Chưa đầy một giờ trước khi những ngôi sao đầu tiên bước lên thảm đỏ tối 4/5, Giám đốc điều hành Metropolitan Museum of Art Max Hollein đã công bố một con số khiến cả phòng họp báo chết lặng: 42 triệu USD kỷ lục mới trong lịch sử gần 80 năm của Met Gala, và tăng gần 36% so với kỷ lục 31 triệu của năm ngoái.
Nhưng trong cùng một đêm đó, hàng trăm người biểu tình tập trung bên ngoài bảo tàng với những tấm biển: "Bezos Met Gala: Sản phẩm của doanh nghiệp bóc lột công nhân".
Hai hình ảnh đối lập đó nói lên tất cả về Met Gala 2026.
Con số kỷ lục và cỗ máy tiền tỷ
Để hiểu 42 triệu ý nghĩa thế nào, hãy nhìn vào bức tranh toàn cảnh. Trong 5 năm gần đây, Met Gala đã gây quỹ tổng cộng 113 triệu USD nhiều hơn bất kỳ tổ chức văn hóa nào khác tại New York. Để so sánh, gala mở màn mùa diễn của New York Philharmonic năm ngoái chỉ thu về 3,3 triệu.
Toàn bộ doanh thu đến từ ba nguồn chính: Vé cá nhân (100.000 USD/vé năm nay, tăng từ 75.000 USD năm 2025 và 50.000 USD năm 2023), bàn tiệc (350.000 USD/bàn), và quan trọng nhất khoản đóng góp của nhà tài trợ chính. Năm nay, vị trí đó thuộc về Jeff Bezos và vợ Lauren Sánchez Bezos với ước tính 10–20 triệu USD, theo The Times.
Tiền đi đâu?
Met nói rõ, toàn bộ chảy vào Costume Institute bộ phận lưu trữ hơn 33.000 hiện vật thời trang qua 7 thế kỷ, bao gồm phòng thí nghiệm bảo tồn, thư viện tham chiếu với hơn 800 tạp chí, và cả lương cho 29 nhân viên. Năm nay còn có thêm khai trương không gian triển lãm mới mang tên Condé M. Nast Galleries rộng gần 1.100m².
Tuy nhiên, một phân tích trên The New Republic chỉ ra điều thú vị: Kể từ 2016, Costume Institute đã âm thầm tích lũy một quỹ đầu tư (endowment) từ nguồn gây quỹ hàng năm. Sau 166,5 triệu trong thập kỷ qua, với chi phí vận hành chỉ khoảng 5 triệu USD/năm, viện này gần như đã tự túc tài chính. Vậy 42 triệu năm nay thực ra đang đi về đâu?
Khi tỷ phú "mua ghế" tại bàn tiệc văn hóa
Đây là điểm gai góc nhất của Met Gala 2026.
Một thập kỷ trước, nhà tài trợ chính của sự kiện luôn là các fashion house xa xỉ như Louis Vuitton, Gucci, hay Instagram của Meta. Ngày nay, giá vé leo thang đến mức chỉ còn tài sản của tỷ phú mới đủ sức "mua ghế". Jeff Bezos — người giàu thứ hai thế giới theo Forbes đã trả 10 triệu USD để có ghế danh dự (honorary co-chair) bên cạnh Beyoncé, Nicole Kidman và Anna Wintour.
Lần cuối Bezos tài trợ Met Gala là năm 2012, khi Amazon chỉ mới bắt đầu mở rộng sang mảng thời trang. Khi đó, 1 triệu USD đủ để có ghế corporate sponsor. Năm 2026, con số đó đã nhân lên 10–20 lần. Đây không chỉ là lạm phát thông thường — đây là sự thay đổi về bản chất: từ "thương hiệu tài trợ văn hóa" sang "tỷ phú mua quyền gia nhập văn hóa thượng lưu".
Trên mạng xã hội, người dùng gọi thẳng đây là "reputation laundering" tẩy rửa danh tiếng. Bối cảnh càng làm cho chỉ trích này trở nên sắc bén: Amazon vừa bị cáo buộc vi phạm quyền lao động, vừa cung cấp hạ tầng cloud cho ICE (cơ quan di trú Mỹ) trong bối cảnh chính quyền Trump tăng gấp đôi số vụ bắt giữ người di cư.
Bài học kinh tế: Tiền nhiều, rủi ro cũng nhiều
Kỷ lục 42 triệu đến không phải không có cái giá.
Zendaya ngôi sao 7 năm liên tiếp của Met Gala, từng làm co-chair năm 2024 vắng mặt. Meryl Streep, người xuất hiện trên trang bìa số Vogue tháng 5, từ chối lời mời. Bella Hadid không đến. Thị trưởng New York Zohran Mamdani phá vỡ thông lệ của các người tiền nhiệm khi tuyên bố bỏ qua sự kiện, với lý do tập trung vào bài toán nhà ở và chi phí sinh hoạt cho người dân thành phố.
Nhóm activist "Everyone Hates Elon" dán poster khắp tàu điện ngầm và đường phố New York suốt một tháng, và thậm chí đã bí mật đưa hàng trăm chai nước tiểu giả vào bên trong bảo tàng như một màn phản đối mang tính biểu tượng. Hơn 1.000 người đã quyên góp cho chiến dịch này.
Ngay cả Anna Wintour người đã biến Met Gala thành đế chế trong 30 năm cũng phải thừa nhận đây là một đêm đặc biệt căng thẳng: "Đây là ngày tôi yêu thích nhất trong năm, nhưng cũng là ngày khiến tôi lo sợ nhất dù đã nhiều thập kỷ."
Met Gala 2026 là một case study thú vị về kinh tế sự kiện và rủi ro danh tiếng trong thời đại bất bình đẳng leo thang.
Về mặt tài chính thuần túy, sự kiện thành công vang dội: 42 triệu, tăng 36%, vượt xa bất kỳ gala văn hóa nào ở New York. Nhưng "media impact value" thước đo giá trị truyền thông mà Launchmetrics từng đo được ở mức 1,4 tỷ USD cho Met Gala 2024 năm nay sẽ là bao nhiêu, khi một phần lớn cuộc trò chuyện bị chi phối bởi boycott thay vì thời trang?
Với Bezos, câu hỏi thực sự không phải là ông ta bỏ ra bao nhiêu. Câu hỏi là ông ta nhận lại được gì. Và đêm nay, câu trả lời có vẻ phức tạp hơn nhiều so với những gì một tấm séc 10 triệu USD có thể mua được.
Yên Yên
