Trước xu hướng nhiều quốc gia trên thế giới áp dụng các biện pháp cấm hoặc hạn chế trẻ em sở hữu tài khoản trên các nền tảng số, câu chuyện có nên cấm trẻ em Việt Nam sử dụng mạng xã hội cũng đang nhận nhiều luồng ý kiến khác nhau.
Về vấn đề này, MC Lê Anh đã chia sẻ góc nhìn của mình. Không chỉ là MC đình đám của VTV, Lê Anh còn được biết đến là một nhà giáo có học vấn nổi bật. Sau khi tốt nghiệp thủ khoa, anh được giữ lại làm giảng viên của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.
Bên cạnh vai trò MC và giảng viên, Lê Anh còn là người cha dành nhiều sự quan tâm tới giáo dục con cái và các vấn đề xã hội liên quan đến giới trẻ.
Đứng trước làn sóng "thiết lập hàng rào số" từ các quốc gia như Úc hay Canada, cá nhân tôi nhìn nhận việc can thiệp bằng chế tài là một "khoảng lặng" rất cần thiết để xã hội định hình lại tác động của các thuật toán truyền thông đang ngày càng thao túng tâm lý.
Tuy nhiên, nếu hỏi tôi có ủng hộ một lệnh cấm cản tuyệt đối hay không, thì với tư cách là một người làm giáo dục, nghiên cứu văn hóa và cũng là một người cha của một đứa trẻ đang lớn lên giữa thời đại số, tôi chọn chữ "đồng hành kiến tạo" thay vì "kiểm soát cực đoan".
Thế hệ Alpha sinh ra đã là những công dân số, việc cha mẹ dùng quyền uy để tịch thu điện thoại hay cấm đoán cơ học thường chỉ mang lại hiệu ứng "trái cấm", đẩy các em vào sự lén lút và làm rạn nứt niềm tin gia đình.
Thay vì cố gắng nhốt con trong một "lồng kính vô trùng", tôi tin rằng điều chúng ta cần làm là trao cho các em "năng lực truyền thông" (media literacy) - một tấm khiên vững chắc để các em tự thiết lập bộ lọc thông tin cho riêng mình.
Hơn thế nữa, tôi luôn tự trăn trở một điều: Khi chúng ta mạnh tay "rút phích cắm" mạng xã hội, chúng ta sẽ lấy gì để lấp đầy khoảng thời gian trống và năng lượng dư thừa của các em? Không thể để những đứa trẻ vừa thoát khỏi màn hình ảo lại phải đối diện với bốn bức tường vô cảm.
Trách nhiệm của chúng ta, những người lớn, là phải trực tiếp xắn tay áo lên để kiến tạo những không gian văn hóa, những chuyến đi chạm vào hơi thở đời sống cộng đồng và các hoạt động thể thao sống động.
Bởi suy cho cùng, vắc-xin đề kháng tốt nhất trước những hệ lụy của thế giới ảo không nằm ở những lệnh cấm khô khan, mà chính là những trải nghiệm rực rỡ, chân thực ở đời thực. Đó mới là cách chúng ta giúp con trẻ rèn bản lĩnh để biến công nghệ thành một công cụ đắc lực, thay vì phải cúi đầu trước nó một cách bất lực, cam chịu.
Chẳng nói đâu xa, cứ nhìn vào những bữa tối ở nhà hàng hay ngay trong chính phòng khách của nhiều gia đình hiện nay, hình ảnh những đứa trẻ ngồi im lìm dán mắt vào chiếc smartphone để người lớn được rảnh rang trò chuyện đã trở nên quá đỗi quen thuộc. Chiếc màn hình vô tình trở thành một "bảo mẫu điện tử".
Đã có những ngày nghỉ cuối tuần, tôi dũng cảm "rút phích cắm" mạng xã hội của chính mình và cất luôn chiếc iPad của các con. Cảm giác ban đầu của bọn trẻ là sự bứt rứt, hẫng hụt, và thú thật, chính người lớn chúng ta cũng có chút lúng túng khi tự nhiên phải đối diện trực tiếp với nhau mà không có công cụ giải trí nào đỡ lời.
Nhưng rồi, khi cả nhà quyết định bước ra ngoài, cùng nhau đạp xe, lấm lem mồ hôi và cười đùa thật to, chúng ta mới thấy lại ánh mắt lấp lánh, sinh động nhất của con trẻ...".
PV
