Bắt đầu sản xuất thương mại chỉ là một nửa chặng đường. Bài kiểm tra thực sự dành cho MS-21-310 nằm ở khả năng giữ cho những chiếc phi cơ này luôn xuất hiện trên không trung thay vì nằm bãi chờ phụ tùng. Bài học đắt giá từ Sukhoi Superjet chính là lời cảnh báo rõ ràng nhất cho ngành hàng không Nga vào lúc này.
Bài học hậu mãi đắt giá
Việc bàn giao những chiếc MS-21-310 xuất xưởng đầu tiên của Nga cho các hãng hàng không mới chỉ đánh dấu bước đầu của một chiến dịch dài hạn. Đưa một dòng máy bay mới vào dây chuyền sản xuất hàng loạt đòi hỏi năng lực cơ khí chính xác, nhưng duy trì cho toàn bộ đội bay vận hành ổn định lại đòi hỏi cả một hệ sinh thái logistics phức tạp.
Trả lời phỏng vấn chuyên trang công nghệ Pervy Tekhnichesky, phi công Oleg Smirnov thẳng thắn nhận định rằng thất bại lớn nhất của dòng Sukhoi Superjet trước đây không nằm ở thiết kế hay khả năng bay, mà nằm ở việc thiếu hụt nghiêm trọng dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật sau bán hàng.
Dòng Superjet từng được kỳ vọng rất lớn và sử dụng động cơ SaM146. Tuy nhiên, chúng đã gặp bế tắc khi xuất khẩu ra thị trường quốc tế. Việc không chuẩn bị sẵn sàng chuỗi cung ứng, kho phụ tùng thay thế và mạng lưới sửa chữa đã khiến nhiều hãng hàng không nước ngoài buộc phải cho máy bay "đắp chiếu" mỗi khi xảy ra sự cố kỹ thuật.
Chuỗi cung ứng phải đi trước một bước
Đối với MS-21-310, rủi ro này còn lớn hơn gấp nhiều lần do quy mô dự kiến của đội bay thương mại nội địa. Khi số lượng máy bay đưa vào khai thác thường lệ tăng lên, áp lực lên hệ thống kho bãi, trung tâm bảo dưỡng (MRO) và năng lực vận chuyển linh kiện sẽ gia tăng theo cấp số nhân.
Nếu không có sẵn lượng linh kiện dự trữ phong phú tại các sân bay căn cứ, chỉ một sự cố nhỏ ở một bộ phận thứ yếu cũng có thể khiến lịch trình chuyến bay bị xáo trộn dây chuyền. Điều này tạo ra thiệt hại tài chính nặng nề cho các hãng hàng không và làm suy giảm niềm tin của thị trường vào dòng máy bay mới.
Chuyên gia hàng không Roman Gusarov chỉ ra rằng, vấn đề của Superjet trước đây còn xuất phát từ sự phụ thuộc quá lớn vào các thành phần linh kiện ngoại nhập. Khi chuỗi cung ứng toàn cầu gặp gián đoạn hoặc chịu tác động từ các lệnh trừng phạt, việc tiếp cận phụ tùng thay thế gần như trở thành điều không thể.
Tự chủ công nghệ và yêu cầu về một hệ sinh thái đồng bộ
Để không lặp lại sai lầm quá khứ, MS-21-310 được định hình là dòng máy bay nội địa hóa cao độ. Việc thay thế toàn bộ linh kiện nhập khẩu bằng các sản phẩm trong nước không chỉ là bài toán kỹ thuật trên bản vẽ, mà còn là bài toán năng lực sản xuất của các nhà máy vệ tinh.
Các đơn vị sản xuất linh kiện phụ trợ phải đảm bảo cả tiến độ bàn giao cho dây chuyền lắp ráp lẫn khả năng cung ứng liên tục các phụ tùng thay thế định kỳ. Một chiếc máy bay thương mại hiện đại cần hàng trăm nghìn chi tiết kỹ thuật, và sự thiếu hụt của dù chỉ một bộ phận nhỏ cũng đủ để vô hiệu hóa toàn bộ phi cơ.
Hiện nay, các kỹ sư Nga đã triển khai hệ thống hỗ trợ kỹ thuật mới dành riêng cho MS-21, tích hợp các công nghệ chẩn đoán tiên tiến nhằm rút ngắn thời gian bảo trì. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của hệ thống này vẫn cần thời gian kiểm chứng khi MS-21 đối mặt với tần suất khai thác dày đặc của các hãng hàng không thương mại.
Thành công của một chương trình phát triển máy bay thương mại không được đo bằng số lượng phi cơ rời khỏi xưởng đóng gói, mà được quyết định bởi số giờ bay an toàn và hiệu suất khai thác của đội bay. MS-21-310 sở hữu tiềm năng lớn để trở thành xương sống của hàng không Nga, nhưng vinh quang đó chỉ trở thành hiện thực nếu ngành công nghiệp giải được bài toán logistics hậu mãi. Nếu không xây dựng được một chuỗi cung ứng phụ tùng nhanh chóng và tin cậy, bài học từ Sukhoi Superjet sẽ một lần nữa lặp lại.
Theo Pervy Tekhnichesky
Thùy Anh
