Trong video mới đăng tải, Marques Brownlee đã thực hiện một thử nghiệm khá thú vị khi lấy toàn bộ các thế hệ iPhone từ đời đầu tới iPhone 17 để chụp cùng một khung cảnh, sau đó so sánh kết quả. Anh cũng làm điều tương tự với nhiều dòng máy Android khác nhằm xem camera smartphone đã thay đổi ra sao theo thời gian. Theo MKBHD, điều bất ngờ là không phải lúc nào điện thoại đời mới nhất cũng cho ra bức ảnh “đẹp nhất”. Trong nhiều trường hợp, ảnh từ các mẫu máy cũ lại mang cảm giác tự nhiên và dễ chịu hơn đáng kể.
MKBHD nhắc lại rằng camera smartphone đời đầu thực chất chỉ mang tính bổ sung. Chiếc iPhone đầu tiên có camera 2MP rất cơ bản, không autofocus, không quay video và cũng không có camera selfie. Tuy nhiên, khi nhu cầu chụp ảnh bằng điện thoại tăng mạnh, camera nhanh chóng trở thành yếu tố cạnh tranh lớn nhất của smartphone. Trong suốt nhiều năm, các hãng liên tục nâng cấp chất lượng ảnh qua từng thế hệ và đây từng là điểm bán hàng rất quan trọng với người dùng.
Tuy nhiên, tới khoảng thập niên 2010, tốc độ cải thiện bắt đầu chậm lại. Theo MKBHD, smartphone hiện nay gần như đã chạm giới hạn vật lý về kích thước thiết bị và cảm biến camera. Điện thoại không thể tiếp tục to lên mãi chỉ để nhét thêm phần cứng camera lớn hơn. Kết quả là ở điều kiện đủ sáng, khác biệt giữa các flagship hiện đại không còn quá rõ rệt như trước. Anh lấy ví dụ ảnh chụp từ iPhone 11 và iPhone 17. Nếu không zoom kỹ để soi chi tiết, đa số người dùng sẽ thấy cả hai đều cho chất lượng hoàn toàn ổn.
Theo MKBHD, hiện tại gần như mọi smartphone trong khoảng 5 năm trở lại đây đều có thể chụp ảnh đẹp trong điều kiện lý tưởng. Vì thế, các hãng bắt đầu chuyển trọng tâm sang những tình huống khó hơn như chụp thiếu sáng, chụp ngược sáng, chủ thể chuyển động nhanh hay zoom xa. Đây cũng là lúc nhiếp ảnh điện toán bắt đầu đóng vai trò cực lớn. Camera smartphone hiện nay phụ thuộc rất nhiều vào các công nghệ xử lý như HDR đa khung hình, tone mapping, AI nhận diện khuôn mặt, tự động điều chỉnh phơi sáng hay ghép nhiều khung hình để tăng chi tiết.
Anh lấy ví dụ một bức ảnh chụp ngược sáng bằng Pixel 10. Trong điều kiện thực tế, đây là cảnh cực khó vì chủ thể đứng trước nền trời sáng mạnh. Tuy nhiên điện thoại hiện đại vẫn có thể đồng thời giữ được chi tiết khuôn mặt, màu áo tối và cả bầu trời xanh phía sau. Nếu dùng các mẫu điện thoại cũ như Nexus 4, khung cảnh tương tự sẽ bị cháy sáng hoặc tối đen rất nặng. MKBHD ví camera smartphone hiện đại giống một “rổ bóng tự căn chỉnh”, tức gần như người dùng chụp kiểu gì máy cũng cố tạo ra một bức ảnh đẹp. Điều này giúp việc chụp ảnh trở nên dễ dàng hơn rất nhiều ngay cả với người không có kỹ năng nhiếp ảnh.
Tuy nhiên, chính điều đó lại tạo ra một vấn đề mới. Theo MKBHD, các hãng smartphone hiện đang quá lạm dụng xử lý hậu kỳ bằng thuật toán. Những công nghệ vốn được tạo ra để cứu ảnh trong tình huống khó giờ lại bị áp dụng cả vào các bức ảnh thông thường. Kết quả là ảnh xuất hiện cảm giác “overprocessed” mà nhiều người dùng smartphone hiện đại có thể từng nhận ra, như HDR quá mạnh, vùng sáng tối bị kéo quá đà, da mặt sáng bất thường, viền vật thể bị halo hay tổng thể ảnh bị phẳng và thiếu tự nhiên.
MKBHD cho thấy rõ điều này qua loạt ảnh chụp từ các thế hệ Galaxy S. Từ Galaxy S1 tới S8, ảnh dần cải thiện nhưng vẫn còn giới hạn dynamic range. Tới Galaxy S9, Samsung bắt đầu áp dụng HDR đa khung hình mạnh hơn nên bầu trời ngoài cửa sổ vẫn còn chi tiết thay vì cháy trắng hoàn toàn. Nhưng ở các đời mới hơn như Galaxy S26, thuật toán xử lý trở nên quá mạnh tay. Ảnh giữ được rất nhiều chi tiết vùng sáng và vùng tối, nhưng đổi lại xuất hiện hiện tượng halo quanh cửa sổ, ánh sáng thiếu tự nhiên và tổng thể ảnh trở nên khá “giả”.
Điều đáng chú ý là MKBHD cho biết anh thích ảnh từ Galaxy S23 hơn S26 trong ví dụ này. Dù S26 có chất lượng kỹ thuật cao hơn, ảnh từ S23 lại mang cảm giác chân thực và dễ nhìn hơn. Anh cũng cho biết rất nhiều người xem đồng tình với nhận định này trong phần bình luận các video ngắn mà anh đăng tải.
Theo MKBHD, vấn đề hiện nay không nằm ở việc HDR hay AI là công nghệ xấu. Ngược lại, chúng cực kỳ hữu ích trong các tình huống khó. Điều quan trọng là điện thoại cần biết khi nào nên xử lý mạnh và khi nào nên tiết chế. Với các khung cảnh bình thường, ảnh tự nhiên đôi khi lại đẹp hơn việc cố gắng kéo mọi chi tiết lên tối đa.
Anh cũng nhắc tới hiện tượng quen thuộc trên smartphone hiện đại: ảnh sau khi chụp thường khác đáng kể so với những gì người dùng nhìn thấy trong viewfinder trước đó. Khoảnh khắc bức ảnh “snap” sang phiên bản đã xử lý chính là lúc toàn bộ thuật toán hậu kỳ hoạt động. Cuối video, MKBHD cho biết hiện đã có nhiều ứng dụng cho phép giảm hoặc tắt bớt hậu xử lý trên smartphone nhằm giữ lại cảm giác tự nhiên cho ảnh chụp, dù hiệu quả còn phụ thuộc từng thiết bị và từng hãng sản xuất.
Phạm Hoàng
