Trong báo cáo công bố ngày 8/7 tại Geneva (Thụy Sĩ), WHO cho biết hiện nay mỗi ngày có hơn 26.000 người tử vong vì ung thư. Mỗi năm, thế giới ghi nhận khoảng 20,6 triệu ca mắc mới và gần 10 triệu ca tử vong, khiến ung thư tiếp tục là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ hai, chỉ sau các bệnh tim mạch.
Theo WHO, để đảo ngược xu hướng đáng báo động này, các quốc gia cần chuyển sang mô hình chăm sóc lấy người bệnh làm trung tâm, chú trọng không chỉ điều trị mà còn đáp ứng nhu cầu sức khỏe và những khó khăn thực tế mà người bệnh cùng gia đình phải đối mặt.
Nếu không có những biện pháp can thiệp kịp thời, đến năm 2050, số ca ung thư mới hằng năm có thể tăng lên gần 35 triệu ca.
Châu Á gánh hơn một nửa số ca ung thư toàn cầu
Báo cáo của WHO cho thấy gánh nặng ung thư phân bố rất không đồng đều giữa các khu vực trên thế giới.
Trong năm 2024, châu Á là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, chiếm 50,7% tổng số ca mắc mới và 56,5% số ca tử vong do ung thư trên toàn cầu. Điều này phần lớn phản ánh quy mô dân số đông của khu vực.
Trong khi đó, châu Âu chỉ chiếm khoảng 9% dân số thế giới nhưng lại ghi nhận tới 21% số ca ung thư mới và 20% số ca tử vong, cho thấy tỷ lệ mắc bệnh cao hơn đáng kể so với nhiều khu vực khác.
Ngược lại, nhiều quốc gia ở châu Phi và một số nước tại châu Á có tỷ lệ mắc ung thư thấp hơn, nhưng tỷ lệ tử vong lại ở mức rất cao. Theo WHO, điều này chủ yếu xuất phát từ việc người bệnh khó tiếp cận các dịch vụ tầm soát, chẩn đoán sớm và điều trị hiệu quả.
Gần 40% ca ung thư có thể phòng ngừa
WHO cho biết ung thư phổi vẫn là nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu thế giới.
Ở nam giới, ba loại ung thư phổ biến nhất gồm: Ung thư phổi; Ung thư tuyến tiền liệt; Ung thư đại trực tràng.
Trong khi đó, ở nữ giới, ung thư vú, ung thư phổi và ung thư đại trực tràng là ba loại bệnh chiếm tỷ lệ cao nhất.
Đáng chú ý, báo cáo chỉ ra rằng gần 4 trên 10 ca ung thư trên toàn cầu có liên quan đến các yếu tố nguy cơ hoàn toàn có thể phòng tránh.
Những nguyên nhân hàng đầu bao gồm: Nhiễm virus HPV; Viêm gan B và viêm gan C; Vi khuẩn Helicobacter pylori; Uống nhiều rượu bia; Hút thuốc lá; Thừa cân, béo phì; Ít vận động.
Theo WHO, điều này cho thấy phòng ngừa vẫn là "vũ khí" hiệu quả nhất trong cuộc chiến chống ung thư.
Tiến sĩ Elisabete Weiderpass, Giám đốc Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), nhận định rằng một số quốc gia đã ghi nhận tỷ lệ mắc ung thư giảm nhờ triển khai hiệu quả các chính sách phòng bệnh. Tuy nhiên, nhìn chung tiến độ vẫn còn quá chậm.
"Mô hình bệnh ung thư đang thay đổi. Ngày càng nhiều ca bệnh liên quan đến béo phì, lối sống ít vận động, chế độ ăn uống thiếu lành mạnh và ô nhiễm không khí. Vì vậy, phòng ngừa ung thư phải tiếp tục là ưu tiên trong các chính sách y tế", Tiến sĩ Elisabete Weiderpass cho hay.
WHO cũng nhấn mạnh rằng phần lớn mọi người sẽ phải đối mặt với ung thư ở một thời điểm nào đó trong cuộc đời, hoặc là chính bản thân mắc bệnh, hoặc có người thân trong gia đình được chẩn đoán.
Không chỉ đe dọa tính mạng, ung thư còn là một trong những nguyên nhân gây áp lực tài chính và xã hội lớn nhất đối với các hộ gia đình.
Theo cuộc khảo sát đầu tiên của WHO đối với những người bị ảnh hưởng bởi ung thư: Ít nhất 45% cho biết họ rơi vào cảnh khó khăn về tài chính sau khi mắc bệnh; Hơn một nửa phải đối mặt với các vấn đề về sức khỏe tâm thần; Gần như tất cả người chăm sóc bệnh nhân đều cho biết họ chịu áp lực lớn, từ việc phải dành nhiều thời gian chăm sóc không được trả công cho đến tình trạng cô lập trong đời sống xã hội.
WHO cho rằng những con số này cho thấy cuộc chiến chống ung thư không chỉ dừng lại ở việc phát triển các phương pháp điều trị, mà còn cần xây dựng các hệ thống hỗ trợ toàn diện nhằm giảm gánh nặng kinh tế, tâm lý và xã hội cho người bệnh cũng như gia đình họ.
Tổng Giám đốc WHO Tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus nhấn mạnh rằng ung thư là căn bệnh có thể ảnh hưởng đến hầu như mọi gia đình trên thế giới.
"Ung thư là căn bệnh mang tính cá nhân sâu sắc, gần như chạm đến cuộc sống của tất cả chúng ta. Nhưng việc một người có thể sống sót sau ung thư hay không không bao giờ nên phụ thuộc vào nơi họ sinh ra hoặc mức thu nhập của họ."
Giả Hủ
Theo WHO
