World Cup 2026 đang mang đến những trận cầu hấp dẫn, những cú sốc khó tin và những màn ngược dòng khiến người hâm mộ phát cuồng.
Nhưng song song với đó, giải đấu hấp dẫn nhất hành tinh cũng đang chứng kiến một cuộc tranh cãi bất tận về công tác trọng tài. Và thật trớ trêu khi tâm điểm của cơn bão ấy lại một lần nữa mang tên Lionel Messi và Argentina.
Trận thắng 3-2 của Argentina trước Ai Cập ở vòng 1/8 đáng lẽ phải được nhớ đến như một trong những màn lội ngược dòng vĩ đại nhất lịch sử World Cup. Bị dẫn 0-2 đến tận phút 79, nhà đương kim vô địch vẫn sống sót nhờ khoảnh khắc thiên tài của Messi và bản lĩnh của một tập thể từng bước lên đỉnh thế giới. Nhưng thay vì chỉ nói về bóng đá, người ta lại nói nhiều hơn về trọng tài và VAR.
Tuyển Ai Cập cho rằng họ bị từ chối một quả phạt đền, bị tước mất một bàn thắng hợp lệ và phải nhận hàng loạt quyết định bất lợi trong hiệp hai. Sau trận đấu, HLV Hossam Hassan thậm chí công khai đặt câu hỏi về sự công bằng của FIFA, còn Liên đoàn bóng đá Ai Cập gửi đơn khiếu nại chính thức tới cơ quan quyền lực nhất của bóng đá thế giới.
Dĩ nhiên, không có bằng chứng nào cho thấy FIFA ưu ái Messi hay Argentina. Nhưng trong bóng đá, đôi khi cảm giác còn nguy hiểm hơn cả sự thật.
Khi hàng triệu, thậm chí có thể là cả tỷ người xem trên toàn thế giới bắt đầu tin rằng những đội bóng lớn nhận được nhiều lợi thế hơn, khi mọi quyết định của trọng tài đều bị soi dưới lăng kính của thuyết âm mưu, đó chính là lúc niềm tin vào giải đấu bị bào mòn.
Đáng nói hơn, câu chuyện như ở trận Argentina - Ai Cập không phải trường hợp duy nhất mà FIFA khiến niềm tin của khán giả lung lay.
Trước đó vài ngày, World Cup đã chấn động bởi câu chuyện của Folarin Balogun. Tiền đạo tuyển Mỹ nhận thẻ đỏ sau khi VAR can thiệp trong trận gặp Bosnia và Herzegovina, đồng nghĩa với án treo giò tự động một trận.
Nhưng rồi FIFA bất ngờ đình chỉ việc thi hành án phạt, cho phép Balogun ra sân trước Bỉ ở vòng 1/8. Quyết định này lập tức gây ra làn sóng phản ứng dữ dội từ giới chuyên môn, truyền thông châu Âu và cả người hâm mộ trung lập.
Vấn đề không nằm ở việc Balogun có xứng đáng bị treo giò hay không. Vấn đề nằm ở chỗ luật lệ bỗng trở nên mềm mại một cách bất thường ngay giữa giải đấu lớn nhất hành tinh.
Bóng đá tồn tại nhờ những quy tắc rõ ràng. Một khi các quy tắc ấy có thể thay đổi tùy hoàn cảnh hoặc tùy đối tượng, sự công bằng của cuộc chơi lập tức bị đặt dấu hỏi. Ngay cả UEFA cũng phải lên tiếng cho rằng FIFA đã tạo ra một tiền lệ nguy hiểm cho phần còn lại của giải đấu.
VAR từng được tạo ra để giảm sai sót của con người. Nhưng World Cup 2026 đang cho thấy công nghệ không thể giải quyết được vấn đề nếu con người phía sau màn hình vẫn đưa ra những cách diễn giải khác nhau cho cùng một tình huống.
Một pha vào bóng ở trận này là thẻ đỏ. Tình huống tương tự ở trận khác chỉ là thẻ vàng hoặc không có gì cả. Một cú va chạm đủ để VAR can thiệp trong trận này nhưng lại bị bỏ qua ở trận khác. Công nghệ không tạo ra sự công bằng. Sự nhất quán mới tạo ra công bằng. Đó có lẽ mới là thứ người hâm mộ đang mong đợi từ FIFA.
Chủ tịch Ủy ban trọng tài FIFA Pierluigi Collina từng tuyên bố đây là kỳ World Cup có đội ngũ trọng tài chất lượng nhất lịch sử. Có thể điều đó đúng về trình độ chuyên môn, về công nghệ hỗ trợ hay về khâu tổ chức. Nhưng với người hâm mộ, thước đo đơn giản hơn rất nhiều. Và nếu sau mỗi trận đấu, nhân vật chính vẫn là trọng tài thay vì cầu thủ, thì đó khó có thể được xem là thành công.
Messi vẫn đang tiếp tục hành trình chinh phục thêm một chiếc cúp vàng nữa cùng Argentina. Nhưng nếu FIFA không nhanh chóng lấy lại niềm tin vào những tiếng còi trên sân, World Cup 2026 có nguy cơ sẽ được nhớ đến không chỉ bởi những bàn thắng của Messi, mà còn bởi những quyết định mà người ta sẽ tranh cãi thêm nhiều năm nữa.
Linh Đan
