Khoản dàn xếp 18 tỷ USD và loạt giới hạn mới
Meta đã đồng ý dàn xếp một vụ kiện quy mô lớn do tổng chưởng lý của 48 bang tại Mỹ cùng nhiều bên khác đưa ra. Vụ kiện cáo buộc các nền tảng như Facebook và Instagram được thiết kế để thu hút, giữ chân và cuối cùng khiến trẻ em, thanh thiếu niên khó rời khỏi mạng xã hội, kéo theo nhiều trường hợp tự gây thương tích, vấn đề sức khỏe tinh thần và vi phạm quyền riêng tư.
Theo thỏa thuận, Meta sẽ chi khoảng 18 tỷ USD cho các sáng kiến liên quan đến an toàn người dùng. Công ty vẫn không thừa nhận hành vi sai trái và cho rằng các nền tảng mạng xã hội khác cũng cần thực hiện những thay đổi tương tự.
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là tài khoản của người dưới 18 tuổi sẽ được áp dụng giới hạn thời gian sử dụng tự động 2 giờ mỗi ngày. Việc truy cập cũng sẽ bị chặn trong khoảng từ 0 giờ đến 6 giờ sáng. Ngoài ra, lượt thích sẽ được ẩn, các bộ lọc trang điểm và phẫu thuật thẩm mỹ mang tính cực đoan sẽ bị chặn, trong khi hệ thống lọc nội dung phù hợp với độ tuổi sẽ được tăng cường.
Tài khoản của người dùng trẻ tuổi cũng được đặt ở chế độ riêng tư theo mặc định. Tuy vậy, họ vẫn có thể nhắn tin trực tiếp với các liên hệ trong thời gian học và ban đêm, do đó nguy cơ bị bắt nạt hoặc quấy rối trực tuyến vẫn chưa được loại bỏ hoàn toàn.
Tranh cãi về thiết kế gây nghiện
Vụ kiện tập trung vào cáo buộc Meta xây dựng các ứng dụng có khả năng khiến người trẻ dành nhiều thời gian hơn trên nền tảng. Việc liên tục kéo nội dung, xem video và chuyển từ bài đăng này sang bài đăng khác khiến tình trạng "doomscrolling" trở nên dễ xảy ra, trong khi người dùng trẻ vẫn có thể bắt gặp hình ảnh, video hoặc tin nhắn không phù hợp với độ tuổi.
Thiết kế này cũng bị cho là tạo điều kiện cho hành vi bắt nạt trực tuyến, đồng thời liên quan đến những vấn đề như trầm cảm, hình ảnh cơ thể tiêu cực và tự gây thương tích. Một số nghiên cứu còn cho thấy tác động tiêu cực của việc sử dụng màn hình quá mức ở tuổi vị thành niên có thể kéo dài trong thời gian dài.
Đây không phải lần đầu Meta đối mặt với những chỉ trích liên quan đến thiết kế gây nghiện. Liên minh châu Âu trước đó cũng đã đưa ra kết luận sơ bộ rằng thiết kế của Facebook và Instagram có đặc điểm gây nghiện, qua đó có khả năng vi phạm Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số.
Cha mẹ vẫn phải kiểm soát việc sử dụng mạng xã hội
Các biện pháp mới được kỳ vọng giảm thời gian thanh thiếu niên tiếp xúc với Facebook và Instagram, nhưng hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc nhiều vào cách chúng được triển khai. Việc cho phép nhắn tin trực tiếp trong một số khung giờ cũng cho thấy những giới hạn kỹ thuật chưa thể giải quyết toàn bộ các rủi ro trên mạng.
Các chuyên gia và tổ chức bảo vệ trẻ em khuyến nghị cha mẹ nên xây dựng kế hoạch sử dụng thiết bị và mạng xã hội trong gia đình, đồng thời trao đổi với con về cách sử dụng Internet an toàn. Việc khuyến khích trẻ tham gia thể thao, hoạt động ngoài trời và các câu lạc bộ trực tiếp cũng được xem là một cách giảm thời gian dành cho mạng xã hội.
Phạm Hoàng
