Theo thông tin từ Red Star News, bà Kiều (Thành Đô, Trung Quốc) và chồng có 7 người con. Tuy nhiên, chồng bà và một người con gái đã qua đời trước đó. Tháng 6/2021, bà Kiều qua đời. Số tài sản bà để lại gồm tiền đền bù giải tỏa và khoản dư trong quỹ dưỡng lão. Các tài sản này do con út là Lý Mỗ Thanh quản lý.
Sau khi mẹ mất, người anh thứ hai là Lý Mỗ Cao không đồng ý, cho rằng toàn bộ di sản phải được chia đều cho 7 anh chị em. Thậm chí, phần của người chị đã mất cũng được đề nghị chuyển cho con trai bà này là Dương Mỗ Dũng theo diện thừa kế thế vị.
Mâu thuẫn trở nên gay gắt khi người em út Lý Mỗ Thanh phản đối, cho rằng các anh chị không hề thực hiện nghĩa vụ phụng dưỡng mẹ nhưng lại đòi chia tài sản ngang bằng.
4 năm chăm mẹ liệt: một mình người con út gánh vác
Thực tế cho thấy, từ năm 2017, bà Kiều bị liệt, mất khả năng tự chăm sóc. Trong hơn 4 năm cho đến khi qua đời, toàn bộ việc ăn uống, sinh hoạt, chữa bệnh và hậu sự đều do vợ chồng người con út đảm nhận. Hai người anh là Lý Mỗ Thành và Lý Mỗ Cao không đến thăm nom, cũng không tham gia lo hậu sự.
Không đạt được thỏa thuận, tháng 6/2025, Lý Mỗ Cao khởi kiện em trai ra tòa. Sau đó, các anh chị em khác và cả người thừa kế thế vị cũng được đưa vào vụ án với tư cách đồng nguyên đơn.
Kết quả xác minh cho thấy tổng giá trị di sản của bà Kiều là 127.199,2 NDT (khoảng 493 triệu VNĐ). Khoản hơn 20.000 NDT (77,5 triệu VNĐ) tiền bồi thường đất mà Lý Mỗ Thanh đã nhận trước đó được xác định đã dùng toàn bộ cho chi phí sinh hoạt, y tế và chăm sóc mẹ, nên không tính vào di sản.
Phán quyết gây chú ý: Người tận hiếu hưởng phần lớn
Căn cứ Điều 1130 Bộ luật Dân sự Trung Quốc, tòa án nhấn mạnh: về nguyên tắc, những người cùng hàng thừa kế sẽ được chia phần bằng nhau. Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định rõ, người có công chăm sóc, phụng dưỡng chính hoặc sống chung với người để lại di sản có thể được chia nhiều hơn; ngược lại, người có điều kiện nhưng không thực hiện nghĩa vụ có thể bị chia ít hoặc không được chia.
Từ đó, tòa án quyết định: Lý Mỗ Thanh, người trực tiếp chăm sóc mẹ trong suốt hơn 4 năm được hưởng 70% di sản. Hai người anh không thực hiện nghĩa vụ phụng dưỡng chỉ được mỗi người 5%. Các đồng thừa kế còn lại cũng nhận 5% mỗi người.
Đối với khoản trợ cấp tử tuất hơn 20.000 NDT (77,5 triệu VNĐ), tòa xác định đây không phải là di sản nên không chia theo quy định thừa kế. Khoản này được phân bổ dựa trên mức độ quan hệ và sự gắn bó thực tế với người đã mất. Vì vậy, Lý Mỗ Thanh tiếp tục nhận phần lớn, 5 người con còn sống mỗi người nhận 2.000 NDT (7,7 triệu VNĐ), còn người thừa kế thế vị không được hưởng.
Đáng chú ý, yêu cầu xin được chia thêm của Lý Mỗ Cao với lý do hoàn cảnh khó khăn, bản thân bị khuyết tật cũng không được tòa chấp nhận do không đủ điều kiện theo quy định.
Sau đó, Lý Mỗ Cao kháng cáo nhưng tòa án cấp trên tại Thành Đô (Trung Quốc) đã bác đơn, giữ nguyên phán quyết sơ thẩm.
Bên cạnh đó, hội đồng xét xử cũng khẳng định nghĩa vụ phụng dưỡng cha mẹ là trách nhiệm pháp lý của tất cả con cái, không thể bị loại trừ bằng thỏa thuận riêng. Trước đó, việc các anh em thỏa thuận giao toàn bộ trách nhiệm chăm sóc mẹ cho một người là không có giá trị pháp lý.
Vụ việc cho thấy quan điểm nhất quán của pháp luật Trung Quốc: việc phân chia di sản không chỉ dựa trên quan hệ huyết thống, mà còn xét đến trách nhiệm và sự đóng góp thực tế trong việc phụng dưỡng người đã khuất.
Nguyệt Hạ (Theo Toutiao)
