được cấp cứu kịp thời tại cơ sở y tế, người bệnh có nguy cơ tử vong.
Không chỉ dừng lại ở độc tố 5α-cyprinol, việc ăn, uống hoặc nuốt mật động vật còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ khó lường khác. Theo Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên, mật động vật có thể chứa vi khuẩn, virus, ký sinh trùng và giun sán - những tác nhân gây bệnh lây truyền từ động vật sang người, với cơ chế bệnh sinh khác biệt so với các bệnh truyền nhiễm thông thường ở người.
Không chỉ dừng lại ở độc tố 5α-cyprinol, việc ăn, uống hoặc nuốt mật động vật còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ khó lường khác. Ảnh minh họa.
Hà Nội mới dẫn lời Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên phân tích: “Phần lớn các xét nghiệm hiện nay được thiết kế để phát hiện tác nhân gây bệnh ở người, trong khi virus và vi khuẩn có nguồn gốc từ động vật lại hoàn toàn khác. Vì vậy, không ít trường hợp bệnh nhân bị viêm gan nặng, suy đa tạng nhưng các xét nghiệm thông thường đều âm tính, gây khó khăn lớn cho chẩn đoán và điều trị”.
Thực tế, Trung tâm Chống độc từng tiếp nhận nhiều bệnh nhân viêm gan nặng sau khi nuốt mật lợn, song toàn bộ các xét nghiệm tìm virus viêm gan thường gặp đều cho kết quả âm tính. Nguyên nhân được xác định là do tác nhân gây bệnh có nguồn gốc từ động vật, trong khi y học hiện nay vẫn thiếu các xét nghiệm chuyên sâu để phát hiện những mầm bệnh này.
Theo các chuyên gia y tế, chính sự thiếu hụt dữ liệu khoa học và công cụ chẩn đoán phù hợp khiến việc điều trị các ca bệnh trở nên phức tạp, tốn kém và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Người chịu thiệt thòi nhất cuối cùng vẫn là bệnh nhân, khi sức khỏe bị tổn hại nghiêm trọng, thậm chí để lại di chứng lâu dài.
Từ thực tế trên, các bác sĩ khuyến cáo người dân tuyệt đối không ăn, uống hoặc nuốt mật cá cũng như mật của bất kỳ loài động vật nào khác. Việc làm này không những không có lợi cho sức khỏe mà còn có thể gây ngộ độc cấp tính, suy gan, suy thận và nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Trong sinh hoạt hằng ngày, khi sơ chế cá cần loại bỏ hoàn toàn túi mật; nếu mật cá bị vỡ, phải rửa sạch nhiều lần bằng nước. Khi chế biến thực phẩm, cần nấu chín kỹ để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn, song cần lưu ý rằng việc nấu chín không có tác dụng khử độc đối với độc tố trong mật cá.
Theo tổng hợp y văn, các loài cá thuộc họ cá chép từng được ghi nhận gây ngộ độc do mật chứa cyprinol gồm: cá mè trắng Trung Quốc (Hypophthalmichthys molitrix), cá trắm đen (Mylopharyngodon piceus), cá trắm cỏ (Ctenopharyngodon idella), cá mè hoa (Aristichthys nobilis), cá ét mọi (Morulius chrysophekadion), cá mè hôi (Ostechilus melanopi), cá chép Việt Nam (Cyprinus carpio).
Ngoài ra, một số loài cá và động vật khác cũng được phát hiện có độc tố tương tự như cá tầm sao, cá tầm Nga, cá tầm châu Âu, cá tầm thìa, kỳ giông và một số loài ếch.
