Không chỉ dễ chế biến và hợp khẩu vị nhiều gia đình Việt, cá còn được xem là một trong những nguồn đạm lành mạnh nhất. So với thịt đỏ, cá chứa nhiều dưỡng chất tốt cho tim mạch, não bộ và hệ miễn dịch. Thịt cá chứa protein chất lượng cao nhưng mềm, dễ tiêu hóa hơn thịt bò hay thịt lợn. Nhờ đó, cá phù hợp với trẻ nhỏ, người già, người bệnh sau phẫu thuật hoặc người đang cần chế độ ăn nhẹ.
Cá tươi ngon, không nhiễm độc sẽ là món ăn dinh dưỡng tốt cho sức khỏe. Nếu cá không tươi, điều này không chỉ làm mất hương vị món ăn mà còn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc. Dưới đây là những mẹo quan trọng giúp bạn tự tin lựa chọn cá ngoài chợ hay siêu thị.
1. Cách phân biệt cá bị nhiễm độc
Không chỉ cá ươn mà cá bị nhiễm hóa chất, độc tố trong môi trường cũng tiềm ẩn nguy hiểm. Người mua cần đặc biệt chú ý:
- Kiểm tra mang cá: Mang là nơi tiếp xúc trực tiếp với môi trường nước nên chất độc thường tập trung ở đây. Mang cá nhiễm độc thường không sáng, không mịn, có màu hồng thẫm hoặc tím nâu bất thường.
- Quan sát hình dạng thân cá: Cá nhiễm độc nặng có thể bị biến dạng: đầu to, đuôi nhỏ, lưng gù hoặc nổi u cục. Một số con có da vàng bất thường, đuôi xanh hoặc thâm – khác hẳn màu sắc tự nhiên của loài.
- Kiểm tra mắt: Mắt cá bình thường sáng, trong. Cá nhiễm độc thường có mắt đục, mất độ linh hoạt, thậm chí lồi ra ngoài.
- Ngửi mùi: Cá tươi có mùi tanh tự nhiên nhưng dễ chịu. Cá nhiễm hóa chất, thuốc trừ sâu hoặc kim loại nặng thường có mùi lạ: hắc, nồng, hoặc hơi hóa chất. Nếu cá không có mùi tanh đặc trưng mà lại có mùi “không giống cá”, tốt nhất không nên mua.
2. Dấu hiệu nhận biết cá tươi
Ưu tiên cá sống
Nếu có thể, hãy chọn cá còn bơi khỏe. Cá sống phản ánh rõ nhất tình trạng tươi ngon tự nhiên. Tuy nhiên, khi mua cá đã chết, bạn cần tinh ý quan sát những đặc điểm sau:
- Da và lớp nhớt: Cá tươi có lớp nhớt tự nhiên, mỏng, trong và bóng. Nếu lớp nhớt chuyển màu đục hoặc có nhiều dịch dính lạ, đó là dấu hiệu cá đã để lâu.
- Mắt cá: Mắt cá tươi luôn trong suốt, đầy và sáng. Ngược lại, mắt lõm xuống hoặc mờ đục là dấu hiệu cá đã ươn.
- Mang cá: Mang cá tươi có màu hồng hoặc đỏ tươi, sạch, không có mùi lạ. Mang cá chuyển sang nâu, thâm đậm hoặc nhớt là biểu hiện rõ nhất của cá để lâu.
- Vảy và thân cá: Vảy cá tươi bám chặt, khó rơi, thân chắc và có độ đàn hồi khi dùng tay ấn nhẹ. Nếu vảy rời dễ dàng, thịt nhão, màu sắc nhợt nhạt, đó là cá đã kém chất lượng.
- Thử bằng cách thả vào nước: Cá tươi thường chìm xuống khi thả vào nước. Cá nổi lên chứng tỏ thịt đã bị phân hủy, bên trong xuất hiện khí, tức là cá ươn.
- Quan sát hậu môn cá: Hậu môn cá tươi màu nhạt, hơi khép, co vào trong. Cá ươn có hậu môn lồi ra, màu đỏ hoặc thâm, đôi khi chảy dịch.
Lời khuyên cho người tiêu dùng
- Chỉ mua cá ở nơi có nguồn gốc rõ ràng, ưu tiên cửa hàng uy tín.
- Hạn chế mua cá giá rẻ bất thường vì có thể liên quan đến cá nuôi trong môi trường ô nhiễm.
*Theo tư liệu 1000 mẹo hay trong gia đình
Minh Khang
